اسرائیل و گروه تروریستی حماس به توافقی برای آزادی گروگانها دست یافتهاند؛ توافقی که نشانهای از پیشرفت در مسیر پایان دادن به جنگ دو ساله در غزه است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، پس از اعلام این خبر گفت گروگانهایی که هنوز در دست حماس هستند، احتمالاً در روزهای آینده آزاد خواهند شد. بر اساس این توافق، حماس همچنین کنترل خود بر نوار غزه را واگذار خواهد کرد.
در مقابل، اسرائیل نیروهای نظامی خود را از این منطقه خارج میکند.
ترامپ در شبکه تروث سوشال نوشت: «بسیار مفتخرم اعلام کنم که اسرائیل و حماس هر دو مرحله نخست طرح صلح ما را امضا کردهاند. این بدان معناست که همه گروگانها بهزودی آزاد خواهند شد و اسرائیل نیز در نخستین گامها برای برقراری صلحی قوی، پایدار و جاودان، نیروهای خود را تا خط توافقشده عقب خواهد کشید.»
«همه طرفها بهطور عادلانه مورد رفتار قرار خواهند گرفت! امروز روزی بزرگ برای جهان عرب و اسلام، اسرائیل، همه کشورهای پیرامونی و ایالات متحده آمریکاست. ما از میانجیگران قطر، مصر و ترکیه که با ما همکاری کردند تا این رویداد تاریخی و بیسابقه رقم بخورد.»
ترامپ در مصاحبهای که چهارشنبه شب با شان هَنِتی از شبکه فاکسنیوز داشت، گفت شورایی به نام «شورای صلح» تشکیل خواهد شد تا بر دوره انتقال پس از جنگ و بازسازی نظارت کند.
ترامپ گفت: «مردم مورد رسیدگی قرار خواهند گرفت. جهان متفاوتی در پیش است. بهراستی احساس میکنم خاورمیانه به وحدت رسیده است.»
او درباره گروگانها گفت انتظار دارد آنها روز دوشنبه به وقت آمریکا آزاد شوند. «وضعیت آنجا بسیار وحشتناک است. [گروگانها] در اعماق زمین نگه داشته شدهاند و هماکنون تلاشهای گستردهای برای آزاد کردنشان در جریان است. فکر میکنیم همه آنها روز دوشنبه بازگردند… و این شامل پیکرهای کشتهشدگان نیز خواهد بود.»
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در واکنش به این خبر بیانیهای در تلگرام منتشر کرد.
او در بیانیهای که ترجمه انگلیسی آن از زبان عبری منتشر شد، گفت: «روزی بزرگ برای اسرائیل است. فردا دولت را تشکیل خواهم داد تا این توافق را تصویب کنیم و همه گروگانهای عزیزمان را به خانه بازگردانیم. از صمیم قلب از رئیسجمهور ترامپ و تیم او برای تعهدشان به این مأموریت مقدس آزادسازی گروگانها سپاسگزارم.»
حماس نیز پس از اعلام این خبر از سوی ترامپ، بیانیهای منتشر کرد و نوشت: «از تلاشهای برادران و میانجیگرانمان در قطر، مصر و ترکیه صمیمانه قدردانی میکنیم و همچنین از تلاشهای رئیسجمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، که با هدف پایان کامل جنگ و تحقق عقبنشینی کامل اشغالگران از نوار غزه انجام شده، تقدیر میکنیم.»
این گروه تروریستی افزود: «از رئیسجمهور ترامپ، کشورهای ضامن این توافق و تمامی طرفهای عربی، اسلامی و بینالمللی میخواهیم که دولت اشغالگر را وادار کنند تا بهطور کامل به تعهدات خود در چارچوب توافق عمل کند و از طفرهرفتن یا تأخیر در اجرای آن جلوگیری کنند.»
پس از دستیابی به توافق آزادی گروگانها میان اسرائیل و حماس، ترامپ در گفتوگویی کوتاه تلفنی با خبرگزاری رویترز گفت این «روزی بزرگ برای جهان» است.
او افزود: «تمام جهان در این موضوع متحد شده است؛ اسرائیل و همه کشورها در کنار هم قرار گرفتهاند. امروز روزی فوقالعاده بوده است. روزی باشکوه برای همه.»
این توافق بهعنوان نخستین گام از طرح صلح ۲۰بندی ترامپ برای غزه، نشانهای از پیشرفت به شمار میآید. انتظار میرود مبادله گروگانها ظرف چند روز آینده انجام شود و همزمان با سفر احتمالی ترامپ به منطقه باشد. مذاکرات درباره بخشهای دیگر این توافق صلح همچنان ادامه دارد.
خبر این توافق نخستینبار زمانی منتشر شد که ترامپ در کاخ سفید میزگردی با حضور چند عضو کابینه و خبرنگاران درباره آنتیفا برگزار کرده بود.
در جریان آن نشست، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، وارد اتاق شد و یادداشتی به رئیسجمهور داد.
ترامپ پس از خواندن یادداشت به خبرنگاران گفت: «ما در خاورمیانه بسیار به توافق نزدیک شدهایم و بهزودی به حضور من در آنجا نیاز خواهد بود.»
او اندکی بعد کنفرانس خبری را به پایان رساند.
ترامپ در همان میزگرد همچنین گفت ممکن است آخر هفته به خاورمیانه سفر کند. او افزود: «احتمالاً به مصر خواهم رفت؛ جایی که هماکنون همه گرد هم آمدهاند و ما از این موضوع بسیار قدردانیم.»
در روزهای اخیر، مصر میزبان مذاکرات غیرمستقیم میان اسرائیل و حماس برای پایان دادن به جنگ غزه بوده است.
ترامپ اشاره کرد که در گفتوگوهای صلح در مصر، طرفهای متعددی از جمله حماس و «تمام کشورهای عربی و اسلامی» مشارکت داشتهاند. «آخرین مرحله مذاکرات ما، همانطور که میدانید، با حماس است و به نظر میرسد روند آن خوب پیش میرود. احتمالاً روز یکشنبه حرکت خواهیم کرد، شاید شنبه یا کمی دیرتر در عصر شنبه، اما این برنامه زمانی ماست.»
دولت ترامپ بهتازگی طرح صلحی ۲۰بندی برای خاورمیانه ارائه کرده است که هدف آن پایان دادن به جنگ غزه است. در این طرح، بازگرداندن همه گروگانها ــ زنده یا درگذشته ــ، برقراری فوری آتشبس، ارسال گسترده کمکهای انسانی به غزه، بازسازی گسترده این منطقه و آغاز گفتوگویی تازه میان فلسطینیها و اسرائیل برای «همزیستی مسالمتآمیز» پیشبینی شده است.
توافق صلح
در تاریخ ۳ اکتبر (۱۱ مهر)، گروه تروریستی حماس مستقر در غزه اعلام کرد که بر اساس طرح صلح ۲۰بندی ترامپ با آزادی همه گروگانها موافقت کرده است. این گروه همچنین گفت بخشهایی از این طرح صلح را برای پایان جنگ با اسرائیل پذیرفته است، از جمله واگذاری قدرت در نوار غزه؛ اما تأکید کرد که اجرای برخی مفاد دیگر نیازمند مشورتهای بیشتر در میان فلسطینیهاست.
ترامپ همان روز با انتشار پیامی ویدیویی در شبکه تروث سوشال از کشورهای خاورمیانه از جمله قطر، ترکیه، عربستان سعودی، اردن و مصر که با ایالات متحده برای تحقق این توافق همکاری کردند، تشکر کرد.
او در این پیام گفت: «باید آخرین جزئیات را بهصورت قطعی نهایی کنیم. نکته بسیار مهم این است که منتظرم گروگانها نزد خانوادههایشان بازگردند.»
در طرح صلح ترامپ برای غزه، عقبنشینی اسرائیل تا یک خط توافقشده، توقف کامل عملیات نظامی در غزه، و آزادی ۲۵۰ زندانی محکوم به حبس ابد بههمراه ۱۷۰۰ زندانی غزهای که پس از حمله تروریستی حماس در اکتبر ۲۰۲۳ به اسرائیل بازداشت شده بودند، پیشبینی شده است.
در متن توافق آمده است: «اسرائیل غزه را نه اشغال و نه به خاک خود ضمیمه خواهد کرد.»
بر اساس طرح صلح ترامپ، اداره غزه به یک کمیته موقت فلسطینی متشکل از تکنوکراتهای غیرسیاسی واگذار خواهد شد که وظیفه آن اداره خدمات عمومی و امور روزمره شهری در غزه است.
در متن طرح آمده است که «تمام زیرساختهای نظامی، تروریستی و تهاجمی، از جمله تونلها و تأسیسات تولید تسلیحات، نابود خواهند شد و بازسازی نخواهند شد… هیچکس مجبور به ترک غزه نخواهد شد، و کسانی که مایل به ترک باشند، آزاد خواهند بود که بروند و آزادند که بازگردند.»
