از زمان حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، هند یکی از مهمترین شرکای تجاری روسیه بوده و حجم تجارت سالانه دوجانبه آنها به حدود ۶۹ میلیارد دلار رسیده است.
تعرفه جدید ۲۵ درصدی دونالد ترامپ در قبال واردات هند از بامداد ۲۷ اوت به اجرا درآمد و نرخ کلی تعرفه بسیاری کالاهای وارداتی آمریکا را به ۵۰ درصد رساند.
ترامپ در اطلاعیه مربوط به تعرفههای فراگیر خود در ماه آوریل از وضع تعرفه ۲۶ درصدی در قبال کالاهای هندی خبر داده بود تا دولت هند را برای کاهش موانع تجاری تحت فشار بگذارد، اما نرخ تعرفهها چند ماه بعد اندکی کاهش یافت و به ۲۵ درصد رسید.
ترامپ در ادامه با صدور یک فرمان اجرایی در روز ۶ اوت از وضع یک تعرفه ۲۵ درصدی دیگر در قبال هند خبر داد و گفت که دولت این کشور «بهطور مستقیم و غیرمستقیم از فدراسیون روسیه نفت وارد میکند.»
انرژی در سالهای اخیر مهمترین نقطه پیوند تجارت هند و روسیه بوده است.
ارزش واردات نفت خام هند در سال گذشته بالغ بر ۵۲ میلیارد دلار برآورده شده است. حدود یکسوم از صادرات نفت روسیه به هند اختصاص دارد؛ صادراتی که به لطف تخفیف ناشی از تحریمها چندبرابر شده است.
گروه هفت در دسامبر ۲۰۲۴ اعلام کرد که سقف قیمتی هر بشکه نفت اورال روسیه ۶۰ دلار خواهد بود تا با این کار درآمدهای نفتی مسکو را به حداقل برساند. اما تخفیفهای روسیه با توجه به افت قیمت جهانی نفت ارزش چندانی ندارند. هر بشکه نفت خام وست تگزاس آمریکا در حال حاضر حدود ۶۴ دلار قیمت دارد.
انس الحجی در یادداشتی برای شرکت مشاوره چشمانداز انرژی نوشت: «هند نفت خام ایالات متحده، آمریکای جنوبی و آفریقا را که شامل هزینه حملونقل میشوند، با نفت خام ارزانتر روسیه جایگزین کرده است.»
روزانه حدود هزار بشکه نفت گرانقیمت یا نفتی که از طریق پالایشگاههای کویت و عمان به هند میرسیدند، جای خود را به واردات نفت روسیه دادهاند. تحریمهای نفتی روسیه مسیر تجارت و الگوی واردات هند را دستخوش تغییر کردهاند.
به گفته مقامات آمریکایی، واردات بیوقفه هند به تأمین مالی ماشین جنگی روسیه در اوکراین کمک میکنند.
ترامپ در روز ۴ اوت در پستی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت که هند از تخفیف نفت روسیه سوءاستفاده کرده و آن را با سود کلان در بازار آزاد میفروشد.
ترامپ افزود: «آنها به اینکه چند نفر در اوکراین به دست ماشین جنگی روسیه کشته میشوند اهمیتی نمیدهند.»
دولت هند این انتقادات را بیمورد دانسته و در پاسخ به اپک تایمز گفته که واردات این کشور با هدف تأمین انرژی مقرونبهصرفه برای جمعیت حدوداً ۱.۵ میلیارد نفری هند صورت میگیرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه هند گفت: «اینکه هند را در چنین شرایطی تحت فشار بگذارید، غیرموجه و غیرمنطقی است.»
پیتر ناوارو، مشاور ارشد کاخ سفید در امور تجارت و تولید، در راستای اظهارنظر رئیسجمهور آمریکا گفت که هند از جنگ اوکراین «سودجویی» میکند.
او در روز ۲۱ اوت گفت: «ظاهراً هند نمیخواهد نقش خود را در این کشتار بپذیرد.»
او تأکید کرد که رویکرد تجاری کنونی هند برای آمریکا زیانبار است.
ناوارو گفت: «ما کسری تجاری بسیار بزرگی با هند داریم. این امر به کارگران آمریکایی آسیب میزند و به کسبوکارهای آمریکایی لطمه وارد میکند.»
«آنها پولی را که بابت صادرات کالا از ما میگیرند، صرف خرید نفت روسیه میکنند. این نفت بعداً در پالایشگاهها فرآوری میشود و هند سود هنگفتی به جیب میزند. اما روسها از آن پول برای ساخت سلاح بیشتر و کشتن اوکراینیها استفاده میکنند. درنهایت، این مالیاتدهندگان آمریکایی هستند که باید کمکهای نظامی خود را به اوکراینیها افزایش دهند.»
به گزارش دفتر نماینده تجاری آمریکا، کسری تجاری کالا بین آمریکا و هند در سال ۲۰۲۴ حدود ۴۶ میلیارد دلار بوده که نسبت به سال قبل ۵.۹ درصد رشد داشته است.
آینده تجارت
انتظار میرود که تعرفههای جدید بر تجارت سالانه ۲۰۰ میلیارد دلاری آمریکا و هند اثر بگذارند. براساس دادههای اخیر، حجم واردات کالاهای هندی کاهش جزئی داشته است.
براساس گزارش اداره تحلیل اقتصادی آمریکا در ماه ژوئن، واردات این کشور نسبت به ماه قبل ۳ درصد کاهش یافته، اما در مقایسه با آمارهای سالانه ۲۹ درصد افزایش داشته است.
دادههای جدید گروه سامانههای دکارت نشان میدهد که واردات کانتینری آمریکا به شکل قابلتوجهی افزایش یافته و حجم آن در ماه ژوئیه نسبت به ماه ژوئن بیش از ۱۸ درصد رشد داشته است. گزارش جهانی حملونقل دریایی این شرکت برای ماه اوت از جهش تقریباً ۱۴ درصدی محمولههای ارسالی از هند حکایت دارد که نشان میدهد شرکتها خود را برای مقابله با تعرفههای کاخ سفید آماده میکنند.
جکسون وود، مدیر راهبرد صنعتی گروه سامانههای دکارت، در بیانیهای گفت: «بلاتکلیفی در حوزه تجاری همچنان پابرجاست. این درحالی است که واردکنندگان آمریکایی در بحبوحه اجرای تعرفههای متقابل در قبال بیش از ۶۰ کشور که از روز ۱ اوت اجرایی خواهند شد، آغاز تعرفههای ویژه هند و تعرفه جهانی مس از روز ۷ اوت و همچنین با توجه به پایان مهلت آتشبس تعرفهای آمریکا و چین در روز ۱۵ اکتبر در زنجیرههای تأمین خود بازنگری میکنند.»
وضعیت مذاکرات تجاری همچنان نامعلوم است. سفر هیئت تجاری آمریکا به دهلی نو نیز که برای هفته جاری برنامهریزی شده بود، لغو شده است.
سابرامانیام جایشانکار، وزیر امور خارجه هند، در نشست اخیر ایکنامیک تایمز در دهلی نو گفت: «مذاکرات همچنان ادامه دارد، اما سیاستهایی وجود دارد که دولت هند برای رعایت حقوق کشاورزان و کسبوکارهای کوچک از آنها دفاع خواهد کرد.»
او تأکید کرد: «ما در مذاکرات چند خط قرمز داریم که از آنها دفاع میکنیم. این حق ماست که براساس منافع ملی تصمیم بگیریم.»
اقتصاددانان آیانجی هشدار دادهاند که دورنمای رشد هند در بحبوحه تنشهای تجاری احتمالی نامعلوم است.
برآورد کلی این است که اقتصاد هند در سهماهه دوم سال ۲۰۲۵ حدود ۶.۶ درصد رشد کرده که نسبت به رشد ۷.۴ درصدی سهماهه نخست ضغیفتر بوده است.
اقتصاددانان آیانجی در یادداشتی نوشتند که «شاخصهای کوتاهمدت و فوری از تعدیل نرخ مصرف خصوصی و سرمایهگذاری حکایت دارند. از این گذشته، تعرفههای بالاتر از حد انتظار و افزایش بلاتکلیفی درخصوص سیاستهای تجاری هند در قبال آمریکا، دورنمای رشد تجارت در سال ۲۰۲۵ را متزلزل کردهاند.»
سیاستگذاران از وضعیت فعلی تجارت با آمریکا برای اجرای اصلاحات داخلی از جمله تغییر نرخ مالیات کالاها و خدمات بهره میگیرند. از این گذشته، دولت ممکن است در سیاستهای ژئوپلیتیکی خود محتاطانهتر عمل کند و به دنبال بهبود روابط خود با چین یاشد.
نارندرا مودی، نخستوزیر هند، قرار است در آخر هفته جاری در حاشیه نشست سازمان همکاری شانگهای با شی جینپینگ، رهبر چین، دیدار کند. این نخستین سفر مودی به چین در هفت سال گذشته خواهد بود.
به گفته جو ماهر، اقتصاددان کپیتال ایکنامیکس، «اجرای تعرفه ۵۰ درصدی بهقدری جدی است که میتواند تأثیر قابلتوجهی بر رشد تولید ناخالص داخلی هند بگذارد.»
ماهر در یادداشتی نوشت: «اگر این تعرفهها پابرجا بمانند، کاهش صادرات به آمریکا میتواند رشد تولید ناخالص داخلی هند را در سال جاری و آتی حدود ۰.۸ درصد کاهش دهد.»
