آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرد که تیم بازرسان این نهاد که در جریان درگیریهای نظامی اخیر در تهران حضور داشتند، امروز ایران را ترک کردند و به مقر آژانس در وین بازگشتند.
براساس گزارش وال استریت ژورنال، بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی از ایران به دلیل نگرانیهای امنیتی صورت گرفته و این بازرسان در روز جمعه ۱۳ تیر از راه زمینی ایران را ترک کردند.
این گزارش افزود بازرسان آژانس پس از حملات هوایی اسرائیل در تهران اسکان داده شده بودند و اجازه بازدید از تأسیسات هستهای را نداشتند.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی در بیانیهای در شبکه اجتماعی ایکس، ضمن تأیید خروج بازرسانش خاطرنشان کرد که رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، بار دیگر بر «اهمیت حیاتی ازسرگیری هرچه سریعتر فعالیتهای نظارتی و راستیآزمایی» برنامه هستهای ایران تأکید کرده است.
بازرسان آژانس در شرایطی ایران را ترک کردند که امیرحسین ثابتی، عضو مجلس شورای اسلامی روز جمعه ۱۳ تیر، اعلام کرد که با پیگیریهای اعضای مجلس، بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی بهزودی از ایران اخراج خواهند شد. این عضو مجلس، بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی را «جاسوس» خواند.
نمایندگان مجلس شورای اسلامی در یک جلسه علنی که روز چهارشنبه ۲۵ ژوئن (۴ تیر)، برگزار شد، طرح الزام دولت به تعلیق همکاری با آژانس بین المللی انرژی اتمی را تصویب کردند.
مسعود پزشکیان، رئیس دولت جمهوری اسلامی نیز در روز چهارشنبه ۱۱ تیر، دستور تعلیق همکاری این کشور با آژانس بینالمللی انرژی اتمی را صادر کرد.
براساس این طرح تصویب شده: «دولت موظف است فوراً تمام همکاریها با آژانس بینالمللی انرژی اتمی ذیل پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی) و توافقنامه پادمان مربوطه را متوقف کند.» این تعلیق تا زمانی ادامه خواهد یافت که شرایط خاصی از جمله «تضمین امنیت تأسیسات و دانشمندان هستهای» محقق شود.
رافائل گروسی هشدار داده است که ادامه عدم همکاری تهران ممکن است آژانس را وادار کند، موضوع را به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع دهد. چنین اقدامی میتواند به افزایش فشارهای بینالمللی و احیای تحریمهای گسترده علیه ایران منجر شود.
جمهوری اسلامی در واکنش، گروسی را متهم کرده که زمینهساز حملات اسرائیل شده و از محکومکردن اقدامات آمریکا و اسرائیل سر باز زده است.
مقامهای جمهوری اسلامی همچنین مدعی شدهاند که آژانس اطلاعاتی در اختیار اسرائیل قرار داده تا دانشمندان هستهای ایران را هدف قرار دهد؛ ادعاهایی که آژانس همواره رد کرده است.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی نیز گفت که قانون مجلس شورای اسلامی برای تعلیق همکاریها با آژانس بینالمللی انرژی اتمی لازمالاجرا است و بازتاب عدم واکنش آژانس در محکومیت حملات علیه تاسیسات هستهای و ترور دانشمندان هستهای ایران است.
در همین راستا، گیدون سعار، وزیر خارجه اسرائیل، قانون جدید جمهوری اسلامی برای توقف همکاری با آژانس اتمی را «رسواییآمیز» خواند و خواستار بازگرداندن فوری تحریمهای بینالمللی از سوی اروپا شد.
وزیر خارجه اسرائیل، از سه کشور اروپایی عضو برجام (آلمان، فرانسه و بریتانیا)، خواست تا «مکانیسم ماشه» را فعال کرده و تمام تحریمهای تعلیقشده سازمان ملل را دوباره علیه ایران اعمال کنند.
مارتین گیزه، سخنگوی وزارت خارجه آلمان در روز چهارشنبه ۲ ژوئیه (۱۱ تیر)، اعلام کرد که تصمیم جمهوری اسلامی برای تعلیق همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی، «سیگنال فاجعهباری» ارسال میکند.
سخنگوی وزارت خارجه آلمان، در گفتوگو با خبرنگاران تاکید کرد که برای رسیدن به یک راهحل دیپلماتیک، ضروری است که ایران همکاری خود با آژانس انرژی اتمی را حفظ کند.
عراقچی در خصوص واکنش آلمان به تعلیق همکاری ایران با آژانس انرژی اتمی، گفت: ادعای خروج جمهوری اسلامی از تعهدات هستهای خبری جعلی است و این کشور همچنان به پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی) و توافقنامه پادمان خود پایبند است.
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، همچنین اعلام کرد که همکاری این کشور با آژانس بینالمللی انرژی اتمی از طریق شورای عالی امنیت ملی ایران انجام خواهد شد.
