Search
Asset 2

آمریکا از توافق پاریس خارج شد؛ وعده ۲۰۲۵ ترامپ رسمیت یافت

خروج رسمی آمریکا از توافق پاریس پس از یک سال مهلت قانونی اجرایی شد؛ تصمیمی که در دولت ترامپ گرفته شد و واکنش‌های بین‌المللی به‌دنبال داشت.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، فرمان اجرایی خروج آمریکا از توافق اقلیمی پاریس را که به‌تازگی امضا کرده است، در جریان رژه مراسم تحلیف در داخل سالن «کپیتال وان آرنا» در واشنگتن، در تاریخ ۲۰ ژانویه ۲۰۲۵، در دست دارد.(Jim Watson/AFP via Getty Images)

ایالات متحده به‌طور رسمی از توافق پاریس خارج شده است؛ توافقی بین‌المللی و الزام‌آور که ۱۹۵ کشور امضاکننده آن متعهد شده بودند برای کنترل دمای جهانی، انتشار دی‌اکسید کربن را کاهش دهند.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، یک سال پیش خروج این کشور را اعلام کرده بود و در فرمان اجرایی شماره ۱۴۱۶۲ گفت چنین توافق‌هایی «بازتاب‌دهنده ارزش‌های کشور ما یا سهم ما در پیگیری اهداف اقتصادی و زیست‌محیطی نیستند» و «دلارهای مالیات‌دهندگان آمریکایی را به کشورهایی هدایت می‌کنند که به کمک مالی نیاز ندارند یا شایسته آن در راستای منافع مردم آمریکا نیستند.»

ترامپ از حامیان جدی افزایش تولید انرژی در آمریکا بوده و به‌ویژه بر نفت، گاز، زغال‌سنگ و انرژی هسته‌ای تأکید داشته است. او هنگام آغاز به‌کار خود در سال ۲۰۲۵ اعلام کرد که «در راستای منافع ملی است که انرژی مقرون‌به‌صرفه و قابل‌اعتماد و منابع طبیعی آمریکا آزاد شود» تا پاسخ‌گوی رشد سریع تقاضای انرژی باشد؛ رشدی که از جمله به دلیل گسترش هوش مصنوعی و افزایش مراکز داده رخ داده است.

فرمان سال ۲۰۲۵ ترامپ برای خروج ایالات متحده از توافق پاریس و دیگر نهادهای بین‌المللی مشابه، بازتاب‌دهنده رویکرد منفی دولت او نسبت به نهادهای جهانی در حوزه‌هایی مانند اقلیم، سلامت و عدالت اجتماعی بود. در این فرمان آمده است که «بسیاری از این نهادها سیاست‌های اقلیمی افراطی، حکمرانی جهانی و برنامه‌های ایدئولوژیکی را ترویج می‌کنند که با حاکمیت ملی و قدرت اقتصادی ایالات متحده در تعارض است.»

این اقدام پس از خروج آمریکا از سازمان جهانی بهداشت در ۲۲ ژانویه (۲ بهمن) و ترک ۶۶ نهاد اقلیمی و عدالت اجتماعی تحت حمایت سازمان ملل، از جمله کنوانسیون چارچوب سازمان ملل متحد درباره تغییرات اقلیمی، صورت گرفت.

با وجود تعهدات سایر اعضای توافق پاریس، ایالات متحده در کاهش انتشار دی‌اکسید کربن پیشتاز بوده است؛ موضوعی که عمدتاً به افزایش استفاده از گاز طبیعی با آلایندگی کمتر نسبت داده می‌شود. در گزارش سال ۲۰۲۱ مؤسسه پژوهش‌های انرژی آمده است که «کاهش انتشار دی‌اکسید کربن در فاصله سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۰ عمدتاً توسط ایالات متحده رهبری شده است» به‌طوری‌که انتشار گازهای گلخانه‌ای آمریکا در این دوره ۲۴ درصد، معادل ۱٫۴ میلیارد تن متریک، کاهش یافته است. در همین بازه زمانی، انتشار جهانی دی‌اکسید کربن ناشی از بخش انرژی ۱۴ درصد، معادل ۳٫۹ میلیارد تن متریک، افزایش یافته است.

توافق پاریس در سال ۲۰۱۵ تحت نظارت کنوانسیون چارچوب سازمان ملل متحد درباره تغییرات اقلیمی امضا شد. این توافق برای هر کشور عضو اهداف مشخصی در زمینه کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای تعیین می‌کند تا افزایش دمای جهانی به کمتر از ۲ درجه سانتی‌گراد بالاتر از سطح پیشاصنعتی محدود شود.

ایالات متحده در سال ۲۰۱۶ و در دوران ریاست‌جمهوری باراک اوباما به توافق پاریس پیوست؛ اما این توافق هرگز طبق الزامات قانون اساسی به‌عنوان معاهده به تصویب سنای آمریکا نرسید. دونالد ترامپ نخستین‌بار در سال ۲۰۱۷ خروج آمریکا از این توافق را اعلام کرد؛ اما جو بایدن این تصمیم را لغو و ایالات متحده را در سال ۲۰۲۱ دوباره به توافق بازگرداند.

در ژانویه ۲۰۲۵، ترامپ بار دیگر ایالات متحده را از توافق پاریس خارج کرد. با این حال، در متن توافق پاریس آمده است که خروج «یک سال پس از دریافت رسمی اعلامیه خروج توسط امین توافق، یا در تاریخ دیرتری که در اعلامیه خروج مشخص شود، اجرایی خواهد شد»؛ به همین دلیل، خروج آمریکا تا ۲۷ ژانویه (۷ بهمن) به‌طور رسمی اجرایی نشد.

در دسامبر ۱۹۹۷، کشورهای عضو کنوانسیون چارچوب سازمان ملل متحد درباره تغییرات اقلیمی، پروتکل کیوتو را به‌عنوان توافقی پیشین نسبت به توافق پاریس مذاکره کردند. این پروتکل توسط بیل کلینتون امضا شد؛ اما به دلیل پیش‌بینی مخالفت سنا، هرگز برای تصویب به این نهاد ارائه نشد. تاکنون ایالات متحده تنها کشوری است که از توافق پاریس خارج شده است.

سایمون استیل، دبیر اجرایی کنوانسیون چارچوب سازمان ملل متحد درباره تغییرات اقلیمی، با استفاده از یک تشبیه فوتبالی گفت خروج آمریکا از توافق پاریس «یک گل به خودی فاجعه‌بار» است که باعث می‌شود ایالات متحده «امنیت و رفاه کمتری» داشته باشد. او همچنین افزود که «درها همچنان برای بازگشت آمریکا در آینده باز است.»

خروج آمریکا از توافق پاریس در ادامه موجی از خروج شرکت‌ها از باشگاه‌های اقلیمی تحت حمایت سازمان ملل صورت گرفته است؛ از جمله ائتلاف بانکداری خالص صفر، ائتلاف بیمه خالص صفر و ابتکار مدیران دارایی خالص صفر که در سال‌های اخیر با خروج گسترده اعضا مواجه شده‌اند.

اخبار بیشتر

عضویت در خبرنامه اپک تایمز فارسی