بر اساس اطلاعیهای از وزارت خزانهداری آمریکا در ۵ مارس (۱۴ اسفند)، ایالات متحده به هند معافیت ۳۰ روزهای داده است تا به خرید نفت خام روسیه ادامه دهد.
این اقدام کوتاهمدت «منفعت مالی قابلتوجهی» برای مسکو نخواهد داشت؛ زیرا این مجوز تنها «تراکنشهایی را مجاز میکند که مربوط به نفتی است که از پیش در دریا استانداردسازی شده است.»
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در بیانیهای در ۵ مارس گفت: «هند شریک ضروری ایالات متحده است و ما کاملاً انتظار داریم که دهلی نو خرید نفت آمریکا را افزایش دهد. این اقدام موقت فشار ناشی از تلاش ایران برای گروگان گرفتن انرژی جهانی را کاهش میدهد.»
کاخ سفید ماهها از هند میخواست خرید نفت روسیه را متوقف کند و حتی تهدید کرده بود تعرفههای ثانویهای را علیه یکی از بزرگترین اقتصادهای جهان اعمال کند. هدف این اقدامات قطع یکی از منابع مالی اصلی ماشین جنگی مسکو و در نتیجه کاهش یا پایان دادن به جنگ در اوکراین بود.
از زمان تهاجم روسیه به اوکراین، هند یکی از بزرگترین مشتریان نفت این کشور بوده است. پیش از آغاز جنگ، واردات سالانه نفت خام هند حدود ۲ میلیارد دلار بود؛ اما تا سال ۲۰۲۴ این خریدها به نزدیک ۵۳ میلیارد دلار افزایش یافت.
این تغییر در حالی رخ داده است که بازارهای جهانی انرژی به دلیل درگیری در ایران دچار نوسان شدهاند و قیمت نفت به بالاترین سطح خود در حدود یک سال گذشته رسیده است.
قیمت هر بشکه نفت وست تگزاس اینترمدیت، که معیار قیمت نفت آمریکا محسوب میشود، بیش از ۸ درصد افزایش یافت و در بورس کالای نیویورک به ۸۱ دلار رسید. نفت برنت، شاخص بینالمللی قیمت نفت، نیز با افزایش ۸ درصدی به بیش از ۸۵ دلار در هر بشکه رسید.
قیمت خردهفروشی بنزین نیز تحت تأثیر قرار گرفته است. طبق اعلام انجمن خودروسازی آمریکا، میانگین قیمت هر گالن بنزین در هفته گذشته حدود ۹ درصد، معادل نزدیک به ۲۷ سنت، افزایش یافته و به حدود ۳.۲۵ دلار رسیده است.
سرمایهگذاران نگراناند که طولانی شدن درگیری در خاورمیانه بر تنگه هرمز، یکی از گلوگاههای حیاتی تجارت جهانی نفت و گاز، تأثیر بگذارد. برآورد میشود روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت خام و فرآوردههای نفتی از این آبراه باریک عبور کند.
تهران هنوز این مسیر حیاتی را مسدود نکرده است؛ اما نفتکشها عبور از این منطقه را متوقف کردهاند، زیرا شرکتهای بیمه غربی یا پوشش بیمهای ارائه نمیدهند یا حق بیمه را بهطور چشمگیری افزایش دادهاند.
تلاش برای تثبیت بازار جهانی نفت
برای کاهش افزایش شدید قیمت نفت خام، دولت آمریکا راهبردهای مختلفی را معرفی کرده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال در ۳ مارس دستور داد که شرکت مالی توسعه بینالمللی آمریکا ارائه بیمه ریسک سیاسی و تضمینهای مالی را برای تسهیل تجارت دریایی در خلیج آغاز کند. او همچنین گفت در صورت لزوم امکان اسکورت دریایی نفتکشها نیز فراهم خواهد شد.
ترامپ گفت: «در هر شرایطی، ایالات متحده جریان آزاد انرژی به جهان را تضمین خواهد کرد. قدرت اقتصادی و نظامی آمریکا بزرگترین قدرت روی زمین است.»
دولت آمریکا زمان مشخصی برای بازگشت امنیت کامل به تنگه برای کشتیرانی تجاری اعلام نکرده است.
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، در نشست خبری ۴ مارس به خبرنگاران گفت: «نمیخواهم زمان مشخصی اعلام کنم؛ اما این موضوع بهطور فعال توسط وزارت جنگ و وزارت انرژی در حال بررسی و محاسبه است.»
داگ برگوم، وزیر کشور آمریکا، نیز در پاسخ به گزارشهایی درباره احتمال مداخله دولت در بازار معاملات آتی نفت، درباره اقدامات احتمالی دیگر مقامهای آمریکایی با احتیاط سخن گفت.
او به بلومبرگ گفت: «همه گزینهها در حال بررسی است و مجموعهای از ایدهها مطرح شده است.»
ترامپ در جریان رویدادی مربوط به باشگاه اینتر میامی نیز اشاره کرد که اقدامات بیشتری در راه است.
او گفت: «اقدامات بیشتری برای کاهش فشار بر بازار نفت بهزودی انجام خواهد شد و به نظر میرسد بازار نفت تا حد زیادی تثبیت شده است. ما قیمتها را بسیار پایین آورده بودیم؛ اما مجبور شدم اگر برای همه قابل قبول است، این مسیر کوتاه را طی کنم.»
پس از اعلام تازهترین اقدام، قیمت نفت خام آمریکا در معاملات پس از ساعات رسمی نزدیک به ۳ درصد کاهش یافت و به کمتر از ۷۹ دلار در هر بشکه رسید؛ در حالی که قیمت نفت برنت نیز بیش از ۲ درصد کاهش یافت و به حدود ۸۳ دلار در هر بشکه رسید.
