مورگان اورتگاس، نماینده ایالات متحده در جلسه شورای امنیت سازمان ملل، با هشدار نسبت به روند فعالیتهای هستهای جمهوری اسلامی اعلام کرد که نقض تعهدات هستهای ایران احیای قطعنامههای تحریمی شورای امنیت را اجتنابناپذیر کرده است.
این اظهارات در نشست شورای امنیت درباره اجرای قطعنامه ۲۲۳۱ (۲۰۱۵) و توافق هستهای جمهوری اسلامی (برجام) مطرح شد.
مورگان اورتگاس در این جلسه تاکید کرد که «هیچگونه غنیسازی اورانیوم در داخل ایران قابل قبول نیست.»
دبیرکل سازمان ملل در امور سیاسی و صلح، اعلام کرد که با وجود تشدید تلاشهای دیپلماتیک در نیمه دوم سال ۲۰۲۵، هیچ توافقی درباره آینده برنامه هستهای جمهوری اسلامی حاصل نشده است.
او بیان کرد که فرانسه، آلمان و بریتانیا در اوت ۲۰۲۵ شورای امنیت را از تصمیم خود برای فعالسازی سازوکار بازگشت خودکار تحریمها مطلع کردند و دلیل این اقدام را «عدم پایبندی قابلتوجه ایران» به تعهدات برجامی عنوان کردند.
نماینده آمریکا با استناد به گزارش دبیرکل سازمان ملل گفت بهجز برخی بندهای مشخص، قطعنامه ۲۲۳۱ و ترتیبات اجرایی مرتبط با آن همچنان معتبر است.
او افزود که در چارچوب فرآیند اسنپبک یا همان مکانیسم ماشه، قطعنامههای ۱۶۹۶، ۱۷۳۷، ۱۷۴۷، ۱۸۰۳، ۱۸۳۵ و ۱۹۲۹ شورای امنیت بار دیگر علیه ایران لازمالاجرا شدهاند.
نماینده فرانسه نیز گفت عدم اجرای تعهدات هستهای از سوی ایران «تهدیدی جدی برای صلح و امنیت بینالمللی» است و هشدار داد که آژانس بینالمللی انرژی اتمی طی شش ماه گذشته به حساسترین تأسیسات هستهای ایران دسترسی نداشته و قادر به راستیآزمایی وضعیت حدود ۴۵۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد نیست؛ ذخیرهای که در صورت غنیسازی تا سطح نظامی، میتواند برای ساخت حدود ۱۰ سلاح هستهای کافی باشد.
نماینده بریتانیا نیز ضمن تأکید بر لزوم همکاری کامل ایران با آژانس، اعلام کرد که مسیر دیپلماسی همچنان باز است و در صورت اقدامات «مشخص، قابل راستیآزمایی و پایدار» از سوی تهران، امکان کاهش تحریمها وجود خواهد داشت.
حمایت چین و روسیه از جمهوری اسلامی
نماینده چین در شورای امنیت بهصراحت با برگزاری این نشست و همچنین تلاش سه کشور اروپایی برای فعالسازی سازوکار اسنپبک مخالفت کرد.
او افزود: «تنها سه کشور اقدام به فعالسازی اسنپبک کردهاند و این مسئله اساساً در ماه اکتبر منقضی میشود.»
نماینده روسیه روند برگزاری جلسه و تفسیر ادامهدار قطعنامه ۲۲۳۱ را رد کرد و گفت کمیته برجام دیگر وجود ندارد و اتحادیه اروپا نیز نباید بهعنوان هماهنگکننده در شورای امنیت نقشآفرینی کند.
نماینده پکن با ابراز نگرانی از استفاده از چنین ابزارهایی افزود که سازوکار اسنپبک با «خلأها و ابهامات حقوقی» روبهرو است و شورای امنیت تاکنون به اجماع نرسیده که آیا سه کشور اروپایی اصلاً اختیار حقوقی لازم برای فعالسازی آن را دارند یا خیر.
امیرسعید ایروانی، نماینده جمهوری اسلامی در سازمان ملل نیز با رد مشروعیت کامل این روند گفت که قطعنامه ۲۲۳۱ در اکتبر ۲۰۲۵ منقضی شده و «هیچ اثر حقوقی یا مأموریت اجرایی» ندارد.
او این نشست را «تحریف حسابشده» و «سوءاستفاده سیاسی» از شورای امنیت دانست و وضعیت کنونی را نتیجه خروج یکجانبه آمریکا از برجام توصیف کرد.
نماینده ایالات متحده در شورای امنیت سازمان ملل، در پایان جلسه و در پاسخ به اظهارات نماینده جمهوری اسلامی، ادعای مطرحشده درباره پایان اعتبار قطعنامه ۲۲۳۱ را رد کرد.
او تاکید کرد این قطعنامه نه با طیشدن روند مکانیسم ماشه و نه با فرارسیدن تاریخ ۱۸ اکتبر منقضی نشده و همچنان معتبر است.
به گفته او، اولویت اصلی واشینگتن بازگرداندن مجموعهای گستردهتر از محدودیتها و تحریمهای شورای امنیت است که آمریکا معتقد است باید دوباره علیه ایران اعمال شوند.
در همین راستا، نماینده اتحادیه اروپا تأکید کرد که فعالسازی مکانیسم ماشه معتبر است، اما نباید به پایان دیپلماسی منجر شود و از جمهوری اسلامی خواست همکاری کامل با آژانس را از سر بگیرد.
