چینیها میگویند: «اگر به کسی شک داری، از او استفاده نکن و اگر استفاده کردی، به او شک نداشته باش.» این اصطلاح به این شکل نیز گفته میشود: «اگر به کسی اعتماد نداری، او را استخدام نکن و اگر استخدامش کردی، او را زیر سئوال نبر.»
در دنیای کسب و کار امروز، این ایده بیشتر مطرح میشود. اگر درحال خواندن این مطلب هستید، احتمالاً یا خود مدیر هستید و یا برای کسی کار میکنید. رهبران موفق در بخشهای مختلف تشخیص میدهند که کار خلاقانه و مبتنیبر دانش نیازمند راهی شفاف، باز و از لحاظ اجتماعی آگاهانه است. برخی شرکتها دائم درحال پسرفت هستند و به همان ایدهی امر و نهی و کنترل در عصر صنعتی چسبیدهاند.
رهبران چین باستان به این روابط، نگرش و بینشی خاص داشتند. با نگاهی به نحوهی حکومت «دوک هوان» و «گوان ژانگ» بر ایالت «چی» در ۲۰۰۰ سال پیش در چین، چند اصول رهبری درخصوص اعتماد و استقلال را نشان میدهیم.
متناسب با شخصیت و فرهنگ خود افراد را بهکار بگیرید
آیا کسی را که زمانی قصد جانتان را داشته، به کار میگیرید؟ شخصی که رزومهی کاری ناموفق دارد، چهطور؟ دوک چی، دقیقاً همین کار در زمان به خدمت گرفتن گوانگ ژانگ کرد.
گوان ژانگ، در خدمت یکیاز رقبای دوک بود و به فرمان رئیس قبلی خود قصد کشتن دوک هوان را داشت. نهتنها این، بلکه در هیچکدام از کارهای قبلی خود موفق نبود. او زمانی سرباز بود و بهعنوان تاجری متوسط زندگی میکرد.
با اینحال، دوک ازطریق یکیاز وزرای ارشد خود که از دوستان نزدیک گوان ژانگ بود، متوجه شد که میتواند او را به شکلی دیگر ارزیابی کند.
برای وزیر که با گوان کار کرده بود، عدم موفقیت وی در کشتن دوک نشانهی بیکفایتی وی نبود. و البته اینکه نتوانسته بود تا پایان در کنار ارباب سابقش بماند نیز نشانهی غیرقابل اعتماد بودنش نبود. وزیر، براساس تجارب مشترکشان، معتقد بود که این عمل درواقع نشانهدهندهی برتری گوان محسوب میشد؛ یعنی خدمت به افراد تا آخرین توان، بدون درنظر گرفتن اینکه کسی که بر سر قدرت است، چه کسی است. گوان حاضر بود در نبرد شکست بخورد، اگر شکست وی به معنای پیروزی در جنگ نفسانی بود.
در طول چند دهه، تحت مدیریت «ژانگ»، ایالت چی تبدیل به ثروتمندترین ایالت شد.
وزیر به هوان گفت: «آیا شما میخواهید تنها بر یک ایالت حکمرانی کنید؟ اگر چنین است که تنها من برای کمک به شما کافی هستم؛ اما اگر میخواهید بر کل سرزمین چین فرمانروایی کنید، هیچکس بهغیر از گوان ژانگ نمیتواند به شما کمک کند.»
برای دو روز متوالی، دوک با گوان صحبت کرد. دوک متوجه شد با تمام نواقصی که گوان داشت، دارای افکاری متعالی است که میتواند برای حکومتش مفید باشد.
دوک، گوان را به خدمت گرفت و طلوع ایالت چی آغاز شد.
با افزایش اعتماد، رشد و شکوفایی آغاز میشود
زمانی که گوان ژانگ توسط ایالت چی به خدمت گرفته شد، با اصول طبیعت دائو بر مردم حکومت کرد؛ درحالی که این آموزهها بعدها بهعنوان اصول اخلاقی مکتب کنفوسیوس شناخته شد، اخلاقیات کل کشور را بهبود داد. برای نمونه، او چهار اصل نزاکت، عدالت، صداقت و شرافت را که از جنبههای مثبت طبیعت انسان هستند ترویج داد.
همانطور که دوک هوان در نحوهی حکومت بر مردم به او اعتماد داشت، گوان ژانگ نیز به مردم زحمتکش اعتماد کرد و آنها را با مالیات اضافی یا تهدید به توپ نبست.
در عرض چند دهه، تحت مدیریت گوان ژانگ، ایالت چی، به ثروتمندترین ایالت چین تبدیل شد. ارتش آن، که تنها برای دفاع و حفاظت از متحدان خود درمقابل متجاوزان بهکار گرفته میشد، همیشه آماده و مجهز بود و در همهی نبردها پیروز میشد. بهعلاوه، دانشمندان و معلمان در تمام چین به ایالت چی میآمدند تا به مطالعه و موعظهی تفکر مدارس خود بپردازند.
دوک هوان، در کل چین بهعنوان رهبری قدرتمند مشهور شد؛ که اتحاد گستردهی میان حاکمان فئودالی را رهبری کرد و نهتنها نظم را بر سرزمین خود آورد، بلکه با دیگر کشورهای همسایه در صلح بود.
گوان ژانگ باتوجه مفاهیم دائو، بهخوبی میدانست که بهترین حکومت، حکومتی است که مردم کمتر حس حکمرانی بر آنها را حس کنند. اصولی که او برای حکومت بر چی استفاده کرد، در سراسر چین گسترش یافت و بعدها بر آموزههای کنفسیوس تأثیر گذاشت.
بیاعتنایی به رهنمودهای قابل اعتماد، آغاز سقوط است
سالها گذشت و گوان ژانگ پیر شد. دوک هوان با دیدن مشاور عاقلش در بستر مرگ، تلاش کرد تا جایگزینی برای او بیاید. او سه نفر را معرفی کرد؛ اما گوان هیچکدام را تأیید نکرد. هوان با زیر نظر قرار دادن این سه نفر که در ظاهر وفادار بودند، متوجه شد که هر کدام اقدامات بیشرمانهای را درمقابل خانوادهی خود انجام دادهاند که نشانهی شخصیت درونی ضعیف و درک ضعیف آنها از اصول اخلاقی بود.
همانطور که گوان و بعدها کنفسیوس آموزش داد، خانواده، اصلیترین واحد روابط اجتماعی انسانها را شکل میدهد. فردی که با خانوادهی خود بدرفتاری کند، نمیتواند برای حکومت بر جامعه قابل اعتماد باشد.
هنگامی که گوان ژانگ درگذشت، دوک هوان بدگمانی وزیر خود را جدی نگرفت و بهجای آن رفتار این سه مرد را نشانهی اثبات فداکاری و وفاداری آنها درنظر گرفت.
او آن سه نفر را بهعنوان وزیر خود بهخدمت گرفت و این زیردستان جدید فوراً نقشهی شورش کشیدند.
این سه وزیر، دوک را در کاخش زندانی کردند و تظاهر کردند که دستورات او را اجرا میکنند. دوک هوان که زمانی قدرتمندترین مرد در چین بود، از شدت گرسنگی در اسارت به پای مرگ رسید و ایالت چی روبه زوال رفت.
اپک تایمز در ۳۵ کشور و به ۲۱ زبان منتشر میشود.
