چند ماه پیش خبرهای داغی از حضور «مارک زاکربرگ»، بنیانگذار فیسبوک در بخش پرسش و پاسخ دانشجویان دانشگاهی در چین که در آن وی به زبان چینی مندرین صحبت میکرد، پخش شد. پیش از آن نیز خبر پر سر و صدای دیگری درباره حضور وی و همسر چینیاش در برنامه مستندی درباره پلیس کشور چین که سال ۲۰۱۲ در تلویزیون این کشور نمایش داده شد، توجه همگان را به خود جلب کرد.
اما نشانههایی واضحتری هم وجود دارد. در یکی از دفاتر فیسبوک، زاکربرگ، میزبان یکی از مقامات ارشد سانسور اطلاعات در چین بود. پس از آن هم در سال ۲۰۱۴ زاکر برگ شخصا کتاب زندگینامهی «شی جینپینگ»، رهبر کنونی حزب کمونیست چین را در دفاتر فیسبوک پخش کرد و تاکید میکرد که آن را بخوانند؛ حرکتی که حتی توسط کاربران اینترنت چین بهشدت محکوم شد.
یا زمانی که فیسبوک پست نویسندهای تبتی دربارهی خودسوزی اعتراضآمیز تظاهرکنندهای را حذف کرد؛ چیزی که رسانههای فنی هم گزارش کردند که «به نظر میرسد فیسبوک استانداردی نامعلوم از پستهایی که باید حذف شوند دارد»، طوری که انگار این استاندارد گاهی از چین طرفداری میکند.
نمونه دیگر زمانی بود که فیسبوک کل حساب کاربری یک نویسندهی چینی تبعید شده در آلمان را مسدود کرد.
تمایل غول شبکههای اجتماعی برای فعالیت در چین موضوع جدیدی نیست. همانطور که در اوایل سال ۲۰۱۰ و ۲۰۱۱، گزارش شد که زاکربرگ از شرکتهای فنآوری اینترنت در چین بازدید کرده و حتی در آن زمان با مدیرعامل شرکت «سینا» گفتوگو کرده است و بهدنبال آن شایعاتی درخصوص اینکه فیسبوک میخواهد خدماتش در چین را ازطریق این شرکت ارائه دهد، پخش شد. سینا شبکهای اجتماعی مشابه توییتر اما تحت کنترل دولت در چین است.
این موضوع هرگز اتفاق نیفتاد و احتمالاً دلیل موجهی برای آن وجود دارد: در چین هیچکس نمیتواند آزادانه یک شبکهی اجتماعی را بدون دخالت دولت راه بیاندازد.
«توئیتر» در چین مسدود است. «لینکداین» هم که برای رسیدن به بازار چین مجبور به سانسور محتوای صفحاتش شد، ازسوی بسیاری در خارج از چین مورد شماتت قرار گرفت. «گوگل» نیز در سال ۲۰۱۰ پس از آنکه به هکرهای چینی که به شبکهی امنیتی آن نفوذ کردند، مشکوک شد، چین را ترک کرد. جالب است بدانید که فیسبوک هم در چین مسدود است.
برای همین دلایل، فیسبوک، بهآرامی و زیرکی پیش میرود و واضح است که مارک زاکربرگ، بنیانگذار و مدیرعامل آن، با علاقهی بسیار به بازار چین مینگرد.
چین در آینده پتانسیلی بیش از یک میلیارد کاربر اینترنت خواهد داشت که بیشاز ۶۰۰ میلیون از آنها هم اکنون فعالند. اما چیزی که بیش از همه برای این کاربران آزار دهنده است، سانسور بیشتر اینترنت است؛ چیزی که بیشاز یک دهه آنها را رنج داده است.
اپکتایمز در ۳۵ کشور و به ۲۱ زبان منتشر میشود.
