اپک تایمز به هزاران عکس دست یافته که جنبش اعتراضی دانشجویان دموکراسیخواه میدان تیانآنمن چین در سال ۱۹۸۹ را به تصویر میکشند.
چندین حلقه فیلم با بیش از ۲ هزار عکس از جنبش دموکراسیخواهی ۱۹۸۹ در میدان تیانآنمن سالها در بیخبریِ کامل درون جعبهای فلزی خاک میخوردند.
این عکسها که توسط یک عکاس حکومتی گرفته شده و از پاکسازیهای سیاسیِ بعد از کشتار جان سالم به در بردهاند، درنهایت به آمریکا منتقل شده و اخیراً به دست اپک تایمز رسیدند.
اپک تایمز این عکسها را برای نخستینبار در اختیار عموم قرار میدهد.
برآورد میشود که در ۴ ژوئن ۱۹۸۹، که سیوهفت سال از آن میگذرد، هزاران نفر به دست رژیم کمونیستی چین کشته شدند.
مقامات حزب کمونیست جنبش مسالمتآمیز دانشجویان را شورش علیه نظم اجتماعی دانستند و معترضان را در سراسر کشور تحت تعقیب قرار دادند. آنها همزمان بهصورت سازمانیافته به بازآموزی ایدئولوژیک روی آوردند تا هیچ روایتی جز روایت مورد تأیید رژیم باقی نماند.
این عکسها که اکنون بهصورت دیجیتالی درآمدهاند، وقایع اعتراضات بهار ۱۹۸۹ را به تصویر میکشند؛ روزهایی که همه امیدوار بودند و تصور میکردند در آستانه آزادی هستند. اما صدای گلولهها همهچیز را خراب کرد.
در بین سوژهها تصویر دانشجویانی دیده میشود که نوار سفید به پیشانی دارند و در اعتصاب غذا هستند. دانشجوها دست در دست یکدیگر دارند و تظاهرات خیابانی میلیونی برگزار میکنند. دانشگاهیان، فعالان رسانه و افسران نظامی هم در همبستگی با آنها به اعتراضات پیوستند. وقتی نیروهای نظامی وارد عمل شدند، دانشجوها و حامیان غیرنظامی آنها با ایجاد مانع فیزیکی و انسانی مقاومت کردند.
مقاومت تا حدی نتیجه داد. رژیم در روز ۲۰ مه اعلام حکومت نظامی کرد و دههاهزار سرباز با کامیونهای ارتش به پکن اعزام شدند. دانشجوها مسیر کامیونها را بستند، به سربازان آب و غذا دادند و از هدفهای خود گفتند. نیروها عقبنشینی کردند.
در برخی از عکسها میبینیم که افسران نظامی برای معترضان دست تکان میدهند. در یکی از عکسها تصویر چند افسر را میبینیم که نان سرخکرده میخورند و لبخند میزنند. در عکسی دیگر یک افسر یونیفورمپوش را میبینیم که در میان انبوه معترضان علامت پیروزی نشان میدهد و بسیاری از معترضان هم مثل او علامت پیروزی نشان میدهند.
اما این حسوحال خوب دوام چندانی نداشت.
ساعات پایانی شب ۳ ژوئن بود که نیروهای نظامی با سلاحهای سنگین وارد میدان شدند. آنها اینبار در هدفگرفتن غیرنظامیان هیچ تردیدی به خود راه ندادند و بیهدف شلیک کردند.
عکاس جای گلولههای روی یک پنجره و تصویر مجروحانی را ثبت کرده که روی برانکارد دراز کشیدهاند و رد خونشان از زیر پارچه نمایان است.
یکی از شاهدان عینی در پوستری با اشاره به وقایع ۴ ژوئن نوشته بود که «سر معترضان را له کردند، شکمشان را دریدند و دل و روده آنها را بیرون ریختند. میدان پر از دستها و پاهای متلاشیشده معترضانی بود که از آنها خون میرفت.» شاهد عینی گفت پیکرها به شش دانشجوی معترض تعلق داشتند و افزود که همه مردم بهجز سربازان اشک میریختند.
صحبت کردن درباره این موضوع در چین تابو محسوب میشود.
مقامات چینی شماری از افرادی را که گمان میبردند در انتقال عکسها نقش داشتهاند، مورد آزار و اذیت قرار دادهاند. برخی از این افراد چینی و برخی دیگر آمریکایی و کانادایی بودهاند.
در متن پیام یک افسر پلیس چین، که به دست اپک تایمز رسیده است، نوشته شده که «سریع وارد عمل شوید و جلوی انتشار عکسها را بگیرید. اگرنه در فهرست اعلان اینترپل قرار میگیرید، بازداشت شده و به چین بازگردانده میشوید.»
در چنین حالتی کل اعضای خانواده آن فرد آسیب میبینند.
اینترپل به اپک تایمز گفت: «کارگروه ویژه این سازمان تمام درخواستها را بررسی میکند تا از انطباق آنها با اساسنامه اینترپل اطمینان یابد؛ اساسنامهای که پایبندی به اعلامیه جهانی حقوق بشر را الزامی میداند و سازمان را از انجام فعالیتهای سیاسی، نظامی، مذهبی یا نژادی منع میکند.»
فرد دیگری که پیام تهدیدآمیز پلیس را دریافت کرده بود، از شهروندان کانادا بود.
براساس متن پیامها که به دست اپک تایمز رسیده است، افسر پلیس گفت: «شما شهروند کانادا هستید و کانادایی محسوب میشوید، اما بستگان شما شهروند چین هستند.»
شهروند کانادایی گفت که با بستگان خود در چین، که بیش از ده سال با آنها ارتباط نداشته، قطع ارتباط خواهد کرد. اما افسر پلیس همچنان حرف خود را میزد.
او گفت: «دیگر خیلی دیر شده است.»
نفر سوم، که از جزئیات امر مطلع بود، گفت که مقامات چینی درحال جمعآوری اطلاعات شخصی او هستند و عکس او را با پیامهای تهدیدآمیز برای بستگانش در چین ارسال کردهاند. ارسال عکس بهمنزله هشدار بود: رژیم از کارهای شما خبر دارد.
این شهروند آمریکایی به اپک تایمز گفت: «پلیس چین تصور میکند که میتواند قوانین خود را در بیرون مرزهای چین هم پیاده کند. آنها آنقدر گستاخ هستند که فکر میکنند حرف حزب کمونیست همهجا خریدار دارد.»
این افراد اقدامات تهدیدآمیز چین را به افبیآی و وزارت امنیت داخلی آمریکا گزارش کردهاند. سازمان اطلاعات امنیت کانادا هم در جریان قرار گرفته است.
راجا کریشنامورتی، نماینده دموکرات ایلینوی، در نشست خبری یادبود قربانیان کشتار میدان تیانآنمن گفت که اقدامات پلیس چین مصداق «وارونه جلوه دادن حقایق» است.
کریشنامورتی به اپک تایمز گفت: «آنها میخواهند شما فراموش کنید. میخواهند تمام اتفاقات گذشته را از یاد ببرید و واقعیت را جور دیگری ببینید. تصور نمیکنم مردم فراموش کنند و نباید برای فراموشکردن گذشته تحت فشار قرار بگیرند.»
جان مولنار، نماینده جمهوریخواه میشیگان و رئیس کمیته منتخب مجلس نمایندگان در امور چین، برگزارکننده مراسم ۴ ژوئن بود.
مولنار رفتار رژیم چین را «دیوانهوار» توصیف کرد.
او به اپک تایمز گفت که حزب کمونیست چین با جدیت تمام در خاک آمریکا دست به سرکوب فراملی میزند.
مولنار گفت: «این موضوع جای نگرانی دارد. از اینرو، لازم است که آدمهای شجاع بیشتری به افشای حقیقت ادامه دهند.»
مقامات حزب کمونیست به رسم هرسال پیش از سالگرد این رویداد اقداماتی را برای سانسور اخبار مربوط به این کشتار در دستور کار قرار میدهند.
چند فعال سیاسی به اپک تایمز گفتند که مأموران امنیتی مخالفان را زیر نظر میگیرند تا مطمئن شوند که از خطوط قرمز عبور نمیکنند. برخی افراد از محدودیت رفتوآمد خود خبر دادند. برخی دیگر گفتند پلیس به آنها دستور داده که سانسور اینترنتی را دور نزنند یا دیدگاههای خود را در فضای مجازی منتشر نکنند.
شو چینگشیان، فرمانده ارتش چین، در مه ۱۹۸۹ از اجرای دستور اعزام نیرو برای سرکوب معترضان سرپیچی کرد و بهای مخالفت با حزب کمونیست را پرداخت.
او به دلیل سرپیچی از دستور فرماندهی گروه سیوهشتم ارتش از سمت خود برکنار شد و پنج سال به زندان افتاد.
براساس تصاویری که در اواخر سال ۲۰۲۵ منتشر شدند، چینگشیان در جلسه غیرعلنی دادگاه به کمیسر سیاسی حزب گفته بود که ترجیح میدهد جایگاهش را از دست بدهد و طوری عمل نکند که در پیشگاه تاریخ محکوم شود.
اینس کانتر فریدم، بازیکن سابق لیگ بسکتبال حرفهای آمریکا و از حامیان قربانیان چین کمونیستی، گفت که از شنیدن خبر تلاش رژیم چین برای جلوگیری از انتشار عکسهای تیانآنمن تعجب نمیکند.
فریدم به اپک تایمز گفت: «حزب کمونیست هرچیزی را که بتوانیم از آن علیه پکن استفاده کنیم، از صفحه روزگار محو میکند.»
او یادآوری کرد که یکبار مطلبی را در رابطه با قربانیان رژیم چین در شبکههای اجتماعی به اشتراک گذاشته بود که باعث شد پایگاه خبری سوهو نام او را از فهرست بازیکنان تیم بوستون سلتیکس حذف کند. شرکت بزرگ اینترنتی تنسنت هم که حق پخش پنجساله لیگ بسکتبال حرفهای آمریکا را داشت، پخش زنده مسابقات بوستون سلتیکس را متوقف کرد؛ اقدامی که به گفته فریدم از دامنه گسترده دیکتاتوری در پکن حکایت دارد.
او گفت: «شرمآور است. غربیها باید نقش پررنگتری در افشای ریاکاری پکن ایفا کنند.»
فرد سوم در جریان جنبش دموکراسیخواهی در مقطع دبستان تحصیل میکرد و کوچکتر از آن بود که ابعاد کامل ماجرا را درک کند، اما به دانشجوها آب و غذا میرساند و آنها را مثل خواهر و برادر خود میدانست. او گفت اینکه بتواند درباره این موضوع شفافسازی کند، مایه افتخار اوست.
او افزود: «این عکسها نشان میدهند که همه اقشار جامعه در آن مقطع زمانی آگاه بودند؛ حتی افرادی که درون حزب کمونیست فعالیت داشتند.»
«این عکسها گواه آن هستند که مردم چین دل و جرأت زیادی دارند. آنها با حزب کمونیست چین تفاوت دارند و خوب و بد را از هم تشخیص میدهند.»
«مهم نیست رژیم چقدر قدرتش را به رخ میکشد و حقیقت را کتمان میکند. زورگویی هم حد و مرزی دارد.»
«رژیم تهدید میکند و مردم و عزیزانشان را مورد آزار و اذیت قرار میدهد، اما روحی در وجود انسانها نهفته است که هیچ نیرویی توان از بین بردن آن را ندارد.»
او در پایان گفت: «این روزهای تاریک میگذرند و درنهایت نور بر تاریکی پیروز خواهد شد.»
