نخستوزیر دانمارک پس از آنکه دونالد ترامپ در نشست ناتو بار دیگر بر لزوم قرار گرفتن گرینلند تحت کنترل ایالات متحده تأکید کرد، گفت گرینلند فروشی نیست.
مته فردریکسن روز چهارشنبه ۸ ژوئیه (۱۷ تیر)، گفت: «امیدواریم همه، از جمله همه متحدان، به حق مردم گرینلند برای تعیین سرنوشت خود احترام بگذارند. گرینلند، البته، برای فروش نیست.»
او افزود: «ما آمادهایم از هر وجب از ناتو، از جمله سرزمین خودمان، دفاع کنیم… البته که از پادشاهی دانمارک دفاع خواهیم کرد.»
او در سخنان خود به ماده ۵ پیمان ناتو که اصل دفاع جمعی را تضمین میکند، اشاره کرد و گفت: «یکی از دلایلی که سالها پیش ناتو را ایجاد کردیم این بود که اگر اتفاقی برای یکی از ما بیفتد، همه باید در کنار یکدیگر بایستند.»
ترامپ در جریان نشست خبری در حاشیه اجلاس ناتو در آنکارا، پایتخت ترکیه، از عملکرد ناتو در موضوع گرینلند ابراز نارضایتی کرد؛ جزیرهای که به گفته او، آمریکا برای حفظ امنیت ملی خود باید کنترل آن را در اختیار داشته باشد.
ترامپ گفت: «از ناتو به خاطر کاری که درباره گرینلند انجام داد، راضی نیستم… همچنین از ناتو راضی نیستم، چون نخواستند درباره بزرگترین حامی دولتی تروریسم، یعنی ایران، به ما کمک کنند. آنها حاضر به کمک نبودند.»
ترامپ که پیشتر کشورهای مخالف واگذاری گرینلند به آمریکا را به اعمال تعرفه تهدید کرده بود، گفت موضوع گرینلند را در این نشست مطرح خواهد کرد.
«گرینلند یک مشکل بزرگ است»
ترامپ با بیان اینکه گرینلند یک مشکل بزرگ برای ماست، افزود: «و مشکل بزرگ دیگر این است که وقتی ما به آنها (در موضوع ایران) نیاز داشتیم… همه گفتند نه… آنها کنار ما نبودند، در حالی که ما کنار آنها بودهایم.»
ترامپ گفت ایالات متحده بیش از یک تریلیون دلار برای حفاظت از کشورهای عضو ناتو در برابر روسیه هزینه کرده است و افزود این موضوع «هیچ ارتباطی با ما نداشت.»
گرینلند در مسیرهای مهم دریایی، از جمله مسیرهای کشتیرانی فراقطبی، قرار دارد و از منابع غنی مواد معدنی حیاتی و عناصر نادر خاکی برخوردار است.
ترامپ نخستین بار در سال ۲۰۱۹ قصد خود برای خرید گرینلند را مطرح کرد و دولت دوم او نیز با فوریت بیشتری بر الحاق بزرگترین جزیره جهان به ایالات متحده تأکید کرده است.
پس از آنکه ترامپ در ماه ژانویه فشار خود را برای تصاحب این جزیره افزایش داد، دولتهای گرینلند و دانمارک توافق کردند یک کارگروه مشترک برای دستیابی به توافقی درباره آینده این جزیره تشکیل دهند.
اگرچه این کارگروه همچنان به گفتوگوهای خود ادامه میدهد، ترامپ از ایده تحت کنترل گرفتن گرینلند توسط آمریکا عقبنشینی نکرده است.
دولت دانمارک در ژانویه ۲۰۲۵ اعلام کرد قصد دارد ۲ میلیارد و ۵۰ میلیون دلار برای تقویت حضور نظامی خود در منطقه شمالگان هزینه کند.
بخشی از این بودجه صرف ساخت سه شناور جدید نیروی دریایی برای گشتزنی در سواحل گرینلند خواهد شد که به بالگرد و پهپاد مجهز خواهند بود.
دولت دانمارک همچنین اعلام کرد قصد دارد دو پهپاد دوربرد را بهطور دائمی در گرینلند مستقر کند؛ پهپادهایی که «قابلیت انجام عملیات نظارتی بر مناطق وسیع در فواصل طولانی و ارائه نظارت دقیق» را دارند.
با این حال، به نظر میرسد این اقدامات کپنهاگ ترامپ را راضی نکرده است؛ زیرا او در روز گذشته در دیدار با رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، بار دیگر موضوع گرینلند را مطرح کرد.
ترامپ گفت: «گرینلند کمکی به دانمارک نمیکند. دانمارک هم واقعاً برای کمک به گرینلند هزینهای نمیکند، اما این منطقه برای ایالات متحده اهمیت دارد.»
او در دیدار دوجانبه با اردوغان افزود: «گرینلند باید تحت کنترل ایالات متحده باشد، نه دانمارک.»
ترامپ در دفاع از واگذاری کنترل این جزیره به آمریکا، به افزایش فعالیتهای روسیه و چین در آبراههای شمالگان اشاره کرد.
او همچنین استدلال کرد که کنترل گرینلند به طرح دفاع موشکی «گنبد طلایی» او کمک خواهد کرد، زیرا این جزیره میتواند میزبان سامانههای جدید هشدار زودهنگام پرتاب موشک برای پوشش منطقه شمالگان باشد.
تغییر در تقسیم بار دفاعی
گرینلند یک قلمرو خودگردان است که از قرن هجدهم بخشی از پادشاهی دانمارک بوده است. این جزیره که پیشتر مستعمره دانمارک بود، در سال ۱۹۵۳ بهطور رسمی به این کشور ملحق شد و در سال ۱۹۷۹ به خودگردانی دست یافت.
کریسترون فروستادوتیر، نخستوزیر ایسلند، با بیان اینکه گرینلند متعلق به مردم گرینلند است، افزود: «روسیه بزرگترین تهدید برای این متحدان ناتو است. ما باید بر خودمان و بر اینکه چگونه در کنار یکدیگر بایستیم تمرکز کنیم.»
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، ماه گذشته گفته بود که گفتوگوها با دانمارک و گرینلند همچنان ادامه دارد.
