وزارت جنگ آمریکا و شرکت تسلیحاتی لاکهید مارتین بر سر یک توافق بلندمدت ده‌ساله برای تولید و تحویل دست‌کم ۸۵۰ فروند جنگنده پیشرفته اف-۳۵ به نیروهای مسلح ایالات متحده به توافق رسیدند؛ توافقی که در صورت تصویب کنگره آمریکا، می‌تواند یکی از بزرگ‌ترین برنامه‌های خرید جنگنده در سال‌های آینده باشد.
به گزارش نشریه ایر فورس تایمز در ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶، این توافق علاوه بر تولید جنگنده‌های جدید، تأمین قطعات یدکی، تجهیزات ارتقا و خدمات تعمیر و نگهداری را نیز شامل می‌شود. همچنین سفارش‌های مشتریان خارجی اف-۳۵ در چارچوب برنامه تولید این جنگنده ادامه خواهد یافت.
بر اساس اعلام لاکهید مارتین، تولید سالانه اف-۳۵ در سطح ۱۵۶ فروند حفظ خواهد شد. از مجموع جنگنده‌های در نظر گرفته‌شده برای ارتش آمریکا، به‌طور میانگین سالانه ۸۵ فروند تحویل داده می‌شود.
در مقابل این تعهد بلندمدت، شرکت لاکهید مارتین پذیرفته است دست‌کم هفت میلیارد دلار از منابع مالی خود را برای توسعه ظرفیت تولید، افزایش بهره‌وری و تقویت زنجیره تأمین قطعات جنگنده اف-۳۵ سرمایه‌گذاری کند.
جیم تایکلت، مدیرعامل لاکهید مارتین، اعلام کرد این توافق به شرکت اجازه می‌دهد سرمایه‌گذاری‌های لازم برای گسترش تولید، افزایش کارایی و ایجاد زنجیره تأمین مقاوم‌تر را انجام دهد.
بااین‌حال، ارزش نهایی قرارداد و قیمت هر فروند جنگنده هنوز اعلام نشده است. جزئیات مالی، زمان‌بندی تحویل و شرایط قرارداد پس از تأیید کنگره آمریکا مشخص خواهد شد.
این توافق در شرایطی صورت می‌گیرد که نیروی هوایی آمریکا اخیراً در گزارشی به کنگره اعلام کرده است تا سال ۲۰۳۵ به هزار و ۵۰۹ جنگنده عملیاتی نیاز دارد که حدود ۴۰ درصد آنها باید از نوع اف-۳۵ ای باشند.
یکی از اهداف اصلی این توافق، برطرف کردن مشکلات فنی و عملیاتی ناوگان اف-۳۵ عنوان شده است.
بر اساس گزارش دیوان محاسبات دولت آمریکا، میزان آمادگی عملیاتی این جنگنده‌ها در سال‌های اخیر کاهش یافته است. درصد جنگنده‌هایی که قادر به انجام دست‌کم یکی از مأموریت‌های تعیین‌شده بودند، از ۶۷ درصد در سال مالی ۲۰۲۱ به ۴۴ درصد در سال مالی ۲۰۲۵ رسیده است.
همچنین تنها ۲۵ درصد از جنگنده‌های اف-۳۵ در سال مالی ۲۰۲۵ توانایی انجام تمامی مأموریت‌های محول‌شده به خود را داشته‌اند.
لاکهید مارتین امیدوار است با اجرای قراردادهای بلندمدت، خرید عمده قطعات و مواد اولیه و کاهش مشکلات زنجیره تأمین، آمادگی عملیاتی این جنگنده‌ها افزایش یابد.
این توافق بخشی از برنامه گسترده‌تر پنتاگون برای افزایش ظرفیت تولید تسلیحات پیشرفته آمریکاست.
وزارت جنگ آمریکا پیش‌تر با لاکهید مارتین برای افزایش تولید موشک‌های رهگیر پاتریوت و سامانه دفاع موشکی تاد نیز به توافق رسیده بود. قرارداد افزایش تولید رهگیرهای تاد در ماه ژوئن ارزشی بیش از ۳۵ میلیارد دلار داشت.
همچنین پنتاگون در ۱۹ اکتبر چارچوب توافق جدیدی با شرکت بریتانیایی بی‌ای‌ئی سیستمز برای تولید سالانه حداکثر ۲۵ هزار مجموعه هدایت لیزری مهمات دقیق اعلام کرد.
با وجود توافق جدید اف-۳۵، اجرای نهایی آن همچنان به تصویب قوانین لازم و تأمین بودجه از سوی کنگره آمریکا وابسته است. محدودیت‌های فعلی بودجه فدرال نیز مانعی برای آغاز فوری قراردادهای خرید چندساله محسوب می‌شود.
جنگنده اف-۳۵ یکی از مهم‌ترین تجهیزات رزمی نسل پنجم آمریکا و متحدان این کشور است و توافق جدید نشان‌دهنده تلاش واشنگتن برای افزایش ظرفیت تولید تسلیحات پیشرفته، تقویت آمادگی نیروهای هوایی و حفظ توان نظامی خود در سال‌های آینده است.
