رزمایش‌های نظامی و آزمایش‌های فنی نگرانی‌هایی را درباره جمع‌آوری داده‌های حساس توسط خودروهای ساخت چین و احتمال دسترسی از راه دور به سامانه‌های حیاتی ایجاد کرده‌اند.
تحلیلگران هشدار می‌دهند که خودروهای هوشمند ساخت چین ممکن است فراتر از سرقت اطلاعات شخصی، خطراتی برای امنیت ملی ایجاد کنند.
دلیل این نگرانی آن است که دوربین‌ها، حسگرها، سامانه‌های ردیابی موقعیت مکانی و قابلیت‌های اتصال از راه دور این خودروها، مسیرهای بالقوه‌ای برای جمع‌آوری اطلاعات درباره تاسیسات نظامی و زیرساخت‌های حیاتی فراهم می‌کنند.
نگرانی اصلی صرفا این نیست که آیا یک خودرو داده‌هایی را جمع‌آوری می‌کند یا خیر، بلکه مسئله این است که چه کسانی می‌توانند به این اطلاعات دسترسی داشته باشند، این داده‌ها به کجا منتقل می‌شوند و آیا امکان سوءاستفاده از این فناوری در جریان درگیری نظامی یا وضعیت اضطراری ملی وجود دارد یا خیر.
این موضوع در نروژ مورد توجه قرار گرفت؛ زمانی که ارتش این کشور کشف کرد خودروهای اجاره‌ای ساخت چین که در جریان یک رزمایش نظامی در ماه سپتامبر مورد استفاده قرار گرفته بودند، تصاویری از فعالیت‌های نظامیان، از جمله رفت‌وآمدها در اطراف تاسیسات نظامی و کدهای امنیتی واردشده در ورودی‌ها را ضبط و ذخیره کرده‌اند.
توره اونهوس ساندویک، وزیر دفاع نروژ، در پاسخ کتبی به پارلمان این کشور در ۲۰ اکتبر اذعان کرد که ارتش نروژ پیش از استفاده از خودروهای اجاره‌ای ساخت چین در این رزمایش، ارزیابی خطر مشخصی انجام نداده بود؛ هرچند یک ارزیابی کلی از تهدیدها، خطرات دیجیتال را نیز در بر می‌گرفت.
آزمایش‌های پژوهشی نیز پرسش‌هایی درباره مقصد داده‌های جمع‌آوری‌شده توسط خودروهای ساخت چین مطرح کرده‌اند.
در جریان جلسه استماع پارلمان بریتانیا در ژوئن ۲۰۲۶، تور ایندستوی، مدیر پروژه «لاین کیج» که یک ابتکار پژوهشی برای بررسی امنیت خودروهای متصل به اینترنت است، اعلام کرد آزمایش‌ها نشان داده‌اند که حدود ۹۰ درصد از داده‌های خروجی یک خودروی برقی چینی به سروری منتقل می‌شد که توسط شرکت تنسنت کلود در پکن میزبانی می‌شد.
ایندستوی به قانون‌گذاران گفت پس از برنامه‌ریزی مجدد خودرو، محل سرور به فرانکفورت تغییر کرد.
«اسب تروآی» پیشرفته
دیوی جون هوانگ، اقتصاددان سیاسی مستقر در آمریکا و ستون‌نویس سابق رسانه دولتی چینی سی‌ان‌تی‌وی، این مسئله را چالشی امنیتی در سطح جهان توصیف کرد.
هوانگ به اپک تایمز گفت: «این یک بحران جهانی است. مسئله اصلی آن صرفا رقابت تجاری یا حمایت‌گرایی اقتصادی نیست، بلکه در درجه نخست به امنیت ملی، حاکمیت بر داده‌ها و ترس عمیق از یک «اسب تروآی» نامرئی مربوط می‌شود. »
او گفت خودروهای برقی مدرن ساخت چین با توجه به توانایی خود در جمع‌آوری و پردازش اطلاعات محیط اطراف، می‌توانند به‌جای آنکه صرفا وسیله حمل‌ونقل باشند، به سکوهای نظارتی متحرک تبدیل شوند.
هوانگ گفت: «خودروهای برقی می‌توانند به سلاح‌های متحرک جمع‌آوری اطلاعات و نظارت شبانه‌روزی تبدیل شوند. خودروهای برقی هوشمند مدرن چینی بی‌سروصدا و به‌طور خودکار به اینترنت متصل می‌شوند. آن‌ها صرفا ابزار حمل‌ونقل نیستند، بلکه ابزارهای فوق‌پیشرفته متحرک برای جمع‌آوری حجم عظیمی از داده‌ها به شمار می‌روند. »
شن مینگ‌شی، پژوهشگر موسسه تحقیقات دفاع ملی و امنیت تایوان، نیز به اپک تایمز گفت که خودروهای متصل به اینترنت اساسا دستگاه‌هایی بزرگ‌مقیاس برای جمع‌آوری و انتقال اطلاعات هستند.
شن گفت: «خودروهای هوشمند مدرن به تعداد زیادی دوربین، سامانه موقعیت‌یاب جهانی یا رادار مجهز هستند. آن‌ها می‌توانند محیط اطراف پایگاه‌های نظامی، نهادهای دولتی یا زیرساخت‌های حیاتی را به‌طور جامع اسکن کرده و مختصات دقیق آن‌ها را ثبت کنند.»
خودروهای متصل به اینترنت می‌توانند حجم قابل‌توجهی از اطلاعات را به خارج از مرزها منتقل کنند و این موضوع پرسش‌هایی درباره دسترسی به داده‌ها، نحوه ذخیره‌سازی و کنترل آن‌ها مطرح می‌کند.
با این حال، انتقال داده‌ها به سروری مستقر در چین، به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که این اطلاعات با اهداف اطلاعاتی جمع‌آوری شده‌اند یا در اختیار مقامات چینی قرار گرفته‌اند.
یک آزمایش امنیتی جداگانه در نروژ نشان داد که از نظر تئوری، امکان از کار انداختن یک اتوبوس برقی ساخت شرکت چینی یوتونگ از طریق سامانه به‌روزرسانی نرم‌افزاری از راه دور آن وجود دارد؛ سامانه‌ای که به بخش‌های حیاتی کنترل باتری و تأمین برق اتوبوس دسترسی دیجیتال داشت.
شرکت بهره‌بردار این اتوبوس اعلام کرد که دوربین‌های اتوبوس به اینترنت متصل نبوده‌اند و آزمایش‌ها هیچ خطری از نظر انتقال تصاویر ویدئویی نشان نداده‌اند.
با وجود این، نتایج آزمایش‌ها نشان داد که اتصال از راه دور چگونه می‌تواند آسیب‌پذیری‌هایی فراتر از جمع‌آوری متعارف داده‌ها ایجاد کند.
چارچوب قانونی چین
هر دو تحلیلگر نگرانی‌های مربوط به خودروهای برقی متصل به اینترنت ساخت چین را با راهبرد صنعتی گسترده‌تر و چارچوب قانونی این کشور مرتبط دانستند.
شن گفت پکن خودروهای برقی هوشمند و متصل به اینترنت را به‌عنوان یکی از صنایع کلیدی در تلاش خود برای تقویت تولید داخلی و دستیابی به خودکفایی فناورانه در نظر گرفته است.
او این خودروها را بخشی از یک زیست‌بوم گسترده‌تر شامل کلان‌داده‌ها، شهرهای هوشمند و سامانه‌های مسیریابی توصیف کرد.
به ارزیابی او، ترکیب توانایی گسترده این خودروها در جمع‌آوری داده‌ها با قدرت حکومت چین برای وادار کردن شرکت‌ها به همکاری، نگرانی امنیتی متمایزی ایجاد می‌کند.
شن به قانون اطلاعات ملی چین اشاره کرد که سازمان‌ها و شهروندان را ملزم می‌کند از فعالیت‌های اطلاعاتی ملی حمایت و به آن‌ها کمک و با این فعالیت‌ها همکاری کنند.
او توضیح داد که حکومت چین به‌طور بالقوه می‌تواند خودروسازان را ملزم کند اطلاعات جمع‌آوری‌شده از طریق خودروهایشان را ارائه دهند. این موضوع پرسش‌هایی را درباره توانایی کشورهای غربی برای حفاظت مناسب از داده‌های جمع‌آوری‌شده در قلمرو خود مطرح می‌کند.
هوانگ نیز استدلال کرد که چارچوب قانونی چین باعث می‌شود کشورهای غربی نتوانند صرفاً به تضمین‌های ارائه‌شده از سوی خودروسازان اعتماد کنند.
هوانگ گفت: «تمام شرکت‌ها و شهروندان داخل کشور چین باید با فعالیت‌های امنیت ملی و اطلاعاتی همکاری کنند.»
کاربردهای احتمالی نظامی
شن هشدار داد که علاوه بر جاسوسی و نظارت، خودروهای برقی متصل به اینترنت می‌توانند آسیب‌پذیری‌هایی در زمینه دسترسی از راه دور و شبکه گسترده حمل‌ونقل ایجاد کنند.
او گفت: «در زمان صلح ممکن است این قابلیت‌ها فعال نباشند، اما در جریان یک درگیری یا بحران، امکان دارد از کنترل از راه دور برای از کار انداختن ده‌ها هزار خودرو یا ایجاد اختلال در شبکه‌های حمل‌ونقل استفاده شود و ناآرامی‌های اجتماعی جدی به وجود آید.»
این هشدار تفاوت میان جمع‌آوری اطلاعات و کنترل عملکرد خودرو را برجسته می‌کند.
جمع‌آوری اطلاعات می‌تواند مکان‌ها، رفت‌وآمدها و فعالیت‌های حساس را افشا کند، در حالی که دسترسی به عملکرد خودرو ممکن است در صورت دسترسی غیرمجاز یک دولت متخاصم به سامانه‌های آسیب‌پذیر، جابه‌جایی افراد و امنیت عمومی را تحت تأثیر قرار دهد.
هوانگ استدلال کرد که خودروهای برقی متصل به اینترنت، به دلیل حجم و جزئیات داده‌هایی که قادر به جمع‌آوری آن‌ها هستند، می‌توانند به ابزارهایی در چارچوب راهبرد گسترده‌تر امنیت اطلاعات تبدیل شوند.
او گفت: «پکن خودروهای برقی را به یکی از اولویت‌های راهبردی اصلی کشور تبدیل کرده و آن‌ها را به یکی از ملموس‌ترین و دقیق‌ترین ابزارها در جنگ اطلاعاتی بدل کرده است.»
