مقام نظامی جمهوری اسلامی اعلام کرد که نیروهای مسلح در حال بازنگری دکترین نظامی خود هستند تا بر واکنش سریع و اثربخشی عملیاتی بدون محدودیت جغرافیایی تمرکز کنند. این اقدام چند روز پس از آن صورت گرفت که تهران محدودیت خودخواسته برد موشک‌های بالستیک را لغو کرد.
سرتیپ محمد اکرمی‌نیا، سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی روز دوشنبه ۹ نوامبر (۱۸ آبان) گفت دستورهای اخیر مجتبی خامنه‌ای، فرمانده کل قوا، در حال گنجانده شدن در دکترین نظامی کشور است. خامنه‌ای اخیرا هشدار داد که «هر نوع و هر سطحی از تهدید» از سوی آمریکا یا اسرائیل با پاسخی بدون محدودیت جغرافیایی روبه‌رو خواهد شد.
اکرمی‌نیا گفت حرکت به سوی دکترین تهاجمی مستلزم برخورداری از تسلیحات مناسب و تغییر در شیوه‌های جنگ است.
او افزود که دکترین پیشین جمهوری اسلامی بر عملیات دفاعی و بازدارندگی مبتنی بر اقدامات تلافی‌جویانه یا تنبیهی استوار بود.
به گزارش ایسنا، اکرمی‌نیا گفت: «در این چارچوب، هدف آن بود که ابتدا حمله دشمن دفع شود و سپس در مرحله دوم، متناسب با اقدام دشمن، ضربه‌ای به او وارد شود؛ آن هم در محدوده جغرافیایی منطقه و علیه پایگاه‌های آمریکا در منطقه.»
اکرمی‌نیا افزود که هدف از دکترین جدید، تقویت قدرت بازدارندگی جمهوری اسلامی، مستقل از تحولات سیاسی، از جمله تحولات آمریکا یا اسرائیل است.
این اعلام موضع پس از اظهارات هفتم نوامبر حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، مطرح شد که گفته بود تهران محدودیت‌های خودخواسته در زمینه برد موشک‌ها را برداشته است.
مقامات جمهوری اسلامی پیش از این اعلام کرده بودند که به‌صورت داوطلبانه برد موشک‌های بالستیک خود را به حدود دو هزار کیلومتر محدود کرده است. مقام‌های جمهوری اسلامی تاکید داشتند که این محدودیت ناشی از دکترین دفاعی کشور است، نه ناتوانی فنی.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در ماه مارس در مصاحبه با شبکه ان‌بی‌سی نیوز بار دیگر بر این موضع تاکید کرده بود.
عراقچی گفت: «ما توانایی تولید موشک را داریم، اما عمدا برد موشک‌های خود را به کمتر از دو هزار کیلومتر محدود کرده‌ایم، زیرا نمی‌خواهیم هیچ کشور دیگری در جهان احساس کند که از سوی ما تهدید می‌شود.»
پس از آنکه رهبران جمهوری اسلامی اخیرا خواستار «پاسخ فوری و موثر» به تهدیدها بدون محدودیت جغرافیایی شدند، از محبی پرسیده شد که آیا محدودیت برد موشک‌ها اکنون برداشته شده است یا خیر.
محبی به ایسنا گفت: «این محدودیت برای ما برداشته شده است.»
او افزود: «ما باید این توانمندی‌ها را در عمل نشان دهیم و نباید صرفا از پیش درباره آن‌ها صحبت کنیم. وظیفه ما این است که توانایی‌های خود را در میدان نبرد به نمایش بگذاریم.»
از زمان آغاز جنگ ایران در ماه فوریه، حملات جمهوری اسلامی چندین کشور منطقه، از جمله بحرین، کویت، عمان، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی را هدف قرار داده و همچنین امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز را تحت تاثیر قرار داده است.
مقام‌های آمریکایی و بریتانیایی در ماه مارس اعلام کردند که تلاشی ناموفق برای هدف قرار دادن پایگاه نظامی راهبردی مشترک آمریکا و بریتانیا در دیه‌گو گارسیا انجام شده است.
مشخص نیست موشک‌ها تا چه فاصله‌ای به این جزیره که حدود چهار هزار کیلومتر از ایران فاصله دارد، نزدیک شده‌اند.
جان هیلی، وزیر دفاع بریتانیا، در آن زمان به پارلمان این کشور گفت: «می‌توانم به مجلس تایید کنم که در ساعات اولیه صبح جمعه، دو موشک ایرانی به سمت دیه‌گو گارسیا، پایگاه مشترک بریتانیا و آمریکا، شلیک شدند. یکی از موشک‌ها پیش از رسیدن به هدف سقوط کرد و موشک دیگر نیز پیش از رسیدن به هدف رهگیری و سرنگون شد.»
او افزود: «هیچ‌یک از آن‌ها حتی به دیه‌گو گارسیا نزدیک نشدند.»
ارتش اسرائیل در آن زمان اعلام کرده بود که جمهوری اسلامی یک موشک بالستیک قاره‌پیمای دومرحله‌ای به سمت این پایگاه شلیک کرده است. با این حال، مارک روته، دبیرکل ناتو گفت ناتو نمی‌تواند ارزیابی اسرائیل را تایید کند.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، نیز در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس در ۲۳ مارس، این ادعاها را اطلاعات نادرست منتشرشده از سوی اسرائیل دانست و رد کرد.
تشکیل نیروی ویژه جدید آمریکا
اعلام تغییرات نظامی جمهوری اسلامی هم‌زمان با اقدامات جدید آمریکا برای محدود کردن زنجیره‌های تأمین تجهیزات نظامی تهران صورت می‌گیرد.
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، در هفتم نوامبر اعلام کرد نیروی ویژه جدیدی تشکیل داده است تا از انتقال تسلیحات پیشرفته، فناوری‌های دارای کاربرد دوگانه، اقلام مشمول تحریم و درآمدهای غیرقانونی جمهوری اسلامی از طریق مرزهای زمینی و دریای خزر جلوگیری کند.
به گفته دریاسالار برد کوپر، فرمانده سنتکام، نیروی ویژه «دروازه آهنین» یک گروه داخلی متشکل از حدود ۲۰ نیروی نظامی و غیرنظامی است که در شهر تامپا در ایالت فلوریدا مستقر هستند.
کوپر گفت این ابتکار جدید «موفقیت محاصره دریایی مستحکم ما علیه ایران را تقویت می‌کند.»
سنتکام همچنین اعلام کرد که محاصره دریایی بنادر ایران از سوی آمریکا در ماه‌های اخیر مانع از صادرات بیش از ۲۵ میلیارد دلار نفت خام از سوی تهران شده است.
این تحولات نظامی در حالی رخ می‌دهد که تلاش‌های دیپلماتیک میان واشنگتن و تهران همچنان به بن‌بست خورده است.
مذاکرات
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، روز یکشنبه گفت هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که مذاکرات با جمهوری اسلامی به دستیابی به پیشرفتی تعیین‌کننده نزدیک شده باشد.
روبیو پیش از ترک فلوریدا برای شرکت در نشست وزیران امور خارجه گروه هفت در پاریس به خبرنگاران گفت: «شماری از کشورها همچنان با پیشنهادهای مختلف با آن‌ها در تماس هستند، اما نمی‌توانم بگویم که در آستانه یک پیشرفت تعیین‌کننده قرار داریم.»
او افزود: «رئیس‌جمهور همواره ترجیح می‌دهد این مسئله و همه مسائل دیگر را از راه دیپلماتیک حل کند. متأسفانه گاهی چنین چیزی امکان‌پذیر نیست.»
روبیو خواسته‌های جمهوری اسلامی را «نه‌تنها غیرقابل قبول، بلکه در برخی موارد گستاخانه، مضحک و واقعاً غیرواقع‌بینانه» توصیف کرد.
جمهوری اسلامی روز دوشنبه در واکنش به این اظهارات، از پیشنهاد خود برای ازسرگیری مذاکرات ظرف دو روز دفاع کرد. تهران پیش‌تر یک بازه زمانی هفت‌روزه پیشنهاد کرده بود.
به گزارش خبرگزاری دولتی ایرنا، اسماعیل بقایی روز دوشنبه گفت شروط تهران، از جمله پایان دادن به درگیری‌ها، لغو محاصره دریایی آمریکا و رفع تحریم‌ها پیش از ازسرگیری مذاکرات، منطقی است.
او همچنین تشکیل نیروی ویژه جدید ارتش آمریکا برای هدف قرار دادن مسیرهای تجارت زمینی جمهوری اسلامی را اقدامی برای منحرف کردن افکار عمومی از شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا توصیف کرد.
