رئیس پیشین ستاد ارتش اسرائیل در حالی که نتانیاهو همچنان نخست‌وزیر موقت است، طرح‌هایی را برای تحقیق درباره حملات هفتم اکتبر، محدود کردن دوره نخست‌وزیری و لغو اصلاحات قضایی دولت پیشین ارائه کرد.
گادی آیزنکوت، رهبر حزب یاشار، روز سه‌شنبه هم‌زمان با ادای سوگند نمایندگان پارلمان جدید اسرائیل اعلام کرد که قصد دارد بسیاری از سیاست‌های بنیامین نتانیاهو را لغو کند.
رئیس پیشین ستاد ارتش اسرائیل حداکثر شش هفته فرصت دارد تا دولتی تشکیل دهد که به دوران نخست‌وزیری نتانیاهو، باسابقه‌ترین نخست‌وزیر تاریخ اسرائیل پایان دهد.
در اغاز نشست پارلمان، ائتلاف آیزنکوت چندین طرح قانونی ارائه کرد. یکی از این طرح‌ها خواستار اغاز تحقیقات رسمی درباره حملات هفتم اکتبر ۲۰۲۳ حماس است. طرح‌های دیگر با هدف محدود کردن دوره تصدی نخست‌وزیری و لغو اقدامات پیشین دولت نتانیاهو برای کاهش اختیارات دستگاه قضایی ارائه شده‌اند.
آیزنکوت پیش از مراسم سوگند گفت: «ما با تعهدی عمیق برای همه شهروندان اسرائیل، چه کسانی که به ما رای داده‌اند و چه کسانی که رای نداده‌اند، تلاش خواهیم کرد.»
نتانیاهو در سخنرانی خود در تالار دولتی شاگال در ساختمان کنست، بار دیگر احزاب عرب را به سرقت آرای انتخابات متهم کرد. او همچنین از چهره‌های مخالف یهودی که حاضر به مذاکره با این احزاب هستند، انتقاد کرد.
آیزنکوت احتمال مذاکره با احزاب عرب را رد نکرده است، مشروط بر اینکه این احزاب، اسرائیل را به‌عنوان یک کشور یهودی به رسمیت بشناسند و حماس را سازمانی تروریستی اعلام کنند.
نتانیاهو پس از ادای سوگند ۱۲۰ نماینده بیست‌وششمین دوره کنست، در تالار شاگال گفت: «از شما می‌پرسم: آیا آماده‌اید به کسانی وابسته باشید که هدفشان نابودی کشور یهود است؟»
آیزنکوت سخنان نتانیاهو را «تفرقه‌افکنانه» و «آکنده از نفرت» توصیف کرد.
او افزود: «اکنون بیش از پیش متقاعد شده‌ام که او حتی برای یک دقیقه دیگر نیز شایستگی ماندن در قدرت را ندارد.»
آیزنکوت سپس نشست برنامه‌ریزی‌شده روز چهارشنبه با حزب لیکود، حزب نتانیاهو را لغو کرد.
ائتلاف آیزنکوت همچنین امضاهای لازم برای برکناری امیر اوهانا، رئیس کنست را ارائه کرد و ماتان کاهانا از حزب یاشار را به‌عنوان نامزد جایگزین معرفی کرد.
احتمال دارد رای‌گیری درباره ریاست کنست در همین هفته برگزار شود. رئیس کنست مسئول تعیین دستور کار قانون‌گذاری پارلمان است.
نتانیاهو تا زمان تشکیل ائتلاف جدید و ادای سوگند نخست‌وزیر دائمی، همچنان در مقام نخست‌وزیر موقت باقی می‌ماند. اگرچه احکام قضایی برخی از اختیارات او را در این دوره محدود می‌کنند، او همچنان کنترل کامل امور امنیت ملی و نیروهای مسلح را در اختیار دارد.
نتانیاهو از احزاب یهودی خواسته است برای مقابله با تهدید جمهوری اسلامی، دولت وحدت ملی تشکیل دهند و «تمام ملاحظات دیگر را کنار بگذارند.»
نتایج نهایی انتخابات ۲۷ اکتبر نشان داد که هیچ‌یک از دو ائتلاف اصلی موفق به کسب اکثریت کرسی‌های پارلمان نشده‌اند.
ائتلاف تحت رهبری حزب لیکود نتانیاهو ۵۳ کرسی و ائتلاف آیزنکوت ۴۸ کرسی به دست اوردند. دو حزب عمدتا عرب‌نشین، فهرست مشترک و رعام، نیز در مجموع با کسب رکورد ۱۹ کرسی وارد پارلمان شدند.
هر دو ائتلاف اصلی از دستیابی به حد نصاب ۶۱ کرسی لازم برای تشکیل دولت در کنست ۱۲۰ نفره بازماندند.
نتانیاهو مدعی شد که در انتخابات تقلب شده است.
او در ۲۸ اکتبر در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «انتخابات در کشور اسرائیل از سوی احزاب عربی که از تروریسم و نابودی کشور یهود حمایت می‌کنند، از طریق جرایم سنگین شامل رشوه، تهدید، خشونت، جعل و استفاده از نرم‌افزارهای ممنوعه برای بسیج رای‌دهندگان به سرقت رفته است.»
با این حال، اسحاق هرتزوگ، رئیس‌جمهور اسرائیل، در چهارم نوامبر نتایج تاییدشده انتخابات را پذیرفت.
هرتزوگ در هشتم نوامبر رسما ماموریت تشکیل دولت را به آیزنکوت واگذار کرد؛ ماموریتی که به‌عنوان نخستین فرصت تشکیل دولت شناخته می‌شود.
آیزنکوت برای تشکیل دولت ۲۸ روز فرصت دارد که ممکن است ۱۴ روز دیگر تمدید شود.
در صورت ناکامی او، رئیس‌جمهور می‌تواند در مرحله بعد این ماموریت را به نتانیاهو واگذار کند. در این صورت، نتانیاهو حق انحصاری مذاکره برای تشکیل ائتلافی با دست‌کم ۶۱ کرسی را به دست خواهد آورد.
هرتزوگ در مراسم ادای سوگند نمایندگان پارلمان در ۱۰ نوامبر گفت: «از صمیم قلب امیدوارم هر دولتی که تشکیل می‌شود، به وحدت، همبستگی و التیام میان همه اقشار مردم ما کمک کند؛ زیرا بقای ما به آن وابسته است و ما تنها یک کشور داریم.»
تشکیل دولتی بدون حضور نتانیاهو می‌تواند او را در برابر پیامدهای محاکمه جاری به اتهام فساد مالی و همچنین نتایج احتمالی تحقیقات درباره ناکامی‌های امنیتی پیش از حملات هفتم اکتبر آسیب‌پذیرتر کند.
دولت پیشین نتانیاهو اصلاحاتی را در دستگاه قضایی دنبال کرده بود که اعتراضات گسترده‌ای را در اسرائیل برانگیخت. این اصلاحات اکنون از جمله اقداماتی هستند که ائتلاف آیزنکوت در پی لغو آن‌هاست.
حملات حماس در هفتم اکتبر ۲۰۲۳ همچنان مرگبارترین روز تاریخ اسرائیل به شمار می‌رود. درخواست برای تشکیل یک کمیسیون رسمی دولتی به‌منظور بررسی ناکامی‌های منجر به این حملات، از زمان انتخابات به یکی از اولویت‌های اصلی مخالفان تبدیل شده است.
آیزنکوت که پس از چند دهه خدمت در ارتش و از دست دادن اعضایی از خانواده‌اش در غزه وارد عرصه سیاست شد، تلاش کرده است خود را به‌عنوان جایگزینی میانه‌رو برای نتانیاهو معرفی کند، هرچند همچنان در مسائل امنیتی مواضعی سخت‌گیرانه دارد.
او پیش‌تر برای مدت کوتاهی عضو کابینه جنگی نتانیاهو بود، اما سپس از سمت خود استعفا داد.
