ارتباط خشم و افسردگی در زنان (به همراه چند تکنیک کاهش خشم)

یکی از شایع‌‌‏ترین مشکلاتی که زنان دارند این است که از خشم خود آگاه نمی‌‌‏شوند، تا جایی که چنان افسرده، کم تحرک و غیرطبیعی می‌‌‏شوند که متوجه می‌‌‏شوند اشکالی در کار است، اما نمی‌‌‏توانند بفهمند مشکل‌‌‏شان چیست. در این مواقع بهتر است از خود قاطعانه بپرسید:” چه چیز موجب می‌‌‏شود که من شدیدا احساس افسردگی، سستی و عدم تحرک کنم؟ از دست چه کسی خشمگین‌‌‏ام؟ چرا خشمگین‌‌‏ام؟ اگر خشم خود و علت آن را بیان کنم، می‌‌‏ترسم چه اتفاقی بیفتد؟”

زنان در مرحله‌‌‏ای از زندگی خود آموخته‌‌‏اند برای آن‌‌‏که با طرد افرادی که برای بقا به آنان نیاز دارند روبه‌‌‏رو نشوند، احساسات‌‌‏شان را انکار کنند و خشم شدید خود را متوجه خودشان کنند. حال آنکه، خشمی که درونی شده باشد، افسردگی می‌‌‏آفریند.

تغییر شکل خشم

از شما می‌‌‏خواهیم در باره آن‌‌‏چه شما را خشمگین کرد و این‌‌‏که چگونه آن خشم به رفتارهای دیگری تبدیل شد، فکر کنید. ببینیدکه چگونه این بیان غیرطبیعی هم به زیان شماس و هم دیگران است. می‌‌‏توانید به نکات و علایم زیر توجه کنید:

– لبخند بیجا و نابهنگام

بسیاری از زنان از ابراز حس قدرت خود می‌‌‏ترسند، در نتیجه طوری رفتار می‌‌‏کنند که آنان را ملایم و نرم نشان دهد. زنان از ترس این‌‌‏که خشن و کینه‌‌‏توز تلقی گردند و نیز به کارهای مردانه متهم شوند، بعد از دادن یک پیام قوی، سریعا با یک لبخند عقب‌‌‏نشینی می‌‌‏کنند و بعد تعجب می‌‌‏کنند که چرا کسی آن‌‌‏ها را جدی نمی‌‌‏گیرند.

– چشم گفتن بدون عمل کردن

وقتی خانمی به رئیس‌‌‏اش می‌‌‏گوید: “آیا باید امروز تا آخر وقت همه گزارش‌‌‏ها کامل شود؟ حتما. مشکلی نیست.” ، اما در این فکر است که تقاضای انجام این کار در چنین مدت کوتاهی، خواسته‌‌‏ای غیرمنطقی است و بعد اصلا کار را انجام نمی‌‌‏دهد. تاثیر زیان‌‌‏بار این رفتار این است که زن را برای برآوردن نیازهایش به طرف دورویی و عدم صداقت سوق می‌‌‏دهد که در نهایت منجر به افسردگی می‌‌‏شود.

– سرپوش گذاشتن

هرگاه بقا و موجودیت روان انسان، تهدید شود و از عهده دفاع برنیاید، عقب نشینی می‌‌‏کند. زنان به‌‌‏سادگی بر احساسات خودسرپوش می‌‌‏گذارند و راه را بر آن می‌‌‏بندند و دیگر نمی‌‌‏توانند آن‌‌‏چه خود می‌‌‏خواهند و بدان نیاز دارند را انتخاب کنند. این مفهوم که ما برای به‌‌‏دست گرفتن اختیار سرنوشت خویش، آخرین و کمترین حق را داریم، برای رشد فردی خطرناک است.

-رفتار وسواسی

وقتی کنترل فعالیت‌‌‏های معمول روزانه مثل خوردن، ورزش، کارکردن یا اعمال جنسی در دست ما نباشد، شکل وسواسی به خود می‌‌‏گیرد. در اختلالات خوردن، مبتلایان، معمولا زنانی هستند که به‌‌‏سختی توسط اطرافیان کنترل شده‌‌‏اند و پیام‌‌‏های شدیدی در مورد این‌‌‏که رفتار و ظاهرشان باید مناسب باشد دریافت کرده‌‌‏اند و خوردن غذا، چیزی است که خود، می‌‌‏توانند بر آن کنترل داشته باشند و چنین می‌‌‏کنند.

جنبه دیگر رفتار وسواسی، اجتناب است. فعالیت بی وقفه و اعتیاد به کار، وسیله‌‌‏ای است برای انکار احساسات و اجتناب از آن. وقتی زنان اعتیاد به کار پیدا می‌‌‏کنند و نمی‌‌‏توانند از آن دست بردارند، به دلیل اجتناب از احساسات دردناک است.

– درونی کردن خشم

این را به روشنی در بچه‌‌‏هایی که موهای خود را می‌‌‏کشند، ناخن‌‌‏هایشان را آن‌‌‏قدر می‌‌‏جوند تا درد بگیرد و یا زیر لب غرغر می‌‌‏کنند و خود را سرزنش و تقبیح می‌‌‏کنند، می‌‌‏بینیم.

تکنیک های کاهش خشم

برای همه ما لحظه‌‌‏ای وجود دارد که خشم ظاهر می‌‌‏شود و در کمتر از یک ثانیه فرو‌‌‏خورده می‌‌‏شود و به رفتار یا هیجان قابل قبول جامعه تبدیل می‌‌‏گردد. حال سوال این است چگونه باید با خشم خود روبرو شد تا به افسردگی نیانجامد.

تمرین آرام‌‌‏سازی

در ابتدا خود را فردی قدرتمند و مسلط بر خویشتن تصور کنید و بعد احساس خشم خود را در نظر بیاورید و تصور کنید بالای این احساس قرار دارید. با این تمرین شما می‌‌‏توانید آرام شوید و بر احساساتی که در صدد کشف آن هستیم تمرکز کنید.

-کف اتاق دراز بکشید، در خیال خود منظره باشکوهی را تصور کنید، همان‌‌‏طور که نفس می‌‌‏کشید، احساس کنید که آرامش، سراسر وجود شما را فرا می‌‌‏گیرد. حداقل ده دقیقه در این حالت باشید.

– تصور کنید که داخل غاری می‌‌‏شوید. احساس امنیت می‌‌‏کنید. چند دقیقه اطراف غار بگردید و شگفتی‌‌‏های آن را تجربه کنید. خود را سرشار از اطمینان و اعتماد به‌‌‏نفس تصور کنید. احساس قدرت و تسلط ‌‌‏کنید. از چیزی نمی‌‌‏ترسید. کسی را که از دست او خشمگین هستید در ذهن مجسم کنید. از خود بپرسید چه احساسی دارید؟ آیا در هراس‌‌‏اید؟ می‌‌‏ترسید چه اتفاقی بیفتد؟ آیا بی‌‌‏قرارید؟ آزادانه و بدون ترس از تلافی، پیام خود را به او بدهید. کلمات را سانسور نکنید. سپس از خود بپرسید:” این شخص به‌‌‏خاطر چه چیز مرا خشمگین می‌‌‏سازد.” واین جمله را کامل کنید،” من خشمگین هستم زیرا……”. به خود اجازه دهید خشم‌‌‏تان به‌‌‏نحوی ظاهر شود و این تجربه را ادامه دهید. رک و صریح باشید. اگر احساس می‌‌‏کنید حرف‌‌‏هایتان شنیده نشده، آن‌‌‏ها را بگویید. آن شخص را تصور کنید که ایستاده و منتظر است تا صحبت شما تمام شود. به خود بگوئید: زندگی من در دست من است. من بر سرنوشت خویش حاکم‌‌‏ام. من حق دارم بخواهم به احساساتم توجه شود. سپس با او خداحافظی کنید و در حالی‌‌‏که آن شخص غار را ترک می‌‌‏کند و شما احساس آرامش و تسلط دارید، به خود بگویید: من می‌‌‏توانم رنجش را از دلم بیرون کنم و آن فرد را از اعماق قلبم ببخشم سپس به آرامی چشمان خود را باز کنید.

شما آن‌‌‏قدر قدرتمند هستید که از عهده مقابله با سخت‌‌‏ترین مسائل برمی‌‌‏آیید. شما توانایی و اقتدار لازم برای ایجاد تغییر را دارید. 

برگرفته از کتاب روانشناسی زن نوشته دکتر لوئیس فرانکل؛ ترجمه شکوه‌‌‏السادات خونساری‌‌‏ نژاد

مطالب دیگر:

تمرینی که هماهنگی و آرامش را به ارمغان می‌آورد

علت تمامی تنفرها و جر و بحث‌‏ها چیست؟‌‏

عشق چه جایگاهی در زندگی‌‏مان دارد؟