بر اساس بررسی جدیدی که در تاریخ ۹ دسامبر در ژورنال ساینس به چاپ رسید، پستانداران نخستین شاید تنها حیواناتی نباشند که قادرند نسبت به حیوانات دیگر رفتار همدلانه از خود نشان دهند.
دانشمندان دانشگاه شیکاگو، پی بردند که اکثرموشها، موشهای همقفس خود را که بهطور بدی در تله افتادند، علیرغم عدم وجود هیچگونه پاداشی، از دام میرهانند.
برخلاف زمانیکه حیوان تحت تاثیرات احساسی قرار میگیرد و در اندوه و پریشانی حیوان دیگر شریک شده و توسط ترس دستپاچه و بیحرکت میشود، حس همدلی به حیوان اجازه میدهد عمیقتر موضوعات را حل و فصل کرده و دستخوش احساس نشود.
جین دِسِتی، همیار مولف این بررسی چاپشده بیان میکند که، ” این اولین دلیل برای رفتار کمکرسانندهی حیوان است که توسط حس همدلی در این موشها کلید میخورد.” وی میافزاید که ” در نوشتهها، نظرات و دیدگاههای زیادی وجود دارد مبنی براینکه احساس همدلی مختص انسانها نبوده و در بین میمونها نیز دیده شده، اما در بین جوندگان به وضوح آشکار نبوده است.”
“ما یکسری از تجربیاتی که شاهدی برای رفتار یاریرساننده برپایهی حس همدلی در جوندگان است را کنار هم گذاشتیم و درواقع اولین بار بود که شاهد آن بودیم.”
موشهای آزمایش آموختند که بهسرعت همقفسیهای خود را از دام نجات دهند، و به هنگام بازکردن در قفس از آرامش کافی برخوردار باشند، به جای اینکه تحت تاثیرات احساسی از یکدیگر قرار گرفته، حرکاتی حاکی از سردرگمی داشته یا در جای خود میخکوب شوند.
اینبال بِن- آمی بارتال، مؤلف ردیف اول این تحقیق در کنفرانس خبری عنوان کرد که، “ما هیچ آموزشی به این موشها نمیدهیم. برخی عوامل درونی آنها را ترغیب به یادگیری این مسائل میکند.”
وی توضیح میدهد که، “ما به آنها نشان نمیدهیم که چگونه در قفس را بازکنند، آنها به هیچوجه از قبل در معرض بازکردن در قرار نمیگیرند، باز کردن در بسیار سخت است. اما آنها بیوقفه آنقدر به تلاش خود ادامه میدهند تا سرانجام موفق به بازگردن در شوند.”
در آزمایشهای کنترل، موشها قفسهای خالی یا قفسهایی که شامل چیزهای دیگری بود را باز نمیکردند. اما موشهای بهدام افتاده را آزاد میکردند. واین درحالی بود که پس از این رهایی حتی قادر به ادامه یک ندگی براساس همزیستی با هم نبودند، که پاداشی قابل قبول برای این کار به حساب میآید.
همچنین، آنها علیرغم داشتن معزل دستیابی به غذا، قبل از تقسیم غذا، ابتدا موشهای به دامافتاده را آزاد میکردند.
پگی ماسون، همکار مؤلف این تحقیق در کنفرانس خبری بیان کرد که، ” این موضوع بسیار جالبی است، و به ما میگوید که برای آنها کمک به همقفسیها دارای ارزشی معادل شکلات (غذا) است.”
وی افزود، “او اگر میخواست، میتوانست جای تمامی شکلاتها را مخفی کند، اما این کار را انجام نداد، و ما مات و متحیر شدیم.”
موضوع جالب توجه این است که، موشهای ماده بیشتر از موشهای نر داوطلب بازکردن در هستند، این مسئله نشان میدهد که احساس همدلی در موشهای ماده بیشتر از موشهای نر است.
مؤلفین این تحقیق در مقالهشان قید میکنند که، “این انگیزش هیجانی، با احتمال وجود همدلی در جوندگان مشابه، به نظر میرسد که در پیشبرد رفتارهای اجتماعی مشاهدهشده دراین بررسی مؤثر باشد.”
