نیروهای اوکراین برای اولین بار در روز سهشنبه از موشکهای بالستیک دوربرد ارائه شده توسط ایالات متحده، به نام سامانه موشکی تاکتیکی ارتش MGM-140 یا اتکمز (ATACMS) استفاده کردند و نیروهای روسی را در شرق اوکراین هدف قرار دادند.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، شامگاه سهشنبه در سخنرانی خود مستقیماً از ایالات متحده برای تامین موشکهای اتکمز تشکر کرد.
زلنسکی گفت: «امروز من به صورت ویژه از ایالات متحده سپاسگزارم. توافقات ما با رئیس جمهور آمریکا در حال اجرا است و بسیار دقیق اجرا میشوند. اتکمز نیز تأثیر خود را ثابت کرد.»
در همین حال رسانههای روسی گزارش دادند که شهرهای اسکادوفسک و بردیانسک از سوی اوکراین مورد هدف قرار گرفتهاند و احتمالاً این حملات با موشکهای اتکمز انجام شده است.
اسکادوفسک در منطقه خرسون و بردیانسک در منطقه زاپوریژیا واقع شده است که هر دو در سرزمین اوکراین قرار دارند و روسیه پس از برگزاری همهپرسی الحاق در سال گذشته کنترل آنها را به دست گرفت.
ارتش اوکراین نیز روز سهشنبه از انجام حمله به بردیانسک خبر داد و مدعی شد که نیروهایش چندین بالگرد، یک موشکانداز پدافند هوایی، خودروهای تخصصی دیگر و انبارهای مهمات را در این منطقه منهدم کردهاند. ارتش اوکراین مشخص نکرد که از چه روشی برای انجام این حمله دوربرد استفاده کرده است.
نیروهای اوکراینی ماههاست که درخواست دریافت سامانه موشکی اتکمز را مطرح کردهاند، اما دولت بایدن از پذیرش این درخواست به صورت علنی اجتناب کرده است. در سفر رئیسجمهور اوکراین به ایالات متحده در ۲۱ سپتامبر، مجدداً موضوع دریافت این سامانه موشکی مطرح شد.
جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی، در پاسخ به سؤالی درباره این سلاحها در نشست خبری کاخ سفید در ۲۱ سپتامبر، گفت که رئیس جمهور آمریکا این درخواست را بررسی کرده اما «تصمیم گرفته که سامانه موشکی اتکمز را به اوکراین ندهد.»
علیرغم انکار علنی آقای سالیوان، NBC روز بعد به نقل از مقامات آمریکایی ناشناس گزارش داد که جو بایدن با آغاز ارسال سامانه موشکی به اوکراین موافقت کرده است.
دولت بایدن پیشتر و قبل از انتقال انواع سیستمهای تسلیحاتی مختلف به اوکراین – مانند توپخانه، تانک، هواپیماهای بدون سرنشین و جتهای جنگنده – ارسال این تسلیحات را اعلام کرده بود اما در مورد سامانه موشکی اتکمز، دولت بایدن تنها پس از آنکه نیروهای اوکراینی از سلاح علیه اهداف روسیه استفاده کردند، انتقال آن را تایید کرد.
آدرین واتسون، سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید روز گذشته به سیانان گفت: «ایالات متحده به عنوان بخشی از حمایت مستمر ما از مردم اوکراین در حالی که از خاک خود در برابر تهاجم وحشیانه روسیه دفاع میکنند اخیراً نوعی سامانه موشکی اتکمز را به اوکراین ارائه کرده است که میتواند تا ۱۶۵ کیلومتر را طی کند.»
او ادامه داد: «ما معتقدیم که این امر بدون به خطر انداختن آمادگی نظامی ما، تقویت قابل توجهی برای قابلیتهای میدان نبرد اوکراین ایجاد میکند.»
یکی از دلایل احتمالی که دولت بایدن سامانه موشکی اتکمز را زودتر به اوکراین منتقل نکرده است، نگرانی در مورد تبدیل جنگ روسیه و اوکراین به یک درگیری گستردهتر است.
بعضی از مدلهای سامانه موشکی اتکمز بیش از ۳۰۰ کیلومتر برد دارند که این امکان را ایجاد میکند که ارتش اوکراین این موشکها را به عمق روسیه شلیک کنند. دولت بایدن با تجهیز اوکراین به گونههای کوتاه برد این سلاح که فقط میتوانند اهدافی تا فاصله ۱۶۵ را هدف قرار دهند، به اوکراین سلاح دقیق و قدرتمندی داده و در عین حال امیدوار است که نگرانیها در مورد تشدید درگیری را کاهش دهد.
