تحلیلگران اعلام کردند که حزب کمونیست چین ۱۴ نماینده را از مجلس ملی خلق این کشور، که نهادی تشریفاتی محسوب میشود، برکنار کرده است؛ اقدامی که بیش از آنکه با هدف مبارزه با فساد انجام شده باشد، با هدف تحکیم وفاداریها پیش از تغییرات رهبری بعدی حزب صورت گرفته است.
کمیته دائمی مجلس ملی خلق چین در روز جمعه ۵ تیر از طریق خبرگزاری دولتی شینهوا اعلام کرد که در پی برگزاری تازهترین نشست خود در پکن، صلاحیت این ۱۴ نماینده لغو شده است.
بیش از یکسوم افراد برکنارشده از مقامهای ارشد نظامی بودند و در میان آنها نام ما شینگروی، عضو دفتر سیاسی حزب کمونیست و دبیر پیشین حزب در منطقه سینکیانگ، نیز دیده میشود.
این برکناریها ادامه کارزار چندسالهای است که هم بخش نظامی و هم بوروکراسی غیرنظامی چین را دربر گرفته است.
تحلیلگرانی که با اپک تایمز گفتوگو کردهاند، معتقدند الگوی این تحولات بهطور فزاینده نشان میدهد که این کارزار در حال تبدیل شدن به تلاشی گستردهتر برای حذف رقبای احتمالی سیاسی پیش از بیستویکمین کنگره ملی حزب کمونیست چین است که انتظار میرود در سال ۲۰۲۷ برگزار شود.
بر اساس گزارش خبرگزاری شینهوا، مقامهایی که صلاحیت نمایندگی خود را در مجلس ملی خلق از دست دادهاند، شامل شماری از مقامهای پیشین استانی و شهری و همچنین شش مقام نظامی هستند.
در اطلاعیه رسمی همچنین آمده است که صلاحیت نمایندگی ژانگ آنجیانگ، معاون پیشین شهردار چونگچینگ و رئیس اداره امنیت عمومی این شهر، پس از درگذشت او بر اثر بیماری پایان یافته است.
با این حال، گزارشهایی که تاکنون تأیید نشده و در فضای مجازی منتشر شدهاند، مدعی هستند ژانگ در ۷ مه پس از سقوط از طبقه پانزدهم ساختمان اداره امنیت عمومی چونگچینگ جان باخته است.
چهرههای برجسته نظامی همچنان دستنخورده ماندهاند
اعلامیه اخیر همچنین توجهها را به افرادی جلب کرد که نامشان در فهرست برکناریها دیده نمیشد.
ژانگ یوشیا، نایبرئیس پیشین کمیسیون مرکزی نظامی، و لیو ژنلی، رئیس پیشین اداره ستاد مشترک ارتش، که حزب کمونیست چین در ژانویه اعلام کرده بود تحت تحقیق قرار دارند، با وجود آنکه کمیته دائمی مجلس ملی خلق امسال در چهار نشست جداگانه نمایندگان دیگری را برکنار کرده است، در این فهرست حضور نداشتند.
هر دو نفر همچنان در فهرست رسمی نمایندگان مجلس ملی خلق بهعنوان نمایندگان ارتش آزادیبخش خلق چین و پلیس مسلح خلق دیده میشوند.
این موضوع گمانهزنیهایی را درباره زمانبندی و محاسبات سیاسی شی جینپینگ در روند تغییرات فرماندهان نظامی برانگیخته است.
از زمان آغاز به کار چهاردهمین دوره مجلس ملی خلق در سال ۲۰۲۳، ۴۲ افسر ارشد نظامی از جمله ۱۹ ژنرال چهارستاره، ۱۷ سپهبد و شش سرلشکر، صلاحیت نمایندگی خود را از دست دادهاند.
تغییر جهت از مبارزه با فساد به تحکیم قدرت سیاسی
سو تزویون، پژوهشگر تایوانی در مؤسسه پژوهشهای دفاع ملی و امنیت، به اپک تایمز گفت برکناریهای اخیر مرحله تازهای از یک کارزار سیاسی در حال اجراست و نه صرفاً اقدامی معمول در چارچوب مبارزه با فساد.
او گفت این پاکسازی تنها در چارچوب نظام سیاسی حزب کمونیست چین قابل درک است؛ نظامی که به گفته او در آن نظارت مستقل قانونگذاری، قضایی و رسانهای وجود ندارد.
سو افزود: «چین نه مجلس مستقل دارد، نه دستگاه قضایی مستقل و نه رسانههای مستقل. در چنین نظامی، اینکه مقامها ارتقا پیدا کنند یا سقوط کنند، در نهایت در خدمت اهداف سیاسی است. بنابراین، اتهامهای مربوط به تخلفات نیز عمدتاً از دریچه رقابتهای سیاسی دیده میشوند.»
سو گفت به نظر میرسد شی جینپینگ با فرماندهان ارشد نظامی متفاوت از مقامهای غیرنظامی برخورد میکند، زیرا برخورد نادرست با ژنرالهای بانفوذ میتواند موجب مقاومت در داخل نیروهای مسلح شود.
به اعتقاد او، اولویتهای شی همچنان روشن است؛ کنترل سیاسی در اولویت قرار دارد و ارتش، دستگاه امنیتی، نظام تبلیغاتی و نهادهای اقتصادی همگی در نهایت در خدمت این هدف سیاسی هستند.
او پیشبینی کرد که روند کنونی پاکسازی دستکم تا چهارمین پلنوم کمیته مرکزی حزب کمونیست در اواخر امسال ادامه خواهد یافت؛ نشستی که انتظار میرود در آن، آرایش نیروها برای بیستویکمین کنگره ملی حزب روشنتر شود.
احتمال ادامه تغییرات فراتر از کنگره بعدی حزب
مارک کائو، تحلیلگر نظامی مقیم آمریکا و مجری کانال یوتیوب چینیزبان مارک اسپیس، به اپک تایمز گفت این کارزار از روایت اولیه مبارزه با فساد فراتر رفته و اکنون عمدتاً بر تضمین وفاداری سیاسی متمرکز شده است.
او افزود: «شی جینپینگ به ماندن در قدرت در بلندمدت فکر میکند. او دیگر مانند کسی حکومت نمیکند که قصد داشته باشد پس از یک یا دو دوره دیگر از قدرت کنار برود.»
کائو گفت اینکه ما شینگروی، عضو دفتر سیاسی حزب، پیش از ژانگ یوشیا و لیو ژنلی بهطور علنی برکنار شد، نشان میدهد که ملاحظات سیاسی و نه صرفاً ترتیب رسیدگیهای انضباطی، عامل اصلی این روند است.
او معتقد است هدف نهایی شی جینپینگ حذف موانع احتمالی پیش از برگزاری بیستویکمین و حتی بیستودومین کنگره ملی حزب از طریق بازآرایی رهبری نظامی و غیرنظامی است.
کائو همچنین به تبلیغات اخیر رسانههای دولتی درباره «سه تحول بزرگ» حزب کمونیست اشاره کرد؛ کارزارهای سوسیالیستی دهه ۱۹۵۰ که به ملیسازی صنایع خصوصی انجامید و به گفته او، نشاندهنده جهتگیری ایدئولوژیک گستردهتر رهبری چین است.
کائو همچنین به تبلیغات اخیر رسانههای دولتی درباره «سه تحول بزرگ» حزب کمونیست اشاره کرد؛ کارزارهای سوسیالیستی دهه ۱۹۵۰ که به ملیسازی صنایع خصوصی انجامید و به گفته او، نشاندهنده جهتگیری ایدئولوژیک گستردهتر رهبری چین است.
او استدلال کرد که شی جینپینگ بهطور فزاینده اصلاحات مبتنی بر اقتصاد بازار را منشأ فساد میداند و رهبری چین قصد دارد با افزایش کنترل دولت، بخش خصوصی را بیش از پیش تضعیف کند.
به گفته کائو، هدف اصلی تنها جابهجایی افراد نیست، بلکه بازسازی همهجانبه نظام سیاسی و اقتصادی چین است؛ اقدامی که این کشور را بیش از پیش به الگوی حکمرانی متمرکز دوران مائو تسهتونگ، رهبر پیشین حزب کمونیست چین، نزدیک خواهد کرد.
