دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز پنجشنبه سفر سهروزه خود به آسیا را که شامل توقف در فیلیپین و چین بود، به پایان رساند. او این سفر را «بسیار سرنوشتساز» توصیف کرد.
در طول این سفر، سانسور رسانهها از سوی چین همچنان یکی از نگرانیهای اصلی بود.
ترامپ در شنژن، قطب فناوری چین، در نشستی تاریخی و سهجانبه با شی جینپینگ، رهبر جمهوری خلق چین و ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه دیدار کرد. در طول این سفر، سانسور رسانهها در چین همچنان یکی از نگرانیهای اصلی خبرنگاران آمریکایی بود.
ترامپ اعلام کرد که روز جمعه ۲۰ نوامبر (۲۹ آبان) در کاخ سفید کنفرانسی خبری برگزار خواهد کرد تا جزئیات سفر خود و توافقهای تجاری با تایلند، فیلیپین و دیگر کشورها را تشریح کند.
در ادامه، مهمترین نکات سفر ترامپ بررسی شده است.
پایان نشست سهجانبه با تعهد به گفتوگو
ترامپ، شی جینپینگ و پوتین روز ۱۹ نوامبر در حاشیه نشست همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه در شنژن، نشست سهجانبه مورد انتظار خود را برگزار کردند و بر سر یک اعلامیه صلح چهارمادهای به توافق رسیدند.
این دیدار در ویلای کیلین، مجموعهای دولتی و دور از دسترس عموم که برای پذیرایی از مقامهای ارشد حزب کمونیست چین و شخصیتهای بلندپایه خارجی استفاده میشود، برگزار شد.
پس از این نشست، سه رهبر با انتشار بیانیهای مشترک توافق کردند گفتوگوهایی را برای کاهش خطرات هستهای و جلوگیری از گسترش سلاحهای هستهای آغاز کنند.
در این بیانیه آمده است: «سه رئیسجمهور بار دیگر تاکید کردند که در جنگ هستهای هیچ پیروزی وجود ندارد و چنین جنگی هرگز نباید رخ دهد.»
با این حال، رهبران سه کشور هیچ برنامه مشخصی برای کنترل تسلیحات یا کاهش ذخایر هستهای اعلام نکردند.
موسسه بینالمللی پژوهشهای صلح استکهلم گزارش داده است که چین نزدیک به ۶۲۰ کلاهک هستهای در اختیار دارد، در حالی که آمریکا دارای ۳۷۰۰ کلاهک و روسیه دارای ۴۴۰۰ کلاهک هستهای است. براساس تازهترین ارزیابی این موسسه، زرادخانه هستهای چین سریعتر از هر کشور دیگری در حال گسترش است.
براساس بیانیه مشترک، سه رهبر همچنین خواستار اصلاح ساختار سازمان ملل متحد شدند تا عملکرد این سازمان با ماموریت اصلی آن هماهنگی بیشتری داشته باشد.
هر سه کشور همچنین بر اهمیت مصونیت مقامهای دولتی تاکید کردند و از دیوان کیفری بینالمللی و نهادهای مشابه خواستند از اختیارات قضایی خود سوءاستفاده نکنند.
رهبران سه کشور همچنین اعلام کردند که قصد دارند تولید و عرضه فرآوردههای نفتی پالایششده را افزایش دهند.
ترامپ پیش از برگزاری نشست گفته بود که موضوع جنگ با جمهوری اسلامی را با دو رهبر دیگر مطرح خواهد کرد.
چین و روسیه روابط نزدیکی با حکومت تهران دارند. پیش از آنکه محاصره دریایی آمریکا صادرات نفت خام جمهوری اسلامی را متوقف کند، چین بزرگترین شریک تجاری تهران بود و نزدیک به ۹۰ درصد نفت صادراتی آن را خریداری میکرد.
خبرنگاران آمریکایی موظف به تحویل تلفنهای همراه خود شدند
یکی از موضوعاتی که روز ۱۹ نوامبر خبرساز شد، دستور کارکنان آمریکایی به خبرنگارانی بود که همراه ترامپ به آمریکا بازمیگشتند. از آنها خواسته شد درست پیش از سوار شدن به هواپیمای ویژه رئیسجمهور، تلفنهای همراه خود را تحویل دهند.
اگرچه خبرنگاران معمولا ملزم به تحویل دستگاههای خود نیستند، به نظر میرسد کاخ سفید برای کاهش خطر جاسوسی، نفوذ هکرها یا سرقت اطلاعات از سوی پکن، تدابیر احتیاطی اتخاذ کرده بود.
اقدامات امنیتی مشابهی در سفر ماه مه ترامپ به چین نیز اجرا شده بود.
پیش از بازگشت از آن سفر، کارکنان کاخ سفید تمامی کارتهای شناسایی، نشانهای سینه و تلفنهای همراه موقت را جمعآوری کردند و پیش از سوار شدن خبرنگاران به هواپیما، آنها را در سطلی در پایین پلههای هواپیما انداختند.
«اینجا آزادی مطبوعات وجود ندارد»
سرکوب فعالیت رسانهها در جریان نشست تاریخی سهجانبه، توجه بسیاری را به خود جلب کرد.
مقامهای چینی پس از آنکه آنماری هوردن، خبرنگار تلویزیون بلومبرگ سوالی را با صدای بلند از ترامپ پرسید، مانع حضور او در نشست سهجانبه شنژن شدند.
این اتفاق روز ۱۹ نوامبر و در جریان دیدار دوجانبه ترامپ و شی جینپینگ رخ داد. هوردن از رئیسجمهور آمریکا پرسید که آیا جنسن هوانگ، مدیرعامل پیشین انویدیا به ایالات متحده خیانت کرده است یا خیر.
هیچیک از دو رهبر به این سوال پاسخ ندادند.
مقامهای چینی بعدا از حضور هوردن در نشست آمریکا، چین و روسیه جلوگیری کردند و رفتار او را بیادبانه خواندند. آنها همچنین تلاشهای کاخ سفید برای فراهم کردن امکان حضور این خبرنگار را رد کردند.
در جریان سفر ترامپ به چین، خبرنگاران همراه کاخ سفید بارها شاهد سانسور رسانهها از سوی حزب کمونیست چین بودند.
بیل ملوگین، خبرنگار فاکس نیوز، هنگام گزارش زنده از شنژن گفت: «اینجا آزادی مطبوعات وجود ندارد.»
او توضیح داد که طی چند روز گذشته، هرگاه یکی از شبکههای تلویزیونی اظهاراتی انتقادی درباره چین، حزب کمونیست چین یا شی جینپینگ مطرح میکرد، پخش برنامه قطع و تا پایان آن بخش، تصویر نوارهای رنگی جایگزین میشد.
حزب کمونیست چین همچنین روز ۱۷ نوامبر پخش زنده شبکه سیانان را در داخل چین سانسور کرد؛ اقدامی که همزمان با گزارش این شبکه درباره اتهامهای جاسوسی چین علیه هوانگ انجام شد.
مقامهای چینی همچنین از صدور روادید برای کارکنان اپک تایمز که قصد داشتند بهعنوان اعضای گروه خبرنگاران همراه کاخ سفید سفر ترامپ را پوشش دهند، خودداری کردند.
پوتین با روحیهای «عالی» دیدار با ترامپ را ترک کرد
ترامپ روز پنجشنبه ۱۹ نوامبر (۲۸ آبان) پیش از نشست سهجانبه و در حاشیه اجلاس همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه در شنژن، دیداری دوجانبه با پوتین برگزار کرد.
رئیسجمهور آمریکا در آغاز این دیدار به خبرنگاران گفت: «ما سالهای زیادی روابط بسیار خوبی داشتهایم. مدت زیادی است که یکدیگر را میشناسیم و فکر میکنم اتفاقات فوقالعاده زیادی میتواند از این دیدار حاصل شود، یا دستکم آغاز شود.»
به گزارش خبرگزاری روسی تاس، یوری اوشاکوف، مشاور سیاست خارجی کرملین، به خبرنگاران گفت که دو رهبر در دیداری نزدیک به ۴۰ دقیقه درباره جنگ اوکراین و روابط دوجانبه گفتوگو کردند.
اوشاکوف گفت که پوتین این دیدار را با روحیهای «عالی» ترک کرد.
آمریکا پیشتر در روزهای ۱۰ و ۱۱ نوامبر، میانجی گفتوگوهای صلح در سطح کارشناسی میان اوکراین و روسیه در ابوظبی، پایتخت امارات متحده عربی شده بود. این مذاکرات با هدف رسیدگی به نگرانیهای امنیتی پس از جنگ و مسائل ارضی برگزار شد.
پوتین پس از نشست شنژن گفت که کییف و اروپا هنوز برای دستیابی به مصالحه بهمنظور پایان دادن به جنگ اوکراین آمادگی ندارند.
ترامپ از طرح اظهارات توهینآمیز علیه پکن خودداری کرد
ترامپ پیش از عزیمت به چین اشاره کرده بود که ممکن است موضوع اتهامهای جاسوسی چین علیه شرکت فناوری آمریکایی انویدیا را مطرح کند.
با این حال، او در گفتوگو با خبرنگاران در ۱۶ نوامبر لحنی محتاطانه در پیش گرفت.
ترامپ گفت: «ما در راه چین هستیم. فکر نمیکنم بخواهید درست پیش از رسیدن به آنجا به چین توهین کنید.»
هنوز مشخص نیست که آیا ترامپ در دیدار با شی جینپینگ موضوع اتهامهای جاسوسی را با جدیت پیگیری کرده است یا خیر.
ترامپ در مصاحبهای با فاکسنیوز در ۱۸ نوامبر تایید کرد که او و شی جینپینگ هنگام صرف شام در شنژن درباره هوش مصنوعی گفتوگو کردهاند، اما گفت که تا حد زیادی از پرداختن به جنجال مربوط به انویدیا و هوانگ خودداری کرده است.
ترامپ گفت: «ما درباره آن صحبت نکردیم. شاید فقط اشاره بسیار کوتاهی به آن کرده باشم، چون واقعا یک تراژدی است. یک تراژدی است. او مرد فوقالعاده باهوشی است.»
گزارشها درباره رابطه خارج از ازدواج جنسن هوانگ، یکی از بنیانگذاران شرکت فعال در حوزه هوش مصنوعی انویدیا، با زنی که روزنامه نیویورک تایمز او را جاسوس احتمالی چین معرفی کرده است، نگرانیهای مربوط به امنیت ملی آمریکا را افزایش داده است.
هوانگ پس از آنکه اعتراف کرد به همسرش «وفادار نبوده است»، روز ۱۲ نوامبر از سمت خود کنارهگیری کرد.

















