اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه با بیان اینکه بیتردید تفاهمنامه با آمریکا در وضعیت «بحرانی» است، گفت تا زمانی که طرف مقابل به تعهداتش عمل نکند، تهران نیز اجرای تعهدات خود در تفاهمنامه را متوقف خواهد کرد.
اسماعیل بقایی روز دوشنبه، ۲۲ تیر در نشست هفتگی با خبرنگاران، با اشاره به روند اجرای تفاهم میان ایران و آمریکا مدعی شد: «تکالیف ما روشن است و به طور مستند قابل اثبات است که طرف مقابل با بهانهها، بخشهای مختلف تفاهمنامه را نقض کرده است، مادامی که طرف در روند نقض تعهد باشد، ما هم از اجرای تکالیفی که برعهده گرفتیم، خودداری خواهیم کرد.»
او همچنین آمریکا را به «کمصبری» برای آنچه که «نقض تعهدات» در تفاهمنامه نامید، متهم کرد و افزود: «در نظر داشته باشید که اینقدر کمصبر بودند در پیمانشکنی که اجازه ندادند بازه زمانی یک ماهه در مورد یادداشت تفاهم در مورد تعهدات ایران در تنگه هرمز انجام شود. از همان روزهای نخستین دبه درآوردند.»
«در نظر داشته باشید که اینقدر کمصبر بودند در پیمانشکنی که اجازه ندادند حتی بازه زمانی یک ماهه که در بند ۵ یادداشت تفاهم در رابطه با تعهدات ایران درخصوص تنگه هرمز پیشبینی شده، دورهاش انجام شود و از همان روزهای نخست شروع کردند به دبهدرآوردن.»
مورد یادداشت تفاهم در مورد تعهدات ایران در تنگه هرمز پیش بینی شده انجام شود از همان روزهای نخستین دبه درآوردند.»
این مقام جمهوری اسلامی گفت: «مداخله آمریکا و کارشکنی در اجرای بند ۵ یادداشت تفاهم، کار را نه فقط برای ما، بلکه برای منطقه و کشتیرانی بینالمللی دشوار کرده است.»
براساس بند ۵ یادداشت تفاهم میان تهران و واشنگتن، جمهوری اسلامی از زمان امضای یادداشت تفاهم متعهد میشود برای مدت ۶۰ روز، عبور ایمن کشتیهای تجاری را بدون دریافت هیچ هزینهای از خلیج فارس به دریای عمان و بالعکس فراهم کند و طی ۳۰ روز مینهای دریایی را پاکسازی کند.
همچنین در این بند آمده است: «جمهوری اسلامی ایران با سلطنت عمان گفتوگو خواهد کرد تا نحوه اداره آینده و خدمات دریایی در تنگه هرمز را، با مشارکت سایر کشورهای ساحلی خلیج فارس و در چارچوب حقوق بینالملل و حقوق حاکمیتی کشورهای ساحلی، تعریف کند.»
روز گذشته ترامپ با اشاره به حملات نیروهای آمریکایی به مواضع جمهوری اسلامی گفت مقامهای جمهوری اسلامی پیش از حملات، با توافقی که به گفته او شامل کنار گذاشتن برنامه هستهای بود موافقت کرده بودند، اما پس از پایان مذاکرات، ظرف کمتر از یک ساعت یک پهپاد به سمت یک کشتی شلیک کردند.
سخنگوی وزارت امورخارجه جمهوری اسلامی در اینباره گفت: «اجرای تفاهم را از ۲۸ خرداد آغاز کردیم و مسیرهایی شمالی تنگه هرمز که با هماهنگی ایران تعیین شده بود، کاملاً امن بود. اما پس از حملات آمریکا، شرایط تغییر کرد و تنگه هرمز با مشکلاتی مواجه شد.»
بقایی همچنین در پاسخ به سوالی درباره امکان صرفنظر کردن جمهوری اسلامی از حمله به خاک برخی کشورها از جمله عربستان سعودی و تمرکز بر حملات به بحرین، اردن و کویت گفت: «جمهوری اسلامی به هیچ کشور منطقه حمله نکرده و نخواهد کرد. اقدامات دفاعی ما صرفا علیه پایگاهها، امکانات و مواضعی انجام میشود که آمریکا از آنها برای حمله به ایران استفاده میکند.»
بقایی با اشاره به ادامه رایزنیها با کشورهای میانجی مذاکرات میان تهران و واشنگتن افزود: «در روزهای اخیر با قطر، عمان و پاکستان در تماس و گفتوگو بودهایم و این ارتباطات با هدف کاهش تنشها همچنان ادامه دارد.»
او در پایان با اشاره به بیاعتمادی جمهوری اسلامی به ایالات متحده تصریح کرد: «ما با چشمانی باز وارد این روند مذاکرات با آمریکا شدیم… تصمیمهای جمهوری اسلامی در ادامه مسیر نیز متناسب با شرایط و بر اساس عملکرد طرف مقابل اتخاذ خواهد شد.»
