بلومبرگ گزارش داد شرکت خودروسازی چری در چین در ازای واردات فلزات، از طریق واسطههایی قطعات خودرو را به ایران ارسال میکند تا به این شکل تحریمهای بینالمللی علیه جمهوری اسلامی را دور بزند.
بر اساس این گزارش، در سالهای اخیر شرکت خودروسازی چری در چین، از طریق واسطههایی در استان آنهوئی، اقدام به ارسال قطعات خودرو به ایران کرده است که در ازای آن، فلزات خامی چون مس و روی از ایران به چین صادر شدهاند. این مبادلات در قالب قراردادهای پایاپای انجام شدهاند و بازتابی از تأثیر مستقیم تحریمهای آمریکا و اروپا بر ساختار تجارت جهانی هستند.
بلومبرگ به نقل از منابع مطلع افزود شرکت چری بهصورت مستقیم با ایران مبادله نمیکند، بلکه قطعات و فناوری خودرو را به شرکت سومی در همان استان میفروشد که سپس این قطعات را بهصورت نیمهمونتاژ به ایران ارسال میکند.
به گفته این رسانه مونتاژ نهایی توسط شرکت «مدیران خودرو» در ایران انجام میشود و خودروها با برند ام.وی.ام وارد بازار میشوند. در مقابل، شرکتهای ایرانی، محمولههایی از فلزات، عمدتاً بهصورت سنگ معدن یا کنسانتره به چین ارسال میکنند.
در برخی موارد، محصولات کشاورزی مانند پسته یا بادام هندی نیز در ازای قطعات خودرو به چین فرستاده شدهاند که نشاندهنده تنوع مبادلات پایاپای و تلاش برای دور زدن تحریمها از مسیرهای غیرمالی است.
استان آنهوئی در چین اکنون بهعنوان یکی از مراکز اصلی این نوع مبادلات با ایران شناخته میشود. در کنار شرکت چری، شرکت گروه فلزات غیرآهنی تونگلینگ نیز نقش کلیدی دارد. این شرکت که یکی از بزرگترین شرکتهای فلزی چین است، وظیفه تحویل و توزیع فلزات وارداتی از ایران به سایر شرکتهای چینی را بر عهده دارد.
هر دو شرکت چری و تونگلینگ، دارای مالکیت دولتی یا نیمهدولتی هستند.
فعالیتهای چری در کشورهای تحت تحریم، بهویژه ایران، چالشهایی را نیز در مسیر عرضه اولیه سهام این شرکت در بورس هنگکنگ به وجود آورد.
چری در دفترچه عرضه سهام خود اعلام کرد که تا پایان ۲۰۲۴، فعالیت در ایران و کوبا را متوقف کرده و قصد دارد فعالیت در روسیه را نیز تا سال ۲۰۲۷ به «سطحی ناچیز» کاهش دهد.
با این حال، نگرانی از تبعات همکاری با کشورهای تحریمی باعث شد هیچیک از بانکهای غربی در عرضه عمومی سهام چری مشارکت نکنند.
در حالی که در سه دهه گذشته، تجارت پایاپای تقریباً به فراموشی سپرده شده بود، حالا با افزایش تحریمها علیه کشورهایی مانند ایران، روسیه و ونزوئلا، این شیوه مبادله دوباره در حال بازگشت است.
برای مثال، سریلانکا نیز در ازای دریافت نفت از ایران، چای صادر کرده است. در روسیه، پس از تحریمهای گسترده غرب از سال ۲۰۲۲، وزارت اقتصاد این کشور حتی راهنمایی برای تجارت پایاپای منتشر کرده است.
