نخستوزیر مارک کارنی گفت نمیتواند مشارکت نظامی کانادا در مداخله آمریکا و اسرائیل در ایران را «بهطور قطعی رد کند»، اما تأکید کرد تمرکز کانادا بر کاهش تنش است.
کارنی این اظهارات را در نشست خبری ۵ مارس (۱۴ اسفند) در کانبرا، در کنار نخستوزیر استرالیا، آنتونی آلبانزی، مطرح کرد و افزود که هر گونه قطعنامه یا آتشبسی برای پایان دادن به درگیری گسترشیابنده در ایران باید شامل تضمینی باشد مبنی بر اینکه رژیم ایران قادر به توسعه سلاح هستهای نباشد.
کارنی در پاسخ به سؤال خبرنگاری درباره احتمال درگیر شدن ارتش کانادا در این جنگ گفت: «هیچگاه نمیتوان مشارکت را بهطور قطعی رد کرد. ما در کنار متحدانمان خواهیم ایستاد.»
او بار دیگر بر موضع پیشین خود مبنی بر تمایل کانادا به کاهش تنش تأکید کرد.
کارنی گفت: «ما خواهان کاهش گستردهتر این خصومتها با مشارکت گروه وسیعتری از کشورها، فراتر از طرفهای مستقیم درگیر، هستیم.»
وی افزود: «ما تأکید داریم و به رسمیت میشناسیم که این هدف دستیافتنی نیست، مگر آنکه توانایی ایران برای دستیابی به سلاح هستهای، توسعه آن و صدور تروریسم پایان یابد.»
کارنی همچنین اظهار داشت که هر گونه مشارکت نظامی آینده کانادا علیه جمهوری اسلامی به یک «فرض بنیادین» وابسته است که طی آن درگیری گسترش بیشتری پیدا کند. او تأکید کرد که کانادا در حال حاضر هیچ مشارکتی در حملات علیه رژیم ایران ندارد، اما گفت اتاوا «همواره از کاناداییها دفاع خواهد کرد» و «از متحدانمان دفاع خواهیم کرد.»
این اظهارات پس از سخنرانی پیشین کارنی در پارلمان استرالیا در کانبرا مطرح شد که در آن گفت کانادا و استرالیا باید بهعنوان «قدرتهای میانی» برای شکل دادن به قوانین امنیتی و اقتصادی جهانی در دورهای از «گسستگی» ژئوپلیتیک با یکدیگر همکاری کنند.
جنگ ایران
بلافاصله پس از آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، کارنی مستقیماً اعلام کرده بود که کانادا از اقدام آمریکا برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای حمایت میکند. اما او بعداً موضعش را درباره درگیری مسلحانه تغییر داد و در ۴ مارس گفت با نحوه اداره جنگ توسط آمریکا و اسرائیل موافق نیست. او بر خواسته کانادا مبنی بر کاهش تنش تأکید کرد و از همه طرفهای درگیر، از جمله ایالات متحده، خواست «قوانین بینالمللی درگیری را رعایت کنند.»
در پاسخ به سؤال درباره تفاوت این اظهارات در ۵ مارس، کارنی گفت اولین بیانیه شامل درخواست کاهش تنش نبود، زیرا در همان مراحل اولیه مداخله نظامی آمریکا و اسرائیل صادر شده بود.
کارنی گفت: «ما بیانیهای صادر کردیم. استرالیا چند ساعت پس از آغاز درگیریها بیانیهای صادر کرد، و اهداف درگیری، آنگونه که ما درک میکردیم، در آن بازه زمانی قابل دستیابی نبود.»
کارنی همچنین رژیم ایران را محکوم کرد و گفت این رژیم «دههها تروریسم را در سراسر خاورمیانه صادر کرده» و به این نکته اشاره کرد که این رژیم «دهها کانادایی را به کشتن داده»، از جمله در ماجرای سرنگونی پرواز PS752 توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران در ۸ ژانویه ۲۰۲۰، که تمامی ۱۷۶ سرنشین آن از جمله ۵۵ شهروند کانادایی و ۳۰ دارنده اقامت دائم کانادا جان باختند.
کانبرا نیز از اقدام آمریکا حمایت کرده است؛ آلبانزی در ۲۸ فوریه اعلام کرد که دولتش از ایالات متحده در «اقدام برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای و جلوگیری از ادامه تهدید ایران علیه صلح و امنیت بینالمللی» حمایت میکند.
روابط کانادا و استرالیا
اظهارات کارنی در جریان اولین سفر دوجانبه او به استرالیا پس از نخستوزیر شدنش در مارس سال گذشته مطرح شد.
در سخنرانی پیشین خود برای قانونگذاران در کانبرا در ۵ مارس، کارنی استرالیا و کانادا را «پسرعموهای استراتژیک» و «دوستان بزرگی» خواند که برای تعمیق روابط اقتصادی و امنیتی با یکدیگر همکاری میکنند.
کارنی با تکرار اظهارات خود در مجمع جهانی اقتصاد در داووس، سوئیس، در ژانویه گفت: «سؤال امروز برای قدرتهای میانی مثل ما این است که آیا ما قراردادها را وضع میکنیم و به نوشتن قوانین جدیدی که امنیت و رفاه ما را تعیین میکند کمک میکنیم، یا اجازه میدهیم قدرتهای مسلط نتایج را دیکته کنند.»
وی افزود: «بله، جهان همیشه توسط قدرتهای بزرگ هدایت خواهد شد. اما میتواند توسط قدرتهای میانیای که به یکدیگر اعتماد دارند و با سرعت و هدف عمل میکنند نیز شکل بگیرد.»
سخنرانی کارنی در داووس که حاوی انتقاد پوشیدهای از ایالات متحده بود، واکنش منفی رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، را در سخنرانی خودش در همان اجلاس برانگیخت؛ ترامپ گفت کارنی «چندان سپاسگزار نبود.»
توافقنامهها با استرالیا
کارنی در کانبرا همچنین اعلام کرد کانادا و استرالیا توافقنامهای درباره گسترش همکاری در زمینه مواد معدنی حیاتی در چارچوب اتحاد مواد معدنی حیاتی گروه هفت (G7) امضا کردهاند و گفت دو کشور «ابرقدرتهای مواد معدنی حیاتی جهان» هستند که «یکسوم لیتیوم جهانی، یکسوم اورانیوم جهانی و ۴۰ درصد سنگآهن جهانی را تولید میکنند.»
آلبانزی گفت این توافق، ذخایر استراتژیک مواد معدنی حیاتی استرالیا را با سیستم ذخیرهسازی دفاعی کانادا هماهنگ خواهد کرد و همکاری را از طرق مختلف، از جمله هماهنگی راهبردهای بازاریابی و تقویت زنجیرههای تأمین، تعمیق خواهد بخشید.
این توافق همچنین شامل همکاری عمیقتر کانادا و استرالیا در زمینه هوش مصنوعی، انرژی و فناوری دفاعی، به علاوه نشستهای دوسالانه وزرای دفاع و گردهماییهای سالانه جدید وزرای اقتصاد دو کشور میشود.
کارنی گفت کانادا و استرالیا همچنین به همکاری در زمینه فناوری رادار فراافق ساخت استرالیا ادامه خواهند داد؛ فناوریای که کانادا قصد دارد آن را در قطب شمال برای بهبود تشخیص تهدیدات نصب کند.
