چین اعلام کرد که پس از جلوگیری از ورود ۲۰ پژوهشگر این کشور به ایالات متحده، به شهروندان خود درباره سفر به آمریکا، بهویژه از طریق فرودگاه سیاتل-تاکوما، هشدار داده است.
وزارت امور خارجه چین روز ۱۶ آوریل در اطلاعیهای اعلام کرد این پژوهشگران برای شرکت در یک کنفرانس علمی راهی سیاتل بودند؛ اما در بدو ورود توسط مأموران گمرک و حفاظت مرزی آمریکا مورد بازرسی قرار گرفته و با وجود داشتن ویزای معتبر، از ورود آنها جلوگیری شده است.
در پی این رویداد، وزارت خارجه و سفارت چین به شهروندان خود توصیه کردند در صورت برنامهریزی برای سفر به آمریکا، نسبت به «ریسکهای احتمالی» آگاه باشند و از ورود از طریق فرودگاه سیاتل-تاکوما خودداری کنند.
در این اطلاعیه همچنین از مسافران خواسته شده پیش از سفر با قوانین ورود به آمریکا آشنا شوند و آمادگی لازم را داشته باشند. به گفته مقامهای چینی، در صورت مواجهه با بازجویی توسط نیروهای امنیتی، مسافران باید آرامش خود را حفظ کرده و بهصورت منطقی پاسخ دهند.
جزئیات دقیق دلایل ممانعت از ورود این پژوهشگران هنوز مشخص نشده است. رسانهها اعلام کردند که از نهادهای آمریکایی درخواست توضیح شده؛ اما پاسخی تا زمان انتشار گزارش دریافت نشده است.
این نخستینبار نیست که چنین اتفاقی رخ میدهد. در سالهای گذشته نیز موارد مشابهی گزارش شده که در آن پژوهشگران و دانشجویان چینی پس از بازگشت از چین، در فرودگاههای آمریکا مورد بازجویی قرار گرفته و حتی برای ساعتها بازداشت شدهاند.
در برخی موارد، این افراد در نهایت اخراج شدهاند؛ موضوعی که به فعالیتهای پژوهشی آنها در دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی آمریکا آسیب زده است.
در همین حال، مقامهای آمریکایی در سالهای اخیر تلاشها برای مقابله با جاسوسی و سرقت مالکیت فکری مرتبط با حزب کمونیست چین را افزایش دادهاند. این اقدامات در پی افزایش پروندههایی صورت گرفته که در آن اتباع چینی شاغل در مراکز تحقیقاتی و شرکتهای فناوری آمریکا، متهم به انتقال غیرقانونی فناوریهای پیشرفته به چین شدهاند.
در یکی از پروندههای اخیر، وزارت دادگستری آمریکا ماه گذشته یک شهروند آمریکایی چینیتبار به نام «یی-شیان لیائو» و دو نفر دیگر را به انتقال سرورهای مجهز به تراشههای شرکت انویدیا به چین متهم کرد؛ تراشههایی که تحت محدودیتهای صادراتی آمریکا قرار دارند.
صادرات تراشههای پیشرفته هوش مصنوعی ساخت انویدیا از سوی واشینگتن محدود شده است تا از دسترسی چین به این فناوریها در راستای حفظ امنیت ملی آمریکا جلوگیری شود.
در پروندهای دیگر در سال گذشته نیز، یک دادگاه آمریکا یک شهروند چینی-آمریکایی به نام «گونگ چنگگوانگ» را به اتهام سرقت اسرار نظامی ایالات متحده برای حزب کمونیست چین، به ۴۶ ماه زندان محکوم کرد.
بر اساس گزارشها، او بیش از ۳۶۰۰ فایل را به حافظههای شخصی منتقل کرده بود؛ فایلهایی که شامل فناوریهای حساس از جمله سامانههای شناسایی پرتاب موشکهای هستهای، رهگیری موشکهای بالستیک و هایپرسونیک، و فناوریهای پیشرفته مورد استفاده در جنگندهها و تجهیزات فضایی بوده است.
