الکس واتانکا، مدیر بنیاد برنامه ایران در مؤسسه مطالعات خاورمیانه عنوان کرد که تلاش ظاهری رژیم کمونیستی چین برای برقراری صلح در خاورمیانه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای تضعیف نفوذ جهانی آمریکا است.
به گفته الکس واتانکا، رژیم چین به همان اندازه که در میانجیگری بین ایران و عربستان سعودی و توافق دیپلماتیک این دو کشور در ماه مارس به دنبال ایجاد ثبات در منطقه خاورمیانه بود، به همان میزان نیز دنبال کسب مزیت در برابر ایالات متحده بود.
واتانکا در یک گفتگو با بنیاد جیمز تاون، مرکز مطالعاتی مستقر در واشنگتن، اظهار داشت: «تا به حال، چین بهعنوان مکانی برای برگزاری مذاکرات عمل کرده و یک امتیاز دیپلماتیک در برابر ایالات متحده کسب کرده است. چین بهسادگی وارد شد و توانست محلی برای برگزاری مذاکرات ایجاد کند و مطمئن هستم که این امر برای هر دو طرف، یعنی ایران و عربستان سعودی، عمدی بوده است.»
او میگوید که حزب کمونیست چین که بهعنوان یک دولت تکحزبی در چین حاکم است، در تلاش است تا با اقناع دیگر کشورها به اینکه ایالات متحده عامل بیثباتی در منطقه است نفوذ بینالمللی آمریکا را تضعیف کند و در همین راستا چین اینگونه وانمود میکند که مدلی که او برای صلح ارائه میدهد باعث ثبات منطقه خواهد شد.
واتانکا میگوید: «چین نهتنها میخواهد بهعنوان یک میانجی معامله، بلکه بهعنوان یک صلح ساز فعالیت کند، هر چند حزب کمونیست چین بهتنهایی قدرت یا تأثیری برای ایجاد چنین توافقاتی ندارد.»
او افزود این جایی است که ایالات متحده باید نگران باشد. پکن قصد دارد آمریکا را بهعنوان یک جنگافروز و یا عامل ایجاد تنش در سراسر دنیا معرفی کند.
به گفته این کارشناس سیاسی، در واقع، ایران و عربستان سعودی در آوریل ۲۰۲۱ مذاکراتی را برای دستیابی به چنین توافقی در بغداد آغاز کردند و چین بعداً وارد شد تا مکانی برای مذاکره فراهم کند و از سوی دیگر این سیگنال را به ایالات متحده ارسال کند که پکن نیز گزینههای متنوعی برای تعامل بینالمللی در اختیار دارد.
ناکامی جو بایدن در خاورمیانه
سناتور جیمز لنکفورد نیز در همین رابطه گفت: افزایش تحرکات دیپلماتیکی حزب کمونیست چین در خاورمیانه و تصمیم قدرتهای منطقهای برای همراهی با تحرکات دیپلماتیک چین جهت نشاندادن نارضایتی خود از ایالات متحده به دلیل تصمیمات دولت بایدن برای خارجکردن منابع خود از منطقه و تمرکز بر اولویتدادن به هند و اقیانوسیه است.
او افزود که این انتقال باعث شد رهبران خاورمیانه از تعهد ایالات متحده مطمئن نباشند و در مورد آنچه که این کشور واقعاً مایل است برای ثبات و تعامل با منطقه انجام دهد، متحیر شدهاند.
لنکفورد در جریان کنفرانس امنیت ملی در ۲۳ مارس که توسط مؤسسه سیاست اول آمریکا، برگزار شد، گفت: «هیچکس در منطقه نمیداند که آمریکا در قبال حکومت ایران کجا ایستاده است … سؤال واضحی که رهبران خاورمیانه به طور خصوصی از من خواهند پرسید این است که برنامه آمریکا چیست؟ یا به طور مشخص، آنچه میگویند این است که آمریکا مایل است چه کاری انجام دهد؟»
این سناتور جمهوریخواه گفت که بسیاری از رهبران خاورمیانه «نمیدانند» برنامههای دولت بایدن برای منطقه چیست و با تصمیم بایدن مبنی بر حذف منابع و امکانات از خاورمیانه برای استفاده در اقیانوس هند و اقیانوس آرام احساس میکنند که رها شدهاند.
لنکفورد اضافه کرد که پیروزی نمادین حزب کمونیست چین در میانجیگری میان ایران و عربستان سعودی و گرمکردن روابط دیپلماتیک این دو کشور، بیش از آنگه نتیجه نوآوری دیپلماتیک چین باشد، نتیجه شکست در استراتژی سیاسی آمریکا بود.
لنکفورد گفت: «درحالیکه سیاست و تمرکز ما چرخش به سمت آسیا است، آسیا به سمت خاورمیانه میچرخد.»
