نویسنده: آندرس کور
خودروسازی گریت وال موتورز چین یک کارخانه تولید خودرو در ایالت سائوپائولوی برزیل خریداری کرده است. این کارخانه در روز ۱۵ اوت افتتاح شد و اکنون تحت مدیریت گریت وال موتورز فعالیت خواهد کرد که با دولت پکن ارتباط دارد.
گریت وال موتورز قصد دارد سالانه صدهاهزار خودرو به آمریکای جنوبی صادر کند. این کارخانه پیشتر به شرکت آلمانی دایملر تعلق داشت. تغییر مالکیت کارخانه از تحولات پیش رو حکایت دارد.
چین سعی دارد کشورهای غربی و بهویژه آمریکا را در عرصه تجارت با دیگر کشورها جایگزین کند. برزیل نیز تمایل دارد که در عرصه تجارت از آمریکا فاصله بگیرد. پکن و برازیلیا این اقدامات را با هدف تنبیه آمریکا به دلیل اعمال تعرفههای سنگین در دستور کار قرار دادهاند. واردات محصولات کشاورزی چین از آمریکا در جریان جنگ تجاری نخست دو کشور از سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۰ به شکل قابلتوجهی کاهش یافت و ممکن است دوباره سیر نزولی پیدا کند.
حزب کمونیست چین برای رسیدن به این هدف بخش عمده کالاهای صنعتی تولید داخل را بهازای واردات مواد خام به کشورهای ثالث صادر میکند. کشاورزی برزیل نمونهای بارز است. افزایش صادرات محصولات کشاورزی برزیل به چین با افزایش واردات کالاهای صنعتی ساخت چین همراه بوده است. این روند موجب جایگزینی تولیدکنندگان محلی برزیل و صنعتزدایی از اقتصاد این کشور شده و به کشاورزان آمریکایی نیز آسیب رسانده است. برای نمونه، صادرات سویای آمریکا به چین جای خود را به سویای برزیلی داده است.
کشورهایی مانند برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی (کشورهای بریکس) سعی دارند اقتصاد خود را به کمک تجارت درونگروهی در برابر تعرفهها و تحریمها مقاومسازی کنند و وابستگی کمتری به آمریکا داشته باشند. بریکس اکنون از ۱۰ کشور تشکیل شده که درمجموع ۴۱ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان و نیمی از جمعیت جهان را به خود اختصاص دادهاند. از اینرو، بریکس شانس بالایی برای راهاندازی شبکه بینالمللی تجارت با محوریت چین دارد. این شبکه ممکن است آمریکا را به حاشیه براند تا قدرت چانهزنی بیشتری به دست آورد. این روند موجب تقویت چین و تضعیف آمریکا میشود و ارزشهای مورد حمایت آمریکا از جمله دموکراسی و حقوق بشر را متزلزل خواهد کرد.
دونالد ترامپ در اقدامی کشورهای چین، برزیل و هند را تهدید کرده که اگر به خرید کالا از روسیه ادامه دهند، تعرفههای ثانویه ۱۰۰ درصدی را در مورد آنها به اجرا درمیآورد؛ چرا که مسکو از درآمد حاصل از تجارت خود برای ادامه جنگ اوکراین استفاده میکند. مارک روته، دبیرکل ناتو، نیز نسبت به اعمال تعرفههای ثانویه علیه شرکای تجاری روسیه هشدار داده است.
ترامپ همچنین تهدید کرده که برای پیروان سیاستهای ضدآمریکایی بریکس تعرفه ۱۰ درصدی اعمال خواهد کرد؛ از جمله کشورهایی که سعی دارند دلار آمریکا را با ارز بریکس جایگزین کنند. با اینحال، چنین تعرفههایی ممکن است برای توقف این سیاستها کفایت نکنند. متعاقب این تهدید، ۳۶ تن از رهبران کشورها در اجلاس بریکس در برزیل حضور یافتند.
تولیدکنندگان قهوه و گوشت گاو برزیل نیز که با تعرفه ۵۰ درصدی آمریکا روبهرو شدهاند، قصد دارند به سمت چین بروند. این تعرفهها جزو سنگینترین تعرفههایی هستند که آمریکا تاکنون علیه کشوری اعمال کرده است. دولت ترامپ بخشی از این تعرفهها را با هدف کمک به رهایی ژائیر بولسونارو، رئیسجمهور سابق و محافظهکار برزیل، از تعقیب قضایی اعمال کرده است. با اینحال، تعرفههای ۵۰ درصدی راه به جایی نبرده و نتیجه ناخوشایندی به دنبال داشتهاند. این تعرفهها باعث تشدید احساسات ملیگرایانه مردم برزیل و افزایش محبوبیت لوئیس ایناسیو لولا داسیلوا، رئیسجمهور چپگرای کنونی برزیل، شدهاند.
لولا در واکنش به این تحولات بیش از پیش به سمت چین متمایل شده است. پکن از این رویکرد استقبال میکند، زیرا به کمک آن میتواند خودش را بهعنوان حامی کشورهای «جهان جنوب» به تصویر بکشد. اما لولا باعث شده که برزیل به بازیچه سیاسی حزب کمونیست چین تبدیل شود. پکن در پی تضعیف کشورهای دموکراتیک- از جمله خود برزیل- و تبدیل آنها به یک کشور وابسته و خودرأی است. این رویکرد با نقش تاریخی آمریکا در ترویج دموکراسی، بازار آزاد و حقوق بشر در سراسر جهان مغایرت دارد.
چین در معامله خود امتیازات زیادی به برزیل میدهد. پکن امکان سفر بدون ویزا را برای شهروندان برزیلی فراهم کرده و برای زیرساختهای آمریکای لاتین تسهیلات ۹ میلیارد دلاری در نظر گرفته است. چین در حال حاضر کنترل ۳۱ بندر آمریکای لاتین را در اختیار دارد یا از آنها بهرهبرداری میکند. از این گذشته، چین و برزیل در زمینه ماهوارهها و دیگر فناوریهای فضایی با کاربرد دوگانه نظامی همکاری میکنند.
چین در حال احداث خطوط راهآهن در بین شهرهای کشاورزی برزیل است و پروژه ساخت راهآهن بندر ایلهوس در سواحل شرقی برزیل و بندر چانکای در سواحل غربی پرو را در دستور کار خود دارد. بندر چانکای میتواند محمولههای کانتینری را بهطور مستقیم به چین ارسال کند، بدون آنکه لازم باشد محمولهها در بنادر آمریکای شمالی پهلو بگیرند. با ساخت این مسیر، زمان انتقال کالا از برزیل به چین تا ۱۰ روز کاهش خواهد یافت.
دیدگاه ارائهشده در این مقاله نقطه نظر نویسنده بوده و لزوماً منعکسکننده دیدگاه اپک تایمز نیست.
درباره نویسنده: آندرس کور دارای مدرک کارشناسی و کارشناسی ارشد علوم سیاسی از دانشگاه ییل (۲۰۰۱) و مدرک دکترای دولتی از دانشگاه هاروارد (۲۰۰۸) است.
