به گزارش تایمز اندیا، کارشناسان دیجیتال میگویند که پکن یا مسکو در مسدودسازی استارلینک در ایران به جمهوری اسلامی کمک کردهاند.
بر اساس این گزارش، رژیم ایران با استفاده از فناوری جمر (دستگاههای مختلکننده سیگنال)، اینترنت ماهوارهای را قطع کرده و ارتباط استارلینک که آخرین راه ارتباطی معترضان برای اتصال به دنیای بیرون بود، قطع شده است.
ناظران حقوق دیجیتال هشدار دادهاند که این اقدام یک تشدید خطرناک است. خاموشی گسترده اینترنت در ایران وارد مرحلهای ناآشنا شده و گزارشهای تاییدشده نشان میدهند که دخالت عمدی در شبکه ماهوارهای استارلینک، متعلق به ایلان ماسک، انجام شده است.
فناوری پیچیده و هزینهبر
کارشناسان بر این باورند که این تجهیزات مسدودکننده سیگنال ممکن است یا در داخل کشور توسعه یافته باشد یا توسط کشورهای روسیه یا چین تأمین شده باشد. استفاده از استارلینک در ایران بهطور رسمی ممنوع است، اما تعداد کاربران ایرانی که بهطور پنهانی از این خدمات استفاده میکردند، بهطور قابل توجهی افزایش یافته بود. استارلینک برای اتصال به ماهوارهها به سیگنالهای جیپیاس نیاز دارد، اما حالا دستگاههای مختلکننده سیگنال جیپیاس (جمرها) سیگنالهای استارلینک را مسدود کردهاند و عملاً دسترسی اینترنتی در ایران قطع شده است.
پس از قطع سراسری اینترنت در ایران، ماهوارههای استارلینک تنها راه معترضان برای دسترسی به اینترنت و ارتباط با جهان بیرون بود.
سایمون میگلیانو، خبرنگار و مدیر تحقیقات در شرکت تاپ تن ویپیان، در گفتوگو با مجله فوربز بیان کرد که قطع سراسری اینترنت در ایران یک روش بسیار سنگین و هزینهبر است که برای سرکوب اعتراضات استفاده میشود. او هشدار داد که این اقدام هزینه اقتصادی زیادی دارد و هر ساعتی که اینترنت قطع باشد، تقریباً ۱.۵۶ میلیون دلار برای ایران هزینه دارد.
امیر رشیدی، کارشناس دیجیتال، به «ایران وایر» گفته است که این نوع اختلال در سیگنالها بیسابقه است. او که بیش از ۲۰ سال در این زمینه تحقیق کرده، هرگز چنین اختلال بزرگی در سیستمهای ارتباطی را شاهد نبوده است. رشیدی همچنین توضیح داد که این فناوری مختلکننده سیگنالها بسیار پیشرفته و نظامی است و احتمالاً از روسیه یا چین تأمین شده است.
امیلی شرادر، خبرنگار اسرائیلی گزارش داد که قطع اتصال استارلینک در ایران بهطور دقیق با فناوری «جمرهای مایکروویو» با توان بالا همخوانی دارد که احتمالاً منشأ آن چین است. شرادر همچنین هشدار داد که این اختلال نه تنها ماهوارهها را از کار میاندازد، بلکه شبکههای تلفن همراه را در سراسر کشور مختل کرده و ممکن است تهدیداتی برای سلامتی مردم ایجاد کند.
سیگنالهای ماهوارهای که به زمین میرسند، با قدرت بسیار کم هستند. جمرها این سیگنالها را با سیگنالهای خود که قدرت بیشتری دارند، پوشش میدهند و باعث میشوند که گیرندهها نتوانند سیگنالهای اصلی را دریافت کنند.
سوابق استفاده از جمرها توسط روسیه و چین
براساس گزارش تایمز اندیا، روسیه از سال ۲۰۱۴ استفاده گستردهای از جمرهای جیپیاس داشته است. در جنگ با اوکراین، مسکو سیستمهای جیپیاس، پهپادها و حتی سیستمهای استارلینک را که توسط ایالات متحده تأمین میشد، مختل کرده است. همچنین روسیه بهطور مکرر باعث اختلال در سیگنالهای جیپیاس غیرنظامی در مناطق مختلف، از جمله کشورهای ناتو در منطقه بالتیک، مانند لهستان و استونی شده است.
این گزارش افزود چین نیز تواناییهای جنگ الکترونیک خود را در مقیاس بزرگ نشان داده است. این کشور آزمایشهایی انجام داده که نشان میدهد چگونه خوشههای پهپاد میتوانند استارلینک را در مناطقی مانند تایوان مختل کنند. چین همچنین بهشدت در زمینه فناوریهای ضد جیپیاس سرمایهگذاری کرده و سیستم ماهوارهای خود را به نام بییو توسعه داده است.
تمام این وقایع در حالی رخ میدهند که اعتراضات در ایران وارد سومین هفته خود شده است. با وجود سرکوبهای شدید و مرگبار، معترضان همچنان به مقاومت خود در برابر جمهوری اسلامی ادامه میدهند.
