رئیس اتاق مشترک ایران و افغانستان با انتقاد از معطلی طولانی کامیونهای ایرانی در مرزهای دو کشور گفت که ضعف مدیریت در مرزهای ایران باعث افزایش هزینه حملونقل و کاهش قدرت رقابت کالاهای ایرانی در بازار افغانستان شده است.
او گفت این مشکلات در طرف ایران باعث شده است که شرایط برای تصاحب بازار افغانستان توسط رقبای منطقهای فراهم شود.
محمود سیادت روز چهارشنبه، ۱۸ شهریور به ایلنا گفت که کامیونهای حامل کالاهای صادراتی ایران در برخی موارد تا ۱۵ روز در مرز افغانستان متوقف میمانند، در حالی که به گفته او، تردد کامیونها در طرف افغانستان «بسیار روانتر» است.
او افزود که مرزهای میلک و دوغارون در حال حاضر با بیشترین میزان معطلی کامیونها مواجه هستند و صدها کامیون در صف خروج از ایران قرار دارند.
سیادت دلیل اصلی این وضعیت را «ضعف مدیریت ساختار حکومتی» در ایران و نگاه غیراقتصادی مقامات جمهوری اسلامی به مرز افغانستان دانست و گفت: «هیچ منطقی قبول نمیکند که کامیون ما در مرزها ۱۳، ۱۴ و گاهی ۱۵ روز در مرز با افغانستان معطل بماند.»
به گفته رئیس اتاق مشترک ایران و افغانستان، توقف طولانی کامیونها باعث افزایش هزینه و کرایه حملونقل شده و در نهایت توان رقابت صادرکنندگان ایرانی در بازار افغانستان را کاهش میدهد.
کاهش بیش از ۲۵ درصدی صادرات ایران به افغانستان
سیادت همچنین از کاهش بیش از ۲۵ درصدی صادرات ایران به افغانستان از زمان آغاز جنگ خبر داد.
او بخشی از این کاهش را ناشی از محدودیت صادرات برخی کالاها از جمله محصولات پتروشیمی، فولاد و مواد غذایی دانست، اما هشدار داد که همزمان با کاهش حضور ایران، رقبای منطقهای با سرعت بیشتری وارد بازار افغانستان شدهاند.
به گفته او، صادرات ازبکستان به افغانستان در سال جاری ۴۲ درصد افزایش یافته است؛ روندی که به گفته سیادت، سهم ایران از بازار افغانستان را بهشدت کاهش میدهد.
او همچنین به فعالیتهای اقتصادی عربستان سعودی در منطقه اشاره کرد و گفت که این کشور در نزدیکی مرز ایران قراردادی به ارزش چند ده میلیارد دلار برای استخراج گاز منعقد کرده است.
رئیس اتاق مشترک ایران و افغانستان تاکید کرد که معطلی کامیونها در مرز را نمیتوان به جنگ یا تحریمها نسبت داد.
او دلیل این وضعیت را مشکلات مدیریتی، «بخشینگری» سازمانهای مستقر در مرز و نبود مدیریت واحد مرزی عنوان کرد.
سیادت گفت که بخش خصوصی بارها درباره این مشکلات مکاتبه کرده و وعدههایی نیز برای حل آنها دریافت کرده است، اما «در عمل متاسفانه تغییری حاصل نشد.»
او افزود که حل این مسئله تنها بر عهده دولت نیست و برخی سازمانهای نظارتی و نظامی نیز در وضعیت مرزها نقش دارند.
«مرز افغانستان را خودمان دچار مشکل کردهایم»
سیادت با اشاره به محدودیتهای ایجادشده در مسیرهای صادراتی ایران گفت که مرز افغانستان در حال حاضر یکی از معدود مسیرهایی است که همچنان امکان فعالیت تجاری از طریق آن وجود دارد.
او افزود که تحریمها قیمت کالاهای ایرانی را در بازارهای هدف افزایش دادهاند و مشکلات انتقال کالا نیز فشار مضاعفی بر صادرکنندگان وارد کرده است.
رئیس اتاق مشترک ایران و افغانستان با اشاره به مشکلات بنادر جنوبی و کاهش یا توقف بخشی از ترانزیت ایران هشدار داد که ایجاد اختلال در مرز افغانستان میتواند یکی از معدود «تنفسگاههای» باقیمانده برای صادرات کشور را نیز با خطر مواجه کند.
او گفت: «وضعیت تردد کامیونها در طرف افغانستان اتفاقا بسیار روانتر از ماست و این ضعف توجیهناپذیری است که در مرزهای ما وجود دارد. عمده این مسائل، مسائل حکومتی و حاکمیتی و نگاههای غیر اقتصادی است که عمدتا در مرزهای ما حاکم است و نتیجه آن، توقفهای طولانیمدت است که هرچه برای حل آن، مکاتبه کردیم و قول گرفتیم؛ ولی در عمل متاسفانه تغییری حاصل نشد.»
سیادت همچنین از جایگاه بخش خصوصی در تصمیمگیریهای اقتصادی انتقاد کرد و گفت که بخش خصوصی در بسیاری از موارد در فرآیند تصمیمسازی و تصمیمگیری تنها «زینتالمجالس» است و وعده میشنود، اما در عمل تغییری مشاهده نمیکند.
