رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی گفت بازرسی آژانس از تاسیسات هستهای ایران انجام خواهد شد؛ زیرا یکی از ارکان اصلی توافق موقت میان تهران و واشنگتن است و بحثهای اخیری که جمهوری اسلامی مطرح کرده، جنگ لفظی است.
گروسی روز چهارشنبه ۲۴ ژوئن (سوم تیر) در نشست خبری خود در نیروگاه هستهای فوکوشیما دایچی در ژاپن، در واکنش به اختلافنظرهای اخیر میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده درباره دسترسی بازرسان آژانس به مراکز هستهای گفت: «میتوانم اظهارات سیاسی را درک کنم؛ این بخشی از واقعیت است. اما نکته اساسی این است که یادداشت تفاهمی وجود دارد که به امضای رؤسایجمهور دو کشور رسیده است.»
مدیرکل آژانس افزود که در این توافق بهصراحت ذکر شده است فعالیتهای هستهای مرتبط با تأسیسات و مواد هستهای تحت نظارت کامل آژانس بینالمللی انرژی اتمی قرار خواهد داشت.
گروسی تأکید کرد: «بدیهی است که برای انجام این مأموریت باید بازرسی صورت گیرد. اینکه این بازرسیها دو روز دیگر، یک هفته دیگر یا ده روز دیگر انجام شود اهمیت دارد؛ اما مسئله اصلی این است که این اتفاق قطعا رخ خواهد داد.»
به نوشته آسوشیتدپرس، اظهارات گروسی صریحترین موضعگیری آژانس تاکنون درباره اجرای مفاد توافق موقت میان آمریکا و جمهوری اسلامی محسوب میشود. بر اساس این توافق، ذخایر اورانیوم با غنای بالای جمهوری اسلامی باید به سطوح پایینتر رقیقسازی شود و آژانس مسئول نظارت و راستیآزمایی این روند خواهد بود.
بر اساس اعلام وزارت امور خارجه پاکستان، مذاکرات فنی میان جمهوری اسلامی و آمریکا قرار است اوایل هفته آینده در اقامتگاه بورگناشتوک در سوئیس از سر گرفته شود.
بر اساس توافق موقت میان تهران و واشنگتن، دو طرف ۶۰ روز فرصت خواهند داشت تا درباره چارچوب یک توافق جامعتر مذاکره کنند.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی روز سهشنبه ۲ تیر گفته بود: «برنامهای برای (اجازه) بازرسی آژانس از تأسیسات آسیبدیده نداریم و اساسا در این زمینه شیوهنامهای وجود ندارد.»
دونالد ترامپ نیز در تازهترین اظهارات خود در روز گذشته اعلام کرد جمهوری اسلامی با «بالاترین سطح بازرسیهای هستهای» برای مدت نامحدود موافقت کرده و به همین دلیل آمریکا تصمیم گرفته است از اعمال محاصره دریایی در تنگه هرمز خودداری کند.
از زمان آغاز جنگ ۱۲ روزه اسرائیل علیه جمهوری اسلامی در سال ۲۰۲۵، تهران مانع دسترسی بازرسان آژانس به مراکز اصلی غنیسازی شده است. آژانس در این مدت تنها امکان بازدید از برخی تأسیسات هستهای، از جمله نیروگاه بوشهر، را داشته و همچنان از دسترسی به مراکز غنیسازی و تجهیزات کلیدی مرتبط با برنامه هستهای جمهوری اسلامی محروم بوده است.
آژانس بین المللی انرژی اتمی هشدار داده است که بدون دسترسی به این مراکز نمیتواند وضعیت ذخایر اورانیوم جمهوری اسلامی را بهطور مستقل راستیآزمایی کند و همچنین قادر به بررسی آبشارهای سانتریفیوژ مورد استفاده در فرآیند غنیسازی نیست.
