احتمال شکستگی لگن با بالا رفتن سن افزایش مییابد. انجام اقدامات پیشگیرانه در قبال زمین خوردن میتواند خطر شکستگی لگن را به حداقل برساند.
خطر شکستگیهای مرتبط با پوکی استخوان در افراد بالای ۵۰ سال بشدت بالاست که منجر به مرگومیر بالاتر نیز میشود. مطالعات اخیر نشان داده که احتمال زنده ماندن افراد مسن پس از شکستگی لگن بهمراتب کمتر از سرطان کولورکتال است که دومین علت مرگومیر ناشی از سرطان در آمریکا محسوب میشود.
شکستگی لگن، که از آن بهعنوان «قاتل خاموش سالمندان» یاد میشود، زمانی رخ میدهد که استخوان ران از قسمت مفصل میشکند. مطالعه اخیر مجله پژوهشهای معدنی و استخوانی در ماه مه نشان داد که احتمال زنده ماندن افراد مسن پس از شکستگی کاهش مییابد و شکستگی لگن درمانپذیری بسیار ضعیفی دارد.
احتمال ناچیز زنده ماندن پس از شکستگی لگن
۹۸ هزار و ۴۷۴ بیمار ۶۵ ساله و بزرگتر که بین سالهای ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۵ دچار شکستگیهای مختلف شده بودند، در این مطالعه مورد بررسی قرار گرفتند. این بیماران یکبهیک براساس جنسیت، سن، روستانشینی یا شهرنشینی و بیماریهای مرتبط با شکستگی، با گروهی که تجربه شکستگی نداشتند مقایسه شدند. محققان پس از شش سال پیگیری به ارزیابی احتمال زنده ماندن بیماران پرداختند و آن را با احتمال زنده ماندن گروه شاهد مقایسه کردند.
نتایج نشان داد کسانی که از شکستگی لگن رنج میبردند، احتمال زنده ماندن کمی داشتند و دچار شکستگی از ناحیه مهره میشدند. احتمال زنده ماندن بیمارانی که شکستگی لگن داشتند، برای آقایان ۶۷.۷ درصد و برای خانمها ۷۸.۵ درصد بود. احتمال زنده ماندن بیمارانی نیز که شکستگی مهره داشتند، برای آقایان ۷۵.۵ درصد و برای خانمها ۸۴.۹ درصد بود. در مقابل، احتمال زنده ماندن کلی افرادی که تجربه شکستگی نداشتند، برای آقایان و خانمها بالای ۹۰ درصد بود.
در بین بیمارانی که شکستگی لگن داشتند، کمتر از یکسوم (۳۲.۳ درصد) آقایان و کمتر از نصف (۴۴.۷ درصد) خانمها بیش از پنج سال دوام آوردند. در بین بیمارانی نیز که شکستگی مهره داشتند، احتمال زنده ماندن برای آقایان ۳۷.۶ درصد و برای خانمها ۵۴.۱ درصد بود.
بیماران ۸۵ ساله و بزرگتر، ضعیفترین درمانپذیری را داشتند. آقایانی که متحمل شکستگی لگن شده بودند، با ۱۷.۹ درصد کمترین احتمال زنده ماندن را در بازه پنج ساله داشتند. در مقابل، احتمال زنده ماندن آقایانی که شکستگی مهره داشتند، ۱۹.۷ درصد بود. احتمال زنده ماندن خانمها طی پنج سال کمی بیشتر بود. نرخ بقای خانمها در موارد شکستگی لگن و مهره به ترتیب ۳۰ و ۳۵.۷ درصد بود.
از این گذشته، این مطالعه نشان داد که احتمال زنده ماندن نسبی موارد مربوط به شکستگی لگن در بازه پنج ساله، در مقایسه با گروه شاهد، با ۴۹.۹ درصد برای آقایان و ۶۵ درصد برای خانمها در پایینترین سطح ممکن قرار دارد. در موارد مربوط به شکستگی مهره، احتمال زنده ماندن نسبی در بازه پنج ساله کمی بیشتر بود. آقایان ۵۳.۹ درصد و خانمها ۷۲.۷ درصد احتمال زنده ماندن داشتند.
این مطالعه همچنین نشان داد که احتمال زنده ماندن خانمها پس از شکستگی بهطور کلی بیشتر از آقایان است، خانمها بیشتر در معرض خطر شکستگی قرار دارند و همچنین شانس بیشتری برای ابتلا به شکستگیهای بعدی دارند. شکستگیهای بعدی در خانمها علت دوسوم کل فوتیهای مربوط به شکستگی هستند.
ژاک براون، نویسنده اصلی مطالعه و استاد پزشکی در دانشگاه لاوال کانادا، در بیانیه مطبوعاتی خود گفت که «احتمال زنده ماندن در بازه یک ماهه پس از انواع شکستگی بشدت کاهش مییابد و احتمال زنده ماندن در یک بازه پنج ساله ضعیفتر از احتمال جانِ سالم به در بردن از انواع رایج سرطان است.
محققان افزودند در مناطقی که داوطلبان در آن زندگی میکردند، احتمال زنده ماندن نسبی در بازه پنج ساله برای افراد سرطانی که بیماریشان بین سالهای ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۶ تشخیص داده شد، در آقایان مبتلا به سرطان پروستات ۹۴ درصد و در خانمهای مبتلا به سرطان سینه ۸۹ درصد بود.
در مورد انواع رایج سرطان در آمریکا، احتمال زنده ماندن نسبی در بازه پنج ساله در موارد ملانوم (سرطان پوست) حدود ۹۴ درصد است. این درحالی است که احتمال زنده ماندن نسبی در بازه پنج ساله در موارد سرطان کولورکتال- دومین سرطان مهلک در آمریکا- حدود ۶۵ درصد است.
در مقابل، احتمال زنده ماندن نسبی در بازه پنج ساله در موارد شکستگی لگن در افراد ۶۵ ساله و بزرگتر کمتر از سرطانهای بالا بوده است.
عوامل مؤثر در احتمال پایین زنده ماندن در بیماران درگیرِ شکستگی
این مطالعه نشان داد که ۳۲ تا ۴۵ درصد از بیماران خانم و ۷ تا ۱۴ درصد از بیماران آقا در سال منتهی به شکستگی تحت درمان پوکی استخوان قرار گرفتهاند که نسبت به موارد شکستگیهای مهره نرخ درمان بیشتری دارد. همچنین بیماران مبتلا به شکستگی مهره، در مقایسه با شکستگیهای دیگر، در مقطعی مواد افیونی استفاده میکردند که برای دردهای مرتبط با پوکی استخوان تجویز میشدند.
جدا از درمان پوکی استخوان، محققان به دلایل دیگری نیز در رابطه با احتمال پایین زنده ماندن افراد ۶۵ ساله و بزرگتر دست یافتند. برای نمونه، شکستگیهای بعدی یک عامل بالقوه در کاهش احتمال زنده ماندن در بازه یک ساله هستند، چرا که شکستگی اولیه خطر شکستگیهای بعدی را افزایش میدهد. محققان همچنین دریافتند که عوارض عمل جراحی در بیماران تحت درمان باعث افزایش نرخ مرگومیر در چند ماه اول پس از شکستگی میشود. از این گذشته، ضعف کلی سالمندان با نرخ مرگومیر بالاتر ارتباط مستقیم دارد و این ضعف ممکن است بعد از شکستگی تشدید شود و به ایجاد یک چرخه معیوب دامن بزند.
محققان افزودند که این مطالعه بر درمانپذیری بیماران درگیرِ شکستگی و مداخلات مربوط به بهبود فرایند درمان و در نتیجه افزایش احتمال زنده ماندن در بین سالمندان مبتلا به شکستگی متمرکز بوده است. دکتر براون در بیانیه مطبوعاتی خود تاکید کرد که «این مشاهدات بر ضرورت تغییر دیدگاه ما نسبت به این بیماران و انجام اقدامات پیشگیرانه ثانویه- بنا به توصیه انجمن پژوهشهای معدنی و استخوانی آمریکا- تأکید دارند.»
افزایش خطر شکستگی لگن با بالا رفتن سن
شکستگی لگن در آمریکا یک اتفاق شایع است و سالانه ۳۵۰ هزار قربانی میگیرد.
شکستگی لگن در افراد جوان معمولاً بر اثر ضربههای شدید در تصادفات رانندگی ایجاد میشود. با افزایش سن، استخوانها شکنندهتر میشوند. بعد از ۵۰ سالگی، هر ۱۰ سال یکبار احتمال شکستگی لگن دوبرابر میشود. از اینرو، شکستگی لگن عمدتاً در افراد بالای ۶۰ سال رخ میدهد و زمین خوردن شایعترین علت شکستگی لگن در بین سالمندان است.
۵ اقدام پیشگیرانه برای کاهش خطر شکستگی لگن
شکستگی لگن در افراد مسن میتواند عوارض مختلفی داشته باشد و خطر مرگ را افزایش دهد. این عوارض روند بهبودی را دشوارتر میکنند و درعمل باعث از دست دادن استقلال فردی، کاهش کیفیت زندگی و افسردگی میشوند.
دکتر دبورا سلمایر، مدیر پزشکی مرکز استخوانهای متابولیک جانز هاپکینز، در وبسایت رسمی خود اعلام کرد: «سالمندان ممکن است در حین یا بعد از عمل جراحی برای درمان شکستگی لگن با عوارض مهلک مانند لختگی خون، عفونت و آریتمی قلبی مواجه شوند.» دکتر سلمایر بر اهمیت انجام اقدامات ممکن برای جلوگیری از شکستگی و بویژه شکستگی لگن تأکید دارد. در ادامه به پنج اقدام پیشگیرانه اشاره میکنیم که به کاهش خطر شکستگی لگن کمک میکنند:
۱. غربالگری تراکم استخوان و حفظ سختی استخوان: به تمام خانمهای ۶۵ سال به بالا و همچنین خانمهای جوانتر که در معرض خطر شکستگی قرار دارند، توصیه میشود که آزمایش تراکم استخوان بدهند. دکتر سلمایر میگوید غربالگری پوکی استخوان به پزشک کمک میکند که برای قوی نگهداشتن استخوانها و جلوگیری از شکستگی یک برنامه درمانی تنظیم کند.
آقایان بالای ۷۰ سال یا آنهایی که برای یک مدت طولانی داروهای کورتونی مانند پردنیزون مصرف کردهاند، در معرض خطر تحلیل رفتن استخوان هستند و باید درباره انجام غربالگری پوکی استخوان با پزشک خود مشورت کنند.
۲. عضلات خود را قوی نگهدارید: انجام تمریناتی که باعث افزایش قدرت، استقامت و تعادل عضلانی میشود، به کاهش خطر شکستگی ناشی از لغزیدن یا زمین خوردن کمک میکند. نتایج یک مطالعه نشان داد که ورزش منظم، خطر زمین خوردن در سالمندان را تا ۱۴.۳ درصد کاهش میدهد.
۳. اطمینان از تغذیه کافی برای سلامت استخوانها: خانمهای زیر ۵۰ سال و آقایان زیر ۷۰ سال باید روزانه هزار میلیگرم کلسیم مصرف کنند. این درحالی است که خانمهای بالای ۵۰ سال و آقایان بالای ۷۰ سال باید روزانه ۱۲۰۰ میلیگرم کلسیم دریافت کنند. دکتر سلمایر میگوید مصرف ویتامین دی برای جذب کلسیم ضروری است. توصیه میشود که قبل از ۷۰ سالگی روزانه ۶۰۰ واحد و بعد از ۷۰ سالگی روزانه ۸۰۰ واحد ویتامین دی مصرف کنید. این ویتامین میتواند خطر شکستگی را به میزان قابلتوجهی کاهش بدهد.
از این گذشته، خوردن میوه و سبزیجات غنی از پتاسیم مانند موز و اسفناج بسیار حائز اهمیت است. مطالعه قبلی دکتر سلمایر و همکارانش نشان داد که پتاسیم تأثیر بسزایی بر متابولیسم کلسیم دارد. پروتئین نیز به حفظ توده عضلانی و رشد استخوانها کمک میکند.
۴. داروها و بینایی خود را کنترل کنید: اگر هنگام راه رفتن دچار سرگیجه، سیاهی رفتن چشمها، ضعف یا فقدان تعادل شدید، با پزشک خود مشورت کنید تا داروهای شما را کنترل کند. برخی از داروها ممکن است عوارض جانبی داشته باشند و خطر زمین خوردن را افزایش دهند. از این گذشته، حتماً بهطور منظم معاینه چشم انجام دهید و درصورت نیاز شیشه عینکتان را تعویض کنید. برخورداری از بینایی واضح به جلوگیری از زمین خوردن کمک میکند.
۵. بهبود ایمنی خانه: زمین خوردن عمدتاً در خانه رخ میدهد. از اینرو، ایجاد تغییرات ساده در خانه میتواند خطر زمین خوردن را به شکل قابلتوجهی کاهش دهد. برای نمونه، کف اتاقها و پلهها نباید شلوغ و درهمریخته باشد. به فکر نصب نرده برای پلهها باشید. از کفپوشهای ضد لغزش برای داخل وان و کف حمام استفاده کنید و در کنار وان و دوش دستگیره نصب کنید. پادریها را بردارید و روشنایی خانه را افزایش دهید. راه رفتن با پای برهنه یا جوراب نیز خطر زمین خوردن را افزایش میدهد. از اینرو، توصیه میشود که در خانه کفشهای مناسب بپوشید.
