میلیونها نفر با مشکل عقب رفتن خط رویش مو و نازک شدن موهای خود دستوپنجه نرم میکنند. با اینحال، یافتن راهحل این مشکل میتواند مسیری بیپایان باشد. اما تصورش را بکنید که طبیعت راهحل شگفتانگیزی در دل خود داشته باشد که انسان هنوز موفق به کشف آن نشده است.
اریکا کو، متخصص رایحهدرمانی بالینی و مدرس رایحهدرمانی گیاهی ساکن آمریکا، در یکی از قسمتهای برنامه «هلث ۱+۱» توضیح داد که عصارههای طبیعی گیاهان به پیشگیری و درمان انواع ریزش مو کمک میکنند.
اسانس روغنی رزماری
الگوی مردانه ریزش مو که شایعترین علت ریزش مو در آقایان است، ممکن است خانمها را هم درگیر کند، اما عمدتاً به عوامل ژنتیکی و عدم تعادل هورمونی مرتبط با آندروژنها نسبت داده میشود.
گیاه دارویی رزماری حاوی ترکیبات فعالی است که جریان خون مویرگی پوست سر را افزایش میدهند و از این طریق به رشد مو کمک میکنند.
در یک کارآزمایی تصادفی کنترلشده در سال ۲۰۱۵ مشخص شد که فواید رزماری با فواید درمانهای مرسوم برای رشد مجدد مو برابری میکند.
داوطلبانی که با مشکل طاسی با الگوی مردانه دستوپنجه نرم میکردند، در این مطالعه به دو گروه تقسیم شدند: گروه اول از اسانس روغنی رزماری و گروه دوم از محلول موضعی ماینوکسیدیل ۲ درصد استفاده کردند. هردو گروه بعد از گذشت ۶ ماه با افزایش قابلتوجه حجم موهای خود مواجه شدند. تفاوت بین گروهها بسیار ناچیز بود که نشان میدهد روغن رزماری میتواند یک جایگزینی طبیعی و مؤثر باشد.
داوطلبانی که از روغن رزماری استفاده کرده بودند، در مقایسه با گروهی که ماینوکسیدیل مصرف کرده بودند، با عوارض جانبی کمتر از جمله خارش کمتر پوست سر مواجه شدند. نرخ تحریکپذیری کمتر نشان میدهد که روغن رزماری برای افرادی که پوست حساس دارند، انتخاب بهتری است.
برای آنکه روغن رزماری را در برنامه روزانه مراقبت از مو بگنجانید، توصیه کو این است که دو قطره از این روغن را به شامپوی خود اضافه کنید. ماساژ ملایم پوست سر و مو در حین استفاده از شامپو به تحریک رشد مو و کاهش خارش کمک میکند.
برگ گزنه
برگ گزنه نیز از جمله گیاهان دارویی شناختهشدهای است که به تقویت مو کمک میکند. به گفته کو، از برگ گزنه برای حفظ تندرستی یا بهصورت موضعی برای کاهش حساسیتهای پوستی استفاده میشود. خانمهایی که بعد از زایمان دچار ریزش مو میشوند، میتوانند از دمنوش برگ گزنه و برگ تمشک برای افزایش تراکم و سلامت موهای خود استفاده کنند.
اسانس روغنی کاج، سرو و صنوبر
کو توصیه میکند که از اسانسهای روغنی درختان کاج، سرو و صنوبر برای جلوگیری از ریزش موی ناشی از استرس روانی یا بیماریهایی مانند سرطان و پرکاری تیروئید استفاده کنید. این روغنها را میتوان در حمام، برای ماساژ پوست سر یا استنشاق از طریق رایحهدرمانی مصرف کرد.
اگر استرس شدید داشته باشید، پوست سر ممکن است رادیکالهای آزاد زیادی تولید کند که میتواند باعث التهاب، افزایش حساسیت و آسیبدیدگی فولیکولهای مو شود و درنهایت به ریزش مو بیانجامد. پرکاری تیروئید نیز با افزایش سوختوساز بدن، سرعت تولید رادیکالهای آزاد را افزایش میدهد و به التهاب و نازک شدن موها دامن میزند.
اسانسهای روغنی درختان مخروطی مانند کاج قرمز کرهای، سرو، صنوبر داگلاس و صنوبر نقرهای به واسطه خواص ضدالتهابی و آنتیاکسیدانی خود شناخته میشوند و به تقویت رشد مو در نواحی آسیبدیده کمک میکنند.
از این گذشته، رایحه روغنهای کاج، سرو و صنوبر سیستم عصبی را آرام میکند. این روغنها به کاهش استرس و تنظیم تعادل هورمونی کمک کرده و از این طریق از ریزش موی ناشی از استرس جلوگیری میکنند.
اسانسهای روغنی ترکیبی
استفاده از اسانسهای روغنی ترکیبی هم میتواند به حفظ سلامت پوست سر کمک کند، رشد مو را تقویت کرده و از ریزش مو جلوگیری کند.
ترکیب ۴ قطره روغن رزماری، ۴ قطره روغن نعناع فلفلی و ۲ قطره روغن سرو (از سرو شمال غربی، هیمالیایی یا اطلسی) یکی از رایجترین ترکیبات است که با ۲۰ میلیلیتر روغن پایه مخلوط میشود.
روغنهای پایه: جوجوبا، کاملیا و آرگان
کو توصیه میکند که قبل از استعمال مواد شیمیایی از جمله رنگ کردن یا فر کردن دائم مو از روغن جوجوبا، کاملیا یا آرگان برای محافظت از پوست سر و ساقه مو استفاده کنید. مواد شیمیایی میتوانند باعث افزایش شدت ریزش مو شوند.
هیدروسلها
هیدروسلهای ارگانیک و معتبر به تسکین و ترمیم پوست حساس سر بعد از رنگ کردن مو کمک میکنند.
هیدروسلها، که بهعنوان «آب گل» نیز شناخته میشوند، از فرآوردههای جانبی ملایم بر پایه آب هستند که از فرایند تقطیر اسانسهای روغنی به دست میآیند. هیدروسلها حاوی غلظت بالاتری از ترکیبات گیاهی محلول در آب هستند و در فرایند تقطیر از روغن جدا میشوند.
هیدروسلها میتوانند جایگزین ملایمتر اسانسهای روغنی باشند یا بهعنوان مکمل آنها مورد استفاده قرار بگیرند. هیدروسلها همچنین برای افرادی که پوست حساس دارند یا برای کسانی که به دنبال محصولات ملایمتر هستند، انتخاب مناسبی خواهند بود.
اگر پوست سر بعد از رنگ کردن دچار التهاب و گرما شد، هیدروسل کالاندولا میتواند به کاهش التهاب و ترمیم پوست سر کمک کند. خاصیت آرامبخش گیاه کالاندولا بهویژه برای پوستهای ملتهب و آسیبدیده مؤثر است.
ملاحظات
اگر از اسانسهای روغنی درست استفاده کنید، به کنترل ریزش مو و بهبود سلامتی کمک میکنند، اما کو میگوید که مصرف نادرست آنها عوارض ناخوشایندی خواهد داشت.
کو تأکید میکند که نباید اسانسهای روغنی را مستقیماً روی پوست بمالیم و بههیچوجه نباید آنها را بهصورت خوراکی مصرف کنیم. بلع تصادفی این روغنها با مشکلات جدی از جمله رفلاکس معده، زخم معده و سوختگیهای شیمیایی همراه خواهد بود.
نکات ایمنی در استفاده از اسانسهای روغنی
اسانسهای روغنی میتوانند محافظِ سلامت پوست سر و تقویتکننده موهای شما باشند، اما مصرف نادرست آنها زیانبار خواهد بود. رعایت چند نکته ایمنی ساده کمک میکند که بدون به خطر انداختن سلامتی خود از فواید این روغنها استفاده کنید:
- اسانس روغنی را قبل از مصرف رقیق کنید: اسانسهای روغنی را قبل از مصرف رقیق کنید. برای نمونه، دو قطره از روغن را به شامپوی خود اضافه کنید.
- برای استعمال موضعی از یک روغن پایه استفاده کنید: قبل از اینکه اسانس روغنی را به پوست سر بمالید، آن را با یک روغن پایه ترکیب کنید تا پوستتان تحریک نشود.
- اسانس روغنی برای استحمام رقیق کنید: قبل از آنکه اسانس روغنی را به آب وان اضافه کنید، آن را با استفاده از یک روغن پایه مانند روغن زیتون، شیر یا نمک حمام رقیق کنید.
