سازمان دیدهبان حقوق بشر با انتشار بیانیهای، مرگ سه زن زندانی در زندان قرچک ورامین را «نمادی از نقض مداوم و نظاممند حقوق زندانیان در ایران» توصیف کرد و خواستار اقدام فوری بینالمللی برای حفاظت از جان دهها زندانی در معرض خطر مرگ در ایران شد.
در این بیانیه که روز دوشنبه ۲۰ اکتبر (۲۸ مهر) منتشر شد، آمده است که سه زندانی به نامهای سوده اسدی، جمیله عزیزی و سمیه رشیدی بین ۱۶ تا ۲۵ شهریور ۱۴۰۴، در نتیجه محرومیت از مراقبتهای پزشکی جان خود را از دست دادهاند.
این نهاد حقوق بشری تأکید کرده است که مسئولان زندان با وجود اطلاع از وضعیت بحرانی این زندانیان، به طور عمدی از انتقال بهموقع آنان به مراکز درمانی خودداری کردهاند.
به گفته دیدهبان حقوق بشر، مرگ این سه زن در ادامه الگوی شناختهشدهای از رفتار مقامهای جمهوری اسلامی با زندانیان بیمار است؛ الگویی که هدف آن، «استفاده از سلامت زندانیان بهعنوان ابزار فشار و مجازات» عنوان شده است.
پیشتر، خبرگزاری هرانا، گزارش داده بود سمیه رشیدی، ۴۲ ساله که بهدلیل نوشتن شعار اعتراضی در بازداشت بود، پس از حمله تشنجی و انتقال دیرهنگام به بیمارستان جان باخته بود.
این گزارش افزود سوده اسدی نیز بر اثر تأخیر در انتقال به بیمارستان و جمیله عزیزی پس از بازگرداندن از درمانگاه زندان در حالیکه علائم حمله قلبی داشت، جان خود را از دست دادند.
مایکل پیج، معاون بخش خاورمیانه دیدهبان حقوق بشر، گفت: «زندانهای ایران، بهویژه زندان قرچک، به مکانهایی برای شکنجه و مرگ تبدیل شدهاند؛ جایی که کرامت انسانی و حقوق اولیه زندانیان بهشکل نظاممند نادیده گرفته میشود. مقامهای ایرانی نهتنها برای بهبود شرایط اقدامی نکردهاند، بلکه عامدانه از محرومیت درمانی بهعنوان ابزار سرکوب و مجازات استفاده میکنند.»
به گفته دیدهبان حقوق بشر، زندان شهر ری (قرچک) سالهاست به دلیل وضعیت غیرانسانی خود از جمله بهداشت نامناسب، ازدحام شدید، کمبود امکانات اولیه و فقدان مراقبتهای درمانی مورد انتقاد قرار گرفته است. شرایط به حدی وخیم است که بارها زندانیان زن دست به اعتصاب غذا زدهاند. این زندان اکنون به نمادی آشکار از نقض مستمر حقوق بشر در نظام زندانهای ایران تبدیل شده است.
وزارت خارجه آمریکا نیز پیش در ابتدای مهر ماه امسال تأکید کرده بود که محروم کردن زندانیان از خدمات پزشکی یکی از روشهای ثابت جمهوری اسلامی برای سرکوب مخالفان است. این وزارت همچنین به مواردی چون جلوگیری از درمان معترضان زخمی، وادار کردن پزشکان به سکوت و جعل گزارشهای کالبدشکافی اشاره کرده است.
یکی از مدافعان حقوق بشر که پیشتر در قرچک زندانی بود، به دیدهبان حقوق بشر گفت: «مسئولان درمانگاه بدون هیچ آزمایشی و با وجود درد شدید قفسه سینه، مرا به بند بازگرداندند و به طور عمدی انتقالم به بیمارستان را به تأخیر انداختند. آنها ما را در معرض مرگ قرار میدهند.»
رسانه داخلی دیدهبان ایران به نقل از زندانیان واحد ۵ زندان تهران بزرگ در مهر ماه گزارش داده بود که طی یک سال گذشته ۳۰ زندانی به دلیل نبود پزشک متخصص و مشکلات درمانی، جان خود را از دست دادهاند.
به گفته هرانا، هم اکنون در زندان قرچک شماری از زندانیان سیاسی از جمله پروین میرآسان، مریم اکبری منفرد، مرضیه فارسی و شیوا اسماعیلی از بیماریهای متعدد رنج میبرند.
