نویسنده: آندرس کور
نیروی هوایی پاکستان مدعی است که در روز ۷ مه چندین جنگنده هندی را ساقط کرده است. ایندو قدرت هستهای در روز ۱۰ مه برای آتشبس به توافق رسیدند؛ توافقی که گفته میشود دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در آن دخیل بوده است.
ترامپ در آن مقطع به خبرنگاران گفت: «به آنها گفتم بجنبید، قرار است تجارت زیادی با شما داشته باشیم. بس کنید. تمامش کنید. اگر دست بردارید، با شما تجارت خواهیم کرد. اگر ادامه دهید، هیچ تجارتی در کار نخواهد بود.»
آمریکا، فرانسه و هند بهعنوان دموکراسیهای قدرتمند میتوانند متحدان خوبی برای مهار چین و پاکستان باشند؛ کشوری که عمدتاً به دست فرماندهان نظامی اداره میشود. اگر پاکستان بهسوی دموکراسی پیش برود و از آزار دادن هند دست بردارد، میتواند به این ائتلاف ملحق شود.
ترامپ پیشنهاد داد که پاکستان و هند «یک نشست دوستانه» با هم بگذارند و افزود که این کار ایده خوبی است. ما باید تمام تلاش خود را به کار بگیریم تا رهبری پاکستان را به صلح ترغیب کنیم، اما گروه تروریستی مورد حمایت پاکستان که جبهه مقاومت نام دارد، آسیبهای جبرانناپذیری به بار آورده است.
این گروه مسئولیت دو حمله را برعهده گرفته که ارتش هند نیز به آنها پاسخ داده است.
یکی از این حملات در سال ۲۰۱۹ و دیگری در روز ۲۲ آوریل سال جاری رخ داد که در آن ۲۶ غیرنظامی در کشمیر که تحت کنترل هند است، کشته شدند.
منجاری چاترجی میلر از شورای روابط خارجی هند توضیح داد: «جبهه مقاومت جزو نیروهای نیابتی لشکر طیبه است؛ گروه اسلامگرای تروریستی مستقر در پاکستان که گفته میشود سازمان اطلاعات پاکستان از آن حمایت میکند و در فهرست سازمانهای تروریستی خارجی آمریکا نیز قرار دارد.»
آسیبی که جنگندههای پاکستانی خریداری شده از چین، نیز جبرانناپذیر است.
پاکستان مدعی است که از جنگندههای جی-۱۰سی ساخت چین و موشکهای هوابههوای پیال-۱۵ برای ساقط کردن سه فروند از پیشرفتهترین جنگندههای فرانسوی، یعنی داسو رافال اف۳آر استفاده کرده است.
هند ۳۶ فروند از این جنگندهها را در سال ۲۰۱۰ به قیمت ۹ میلیارد دلار خریداری کرد که شامل تجهیزات پشتیبانی زمینی هم میشد. جنگنده جی-۱۰سی ساخت چین که توانست سه فروند از جنگندههای داسو رافال هند را ساقط کند، پیشرفتهترین جنگنده این کشور نیست.
ساقط شدن جنگندههای فرانسوی اف۳آر موجب تضعیف بازدارندگی کشورهای دموکراتیک در مقابل حزب کمونیست چین شده است. پکن و اسلام آباد روابط نزدیکی دارند و خود را «برادران آهنین» یکدیگر میدانند. آمریکا و هند اخیراً روابط خود را بهبود بخشیدهاند، اما پاکستان هنوز درگیر احساسات ضدآمریکایی است و مردم این کشور حامی پکن هستند.
در نظرسنجی پیو که سال گذشته با مشارکت شهروندان هندی انجام شد، ۵۱ درصد از هندیها گفتند که ذهنیت مثبتی در مورد آمریکا دارند و تنها ۱۸ درصد دیدگاه مثبتی در مورد چین داشتند.
نظرسنجی گالوپ از شهروندان پاکستانی در سال ۲۰۲۴ نشان داد که ۶۳ درصد از آنها ذهنیت مثبتی در مورد چین دارند. ذهنیت بسیاری از پاکستانیها از مدتها پیش در مورد آمریکا منفی بوده است.
تحلیلگران دفاعی تایوان با مشاهده ساقط شدن جنگندههای فرانسوی نگران شدند، زیرا شی جینپینگ، رهبر حزب کمونیست چین، قصد دارد که ارتش چین را تا سال ۲۰۲۷ برای حمله به تایوان آماده کند. تایوان ممکن است هدف بعدی جنگندههای جی-۱۰سی باشد.
ساقط شدن جنگندههای هندی ممکن است ناشی از اشتباه خلبان بوده باشد، اما در هرصورت آبرویی برای داسو رافال فرانسه باقی نگذاشته است. اکنون کشورهایی که هرگز به خرید جنگندههای «نامرغوب» ساخت چین فکر نمیکردند، ممکن است تجدیدنظر کنند.
فقط چند روز پس از موفقیت جنگنده جی-۱۰سی، ارزش بازار شرکت سازنده موسوم به هوافضای چنگدو، بالغ بر ۶۰ درصد و به ارزش میلیاردها دلار افزایش یافت. ازبکستان که بین خرید جنگنده از چین و فرانسه مردد بود، بیتردید به این موضوع توجه خواهد کرد.
آمریکا جنگندههای اف-۱۶ را در اختیار پاکستان قرار میدهد، اما استفاده از آنها را به عملیات ضدتروریستی محدود کرده است. چین کمونیستی از این محدودیت برای فروش جنگندههای خود بهره میگیرد که هیچ منعی برای حمله به هند ندارند. این مسئله با رابطه خصمانه پکن و دهلینو از جمله مناقشات مرزی دو کشور در منطقه هیمالیا همخوانی دارد. از این گذشته، رژیم چین گلهمند است که هند سعی دارد بخشی از کالاهای وارداتی ساخت چین را جایگزین کند.
حتی میتوان تصور کرد که پکن در عملیات خشونتآمیز پاکستان علیه هند نقشآفرینی کند. این خشونتها منطقه را بیثبات میکند، سرمایهگذاری در هند را به حداقل میرساند و توجه جهان را از نقض حقوق بشر و تعرضات سرزمینی حزب کمونیست چین منحرف میکند.
روسیه سعی دارد که جنگندههای سوخو-۵۷ خود را به هند بفروشد. تداوم رویکرد دوستانه دهلینو با مسکو از جمله عضویت دو کشور در سازمان همکاری شانگهای از منظر ترویج دموکراسی چندان منطقی به نظر نمیرسد. تنها استدلالی که میتوان در توجیه این رویکرد دوستانه مطرح کرد، این است که دهلینو میتواند با نفوذ در این سازمان از شکلگیری ائتلاف ضدهندی جلوگیری کند.
هند، بهعنوان یک کشور دموکراتیک، باید با دموکراسیهای غربی متحد شود و جنگندههای برتر دنیا را خریداری کند برای نمونه، جنگندههای اف-۳۵ و اف-۲۲ ساخت آمریکا توان رقابت با جنگندههای پیشرفته چینی را دارند. مقامات هندی باید از خرید جنگندههای ضعیف روسی صرفنظر کنند، بهویژه با توجه به اینکه روسیه و چین روابط نزدیکی دارند و چین هم به پاکستان نزدیک است.
روسیه ممکن سامانههای «کیل سوئیچ» یا توقف عملیات را در جنگندهها یا موشکهای خود تعبیه کند و همه را دقیقاً در لحظهای که ارتش هند به آنها نیاز دارد، چه در مناقشه با چین و چه در جریان تشدید تنش با پاکستان، یا هردو از کار بیندازد. مسکو ممکن است این اقدام را بنا به درخواست پکن انجام دهد، زیرا برای صادرات انرژی به چین نیاز دارد.
نزدیکی بیشتر با هند به نفع آمریکا خواهد بود. تونکو واراداراجان، پژوهشگر مؤسسه آمریکن انترپرایز میگوید: «هرچه قدرت هند در برابر پاکستان بیشتر شود، دست هند برای مقابله با چین بازتر خواهد بود.» از اینرو، حمایت از هند در برابر تروریستهای پاکستانی از منافع امنیت ملی آمریکا محافظت خواهد کرد.
با اینحال، هند هنوز مشتری ایدهآلی برای جنگندههای پیشرفته آمریکایی به شمار نمیرود. دهلینو خواستارِ دریافت فناوری و جنگندههای آمریکایی شده است که احتمالاً با مخالفت مواجه خواهد شد؛ زیرا همانطور که پیشتر گفتیم، هند همچنان روابط تنگاتنگی با روسیه دارد و به کشورهای غربی از جمله آمریکا و بریتانیا روی خوش نشان نمیدهد.
آمریکا نمیخواهد فناوری جنگندههای اف-۳۵ و اف-۲۲ به دست روسیه بیفتد. پس اگر هند به دنبال جنگندههای پیشرفته آمریکا است، باید از بعضی مسائل صرفنظر کند که روابط نزدیک با روسیه و عضویت این کشور در سازمان همکاری شانگهای مهمترینشان هستند. بدین ترتیب، دیگر هیچ محدودیتی برای گسترش روابط آمریکا، فرانسه و هند وجود نخواهد داشت.
دیدگاه ارائهشده در این مقاله نقطه نظر نویسنده بوده و لزوماً منعکسکننده دیدگاه اپک تایمز نیست.
درباره نویسنده: آندرس کور دارای مدرک کارشناسی و کارشناسی ارشد علوم سیاسی از دانشگاه ییل (۲۰۰۱) و مدرک دکترای دولتی از دانشگاه هاروارد (۲۰۰۸) است. او از مدیران شرکت تحلیلی کور و ناشر مجله ریسک سیاسی است و تحقیقات گستردهای در آمریکای شمالی، اروپا و آسیا انجام داده است. «تمرکز قدرت: نهادینهسازی، سلسلهمراتب و هژمونی» (۲۰۲۱) و «قدرتهای بزرگ، راهبردهای بزرگ: بازی جدید در دریای چین جنوبی» (۲۰۱۸) آخرین کتابهای او هستند.
