یک عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی با اذعان بر تغییر رویکرد مردمی اعتراضات از مطالبات اقتصادی به تغییرات سیاسی گفت شعارهایی که اکنون مشاهده میشود، شعارهای صنفی نیست و شعارهایی با بنمایه سیاسی است.
احمد بخشایش اردستانی در گفتگو با ایلنا ضمن بیان این مطلب افزود: «در علوم سیاسی، اصولی وجود دارد که نشان میدهد هر گروه ناراضی از لحاظ اقتصادی، نهایتا به گروه ناراضی سیاسی تبدیل میشود، بهویژه در جوامعی مانند جمهوری اسلامی، چین و روسیه.»
او با بیان اینکه برخی در ایران از سقوط ریال در برابر دلار نفع میبرند، گفت: «اگر فردی ۱۰ هزار دلار در خانه داشته باشد و ببیند که قیمت دلار از ۱۰۰ هزار تومان به ۱۱۰ هزار تومان افزایش یافته، خوشحال خواهد شد، زیرا برخی افراد از این وضعیت منتفع میشوند.»
این مسئول در جمهوری اسلامی مشخص نکرد که در شرایط کنونی تورم و کاهش شدید قدرت خرید مردم، چه کسانی در ایران، توان ذخیره ۱۰ هزار دلار در خانههایشان را دارند.
او بدون اشاره به تاثیر سیاستهای بینالمللی جمهوری اسلامی در افزایش بهای دلار گفت اقدام مردم برای تبدیل پولهایشان از ریال به دلار و سکه باعث از بین رفتن ارزش ریال میشود.
اردستانی مدعی شد: «همه مردم ایران از وضعیت موجود ناراضیاند، اما معترض نیستند.»
او بیان کرد: «دولت از فروش بالاتر دلار و طلا بهرهمند میشود، زیرا ۸۰ درصد اقتصاد ما دولتی است. بنابراین، دولت باید اقداماتی انجام دهد تا رضایت قشرهای متوسط را جلب کند. گروههای ذینفع که از افزایش قیمتها بهرهمند میشوند، بیشتر دولت و شبهدولتیها هستند و بدهکاران بزرگ بانکی که دلار و یورو دارند و شاید بیش از ۱۲۰ شرکت هم باشند.»
برخی کارشناسان با استناد به دخالت گسترده دولت در اقتصاد ایران معتقدند که ساختار اقتصادی جمهوری اسلامی، کمونیستی است و بخش بزرگی از صنایع کلیدی (نفت، بانک، بیمه، صنایع سنگین و …) در اختیار دولت یا نهادهای وابسته به حکومت است. چنین ساختاری اثرات مهمی دارد که در شرایط بحران اقتصادی شدید، مانند سقوط ریال، تشدید میشوند.
در چنین ساختاری، سقوط ارزش ریال در برابر دلار نه فقط نتیجه عوامل خارجی مثل تحریمها که محصول مشکلات ساختاری و مدیریتی داخلی هم هست، که فشار سنگینی بر هزینههای روزمره مردم وارد میکند و موجب افزایش قیمت کالاهای اساسی و هزینههای معیشتی میشود.
