Search
Asset 2

کودک کار، نگاهی معصوم، دستانی زحمتکش و آینده‌‌‌‏ای نامعلوم

فرزندان مهاجران افغان هیچ منعی برای تحصیل در ایران ندارند
فرزندان مهاجران افغان هیچ منعی برای تحصیل در ایران ندارند (اپک تایمز)
محمد، کودک شش ساله افغانی در حال کار در ایران (اپک تایمز)

محمد۶ سال بیشتر ندارد. هر روز به همراه پدر و برادر کوچکترش برای کارگری به یک پروژه ساختمانی می روند. از پدرش پرسیدم چرا این کودکان خردسال به جای تحصیل در مدرسه یا حتی بازی های کودکانه مشغول این کار سخت و پرخطر هستند.

پاسخ داد که “ما مهاجر افغان هستیم. اجازه اقامت در ایران را نداریم. فرزندانمان حق تحصیل ندارند و اگر هم بخواهند تحصیل کنند باید شهریه بسیار زیادی بپردازیم. پس محمد کار می‌‌‌‏کند تا بتواند کمک خرج خانواده باشد.”

 در سراسر دنیا رشد فاصله میان فقیر و غنی در دهه‌‌‌‏های اخیر، میلیون‌‌‌‏ها کودک را از تحصیل بازداشته و به سمت کار کشانده است.

این روز‌‌‌‏ها در گوشه و کنار شهر‌‌‌‏ها شاهد فعالیت‌‌‌‏های اجتماعی کودکان در کارخانه، معدن، تکدی‌‌‌‏گری، کشاورزی، کمک در کسب و کار والدین، داشتن کسب و کار شخصی مانند فروش غذا و روزنامه یا کار‌‌‌‏های نامتعارف هستیم.

بنا بر تعریفی که انجمن حمایت از کودکان کار ارائه می‌‌‏دهد،”کودک کار” کودکی است که به یکی از اشکال کار سبک یا سخت و داوطلبانه یا اجباری جهت کسب درآمد و نه کسب توانمندی اشتغال دارد.

 منظور از “کار کودک” درگیر نمودن کودکان در آن دسته از فعالیت‌‌‌‏های اقتصادی است که مانع تحصیل، آموزش و برخورداری آنان از امکانات اولیه ‌‌‌‏ی رشد فردی و اجتماعی‌‌‌‏شان می‌‌‌‏شود و با آسیب و بهره‌‌‌‏‌‌‌‏کشی همراه است.

سازمان بین المللی کار برآورد کرده است که در حال حاضر ۲۱۵ میلیون کودک بین سنین ۱۵ تا ۱۷ سال تحت شرایط غیرقانونی، خطرناک و یا طاقت فرسا کار می کنند که بنا بر آمار حدود ۵۳ درصد از کودکان کار در آسیا و اقیانوسیه، ۷ درصد در آمریکای لاتین و ۳۰ درصد در آفریقا هستند.

بسیاری از محصولات موجود در بازار حاصل کار کودکانی است که به کار واداشته شده‌‌‌‏اند. برای نمونه شرکت غول پیکر اپل پس از تحقیقات و بررسی در زنجیره تولیداتش، ۷۴ کودک زیر ۱۶ سال را یافت که در شرکتی در چین کار می‌‌‌‏کنند.

به گزارش مرکز آمار ایران بیش از ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار کودک کار در ایران وجود دارد که در معرض جدی کودک آزاری جسمی، جنسی و اعتیاد قرار دارند. بسیاری از کودکان کار مهاجر افغانی نیز هستند که جزو این آمار محسوب نمی‌‌‌‏شوند.

بنا بر اظهارات پناهی، عضو کانون فرهنگی حمایتی کودکان کار، “کودکان زباله گرد یا کودکان کار در روز‌‌‌‏های اول سختی‌‌‌‏های زیادی را تحمل می‌‌‌‏کنند، اما در نهایت از سوی افراد سودجو یا باند‌‌‌‏های کمین کرده مورد سوء استفاده واقع می‌‌‌‏شوند. به طوری که کودک ترجیح می‌‌‌‏دهد به جای حمل یک کیسه سنگین و چندش آور زباله و کم سود، دو مثقال هروئین را جابجا کرده و از شر کیسه بدبوی زباله خلاص شود.”

پناهی همچنین احتمال گرایش کودکان کار به اعتیاد را بسیار بالا برآورد می‌‌‌‏کند. طبق آمار‌‌‌‏های جهانی ۲۵ درصد تا ۹۵ درصد از کودکان کار و خیابان به نوعی از مواد روانگردان و اعتیادآور استفاده کرده‌‌‌‏اند.

به گزارش ایسنا، در ایران ماد‌‌‌‏ه‌‌‌‏‌ ۷۹ قانون کار، اشتغال به کار کودکان زیر ۱۵ سال را ممنوع دانسته است البته کارگران شاغل در کارگاه‌‌‌‏های خانوادگی که کارفرمای آنها، همسر یا بستگان و خویشاوندان نسبی درجه‌‌‌‏ یک باشند، مشمول قانون کار نیستند در نتیجه حداقل سن کار در مورد چنین کارگرانی رعایت نمی‌‌‌‏‌شود؛

بنا بر این گزارش و بر اساس قانون کار اگر یک کارفرما کودک زیر ۱۵سال را به کار بگیرد، متخلف خواهد بود و برای نخستین بار مجازات نقدی، بار دوم مجازات نقدی و حبس و بار سوم علاوه بر این موارد، کارخانه یا کارگاه پلمپ و پروانه کار فرد متخلف ابطال خواهد شد. از سوی دیگر ماد‌‌‌‏ه‌‌‌‏‌ ۸۴ قانون کار پیش‌بینی کرده است که در مشاغل و کار‌‌‌‏هایی که ماهیت آن برای سلامتی یا اخلاق کارآموزان و نوجوانان زیان‌‌‌‏‌آور است، حداقل سن کار ۱۸ سال تمام خواهد بود که تشخیص این امر با وزارت کار و امور اجتماعی است.

در ایران در راستای حمایت از کودکان کار برخی موسسات و انجمن‌‌‌‏های مردمی و غیر انتفاعی فعالیت می‌‌‌‏کنند از جمله انجمن حمایت از کودکان کار، انجمن حمایت از حقوق کودک، کانون کوشا، سفیر نور و برخی دیگر انجمن‌‌‌‏ها.

برخی فعالیت‌‌‌‏های این انجمن‌‌‌‏ها شامل آموزش، بهداشت و سلامت، تغذیه، مدد‌‌‌‏کاری و روانشناسی کودکان است.

اپک‌‌‏تایمز در ۳۵ کشور و به ۲۱ زبان منتشر می‌‌‏شود.

اخبار مرتبط

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

عضویت در خبرنامه اپک تایمز فارسی