سعید عیسی پور مقام مسئول در ستاد احیای دریاچه ارومیه گزارشها درباره مهاجرت گسترده ساکنان روستاهای اطراف دریاچه ارومیه را رد کرد و آن را «تشویق اذهان عمومی» خواند.
عیسیپور به ایلنا گفت بر اساس اطلاعات استانداریهای آذربایجان شرقی و غربی، هیچیک از روستاهای اطراف دریاچه ارومیه «خالی از سکنه» نشدهاند. اما به گفته او، اگر دریاچه احیا نشود و بحران گردوغبار نمکی گسترش یابد، سناریوی مهاجرت گسترده محتمل است.
همچنین در روزهای گذشته، یکی از مقامات فدراسیون صنعت آب کشور درباره احتمال مهاجرت ۱۰ میلیون نفر از مناطق اطراف دریاچه ارومیه سخن گفت.
سعید عیسیپور، این سخنان را ادعای «فاقد پشتوانه کارشناسی» خواند و افزود که این اظهارات یک «پیشبینی غیررسمی» است و هیچ مرجع صاحب صلاحیتی در جمهوری اسلامی، آن را تایید نکرده است.
عیسیپور افزود که در تماس مستقیم با مقام یادشده، از او خواسته شده اسناد مکتوب ارائه کند، اما پاسخی دریافت نشده است. او هشدار داد که اگر این ادعا ظرف ده روز آینده بهطور رسمی اصلاح نشود، ستاد احیای دریاچه ارومیه از طریق قوه قضاییه علیه این فرد شکایت خواهد کرد. او دلیل این اقدام را «ایجاد تشویش در اذهان عمومی» عنوان کرد.
با این حال برخی گزارشها از افزایش بیماری، مهاجرت مردان، بیکاری گسترده زنان و تخریب کشاورزی در مناطق حاشیهای دریاچه ارومیه خبر داده است.
روستاییان چه میگویند؟
روستاییان به روزنامه داخلی هممیهن گفتهاند که با خشک شدن دریاچه ارومیه، زندگیشان دچار بحران جدی شده است.
حسن پهلوانی، از اهالی روستای زینتلو گفت توفان نمک ناشی از بستر خشک دریاچه بهحدی شدید است که دید را تا چند متر کاهش میدهد و باعث بیماریهای تنفسی و حتی مرگومیر در میان ساکنان شده است. او از ابتلای حدود ۲۰ جوان روستا به سرطانهای ریه و حنجره خبر داد. پیش از این، روستای زینتلو جزیرهای در میان دریاچه بود، حالا در محاصره نمک و بادهای سمی است.
براساس این گزارش با خشک شدن دریاچه، اشتغال سنتی مردم در دامداری و کشاورزی از بین رفته و مردان ناچارند برای یافتن شغل به شهرستانهای دیگر مهاجرت کنند. زنان نیز به کارهای یدی مانند گردو شکستن روی آوردهاند. پهلوانی از بیتوجهی دولت و مسئولان انتقاد کرد و گفت فقط در ایام انتخابات یاد روستا میافتند.
با وجود شواهد فراوان از مشکلات زیستمحیطی و انسانی، شهین جهانگیری، نماینده ارومیه در مجلس، مشکلات ناشی از خشک شدن دریاچه را جدی ندانست و بیان کرد که مهاجرت یا بیکاری گستردهای در این مناطق مشاهده نشده است.
آذر علیمحمدی، جامعهشناس و پژوهشگر در حوزه دریاچه ارومیه، از منظر علمی و اجتماعی تأثیرات خشکی دریاچه را بررسی کرده و آن را نوعی ناتوانسازی اکوسیستم دانسته است.
به گفته او زمینهای منطقه شور شده و حتی کشاورزی جایگزین مانند کاشت پسته هم عملیاتی نشده است. نبود آب شرب، مهاجرت اجباری مردان بدون خانواده و فروپاشی هویت جمعی از دیگر پیامدهای این بحران است. علیمحمدی از افزایش بیماریهای روانی و خشونت در میان ساکنان سخن گفته و تأکید کرده است فقر اجازه نمیدهد مهاجرت کامل اتفاق بیفتد و خانوادهها در شرایط سخت باقی ماندهاند.
همچنین اهالی مناطق مختلف مانند بناب و ملکان نیز از خالی شدن برخی روستاها و مهاجرت گسترده به دلیل کمبود آب سخن گفتهاند.
