والاستریتژورنال گزارش داده است که ارتش لبنان با کمک اطلاعات اسرائیل، بخش عمدهای از تسلیحات حزبالله در مناطق جنوبی این کشور را ضبط یا نابود کرده است.
براساس این گزارش که روز پنجشنبه ۲۹ مه منتشر شد، نواف سلام، نخستوزیر لبنان، در مصاحبهای با والاستریتژورنال تأکید کرده است: «در سراسر قلمرو لبنان، تنها دولت باید انحصار حمل سلاح را در دست داشته باشد.»
او افزوده است که دولت لبنان تاکنون به حدود ۸۰ درصد از اهداف خود برای خلع سلاح گروههای شبهنظامی در جنوبیترین مناطق این کشور رسیده است.
مقامات بلندپایه عربی اعلام کردهاند که ایالات متحده، اطلاعات اسرائیل را در اختیار ارتش لبنان قرار داده است و این نهاد نظامی لبنان با استفاده از این اطلاعات، توانسته است بسیاری از انبارهای تسلیحاتی و مواضع نظامی باقیمانده حزبالله در جنوب این کشور را شناسایی و منهدم کند.
براساس این گزارش، ارتش لبنان در نظر دارد بخشی از سلاحهای مصادرهشده را از بین ببرد و سلاحهای قابل استفاده را برای تقویت زرادخانه خود نگه دارد.
والاستریت ژورنال افزوده است این اقدامات موجب شده است تا ارتش لبنان اقتدار خود را در مناطق جنوبی رود لیتانی تثبیت کند و نقاط ورودی و خروجی را در مناطقی که برای سالها تحت اختیار حزبالله بودهاند، کنترل کند.
یکی از مقامات ارتش اسرائیل نیز این تحولات را تأیید کرده و گفته است: «ما واقعاً شاهد پیشرفتهایی فراتر از انتظارمان از ارتش لبنان هستیم که بسیار مؤثرتر از حد انتظار عمل میکند.» او افزوده است: «ارتش اسرائیل به طور کلی از این روند راضی است و انتظار داریم که ادامه پیدا کند.»
در کنار این اقدامات، دولت لبنان طرحی چندمرحلهای برای خلع سلاح گروههای فلسطینی مستقر در اردوگاههای پناهجویان نیز ارائه کرده است. در ماه آوریل، نیروهای امنیتی لبنان یک گروه شبهنظامی فلسطینی مظنون به شلیک راکت بهسوی اسرائیل را شناسایی و اعضای آن را دستگیر کردند.
براساس مفاد آتشبس، روند خلع سلاح باید از جنوب رود لیتانی آغاز میشد. ایالات متحده و دولت لبنان خواهان ادامه این روند در سراسر کشور، از جمله مناطق مرکزی و شمالی هستند.
مقامات امنیتی لبنان اعلام کردند حزبالله تا حدودی در خلع سلاح مناطق جنوبی همکاری کرده و در برخی مناطق دیگر نیز، از جمله فرودگاه بیروت، کنترل امنیتی را واگذار کرده است.
افراد آگاه از مواضع داخلی حزبالله میگویند این گروه در تلاش است با نشاندادن همکاری، اعتبار سیاسی خود را در داخل کشور حفظ کند. با این وجود دولت لبنان در حال رایزنی برای دریافت کمکهای بازسازی از کشورهای غربی و عرب حوزه خلیج فارس است؛ کشورهایی که در مورد حزبالله موضعی خصمانه دارند و شرط کمک را قطع نفوذ آن گروه میدانند.
با این حال، هنوز مشخص نیست که حزبالله در روند خلع سلاح در سایر مناطق کشور نیز همکاری خواهد کرد یا خیر.
راندا سلیم، پژوهشگر مؤسسه سیاست خارجی دانشگاه جانز هاپکینز گفته است: «تا زمانی که حزبالله بهصورت داوطلبانه خود را خلع سلاح نکند، بعید است دولتی در لبنان جسارت تصمیمگیری برای خلع سلاح اجباری آن را داشته باشد.»
او ادامه داد: «باید هزینه سیاسی عدم خلع سلاح برای حزبالله افزایش یابد، مثلاً بازسازی مناطق شیعهنشین مشروط به کنارگذاشتن سلاح شود.»
والاستریت ژورنال افزوده است یک کارزار نظامی دوماهه اسرائیل که شامل عملیات اطلاعاتی، حملات هوایی و مانورهای زمینی بود، بخش عمدهای از رهبری و زرادخانه حزبالله را نابود کرد. این جنگ هزاران لبنانی را به کام مرگ کشاند و میلیاردها دلار خسارت برجای گذاشت و موجب کاهش محبوبیت حزبالله در میان برخی از هوادارانش شد.
طبق گزارش نیروهای حافظ صلح سازمان ملل، اسرائیل از زمان برقراری آتشبس، صدها حمله هوایی به لبنان انجام داده که عمدتاً مواضع حزبالله، حتی در بیروت را هدف قرار داده است. همچنین، ارتش اسرائیل در چندین نقطه در جنوب لبنان حضور نظامی دارد.
موضعگیریهای حزبالله درباره خلع سلاح، نقش این گروه در جامعه لبنان و آینده مقاومت مسلحانه آن علیه اسرائیل همچنان مبهم است. مقامات حزبالله بر ضرورت حفظ سلاحهای خود تأکید دارند و به ضعف ارتش لبنان، تهدید اسرائیل و حملات تروریستی گروههای افراطی سُنی علیه اقلیتهای مذهبی در سوریه بهعنوان دلایل این ضرورت اشاره میکنند.
ابراهیم الموسوی، نماینده حزبالله در پارلمان لبنان در مصاحبهای گفته است: «سلاحهایی که در برخی مناطق در اختیار حزبالله باقی ماندهاند، نقاط قوت لبنان محسوب میشوند.»
سقوط بشار اسد در دسامبر گذشته و روی کار آمدن دولتی مخالف جمهوری اسلامی ایران در سوریه، مسیرهای مهم قاچاق سلاح از ایران را مسدود کرده است.
همچنین، دولت لبنان کنترل خود بر فرودگاه بیروت را افزایش داده و توان مالی حزبالله را محدود کرده است.
در لبنان نگرانیهای فزایندهای وجود دارد مبنی بر اینکه اگر حزبالله از ادامه روند خلع سلاح در شمال رود لیتانی سر باز زند، کشور بار دیگر به ورطه خشونت داخلی کشیده شود؛ بحرانی که مردم لبنان دههها از آن رنج بردهاند.
ارتش لبنان بهدلیل کمبود نیرو و تسلیحات و تعادل شکننده فرقهای میان مسیحیان، سنیها، شیعیان و دروزیها، همواره از درگیری مستقیم با حزبالله پرهیز کرده است.
نخستوزیر لبنان تأکید کرده است: «نمیخواهیم کشور را در مسیر جنگ داخلی قرار دهیم، اما باور کنید این مسئله خللی در تعهد ما برای گسترش و تثبیت اقتدار دولت ایجاد نخواهد کرد.»
