بهای معاملات آتی نفت خام برنت در اواخر معاملات روز یکشنبه به ۱۰۶٫۵۰ دلار برای هر بشکه رسید، در حالی که ادامه درگیریها در ایران همچنان عرضه جهانی نفت را تهدید میکند.
قیمتها یکشنبه هفته گذشته به حدود ۱۲۰ دلار برای هر بشکه رسید، اما سپس تا روز سهشنبه ۱۰ مارس (۱۹ اسفند) به محدوده زیر ۸۰ دلار کاهش یافت. پس از آن قیمت نفت بار دیگر افزایش یافت و روز جمعه در سطح ۱۰۳٫۸۹ دلار بسته شد. در اواخر روز ۱۵ مارس (۲۴ اسفند) قیمتها به ۱۰۶٫۵۰ دلار رسید و سپس تا ساعت ۹:۵۵ شب به وقت شرق آمریکا به ۱۰۳٫۹۳ دلار کاهش یافت.
این افزایش قیمت در حالی رخ داد که آژانس بینالمللی انرژی در ۱۱ مارس (۲۰ اسفند) اعلام کرد کشورهای عضو این نهاد در اقدامی هماهنگ، رکورد ۴۰۰ میلیون بشکه نفت از ذخایر راهبردی خود آزاد خواهند کرد و ایالات متحده نیز ۱۷۲ میلیون بشکه از این مقدار را تأمین میکند.
بانک آیانجی در بیانیهای در ۱۲ مارس (۲۱ اسفند) اعلام کرد: «چرا بازار با وجود این آزادسازی بزرگ همچنان در حال رشد است؟ نخست اینکه هیچ نشانهای از کاهش تنش در خلیج فارس دیده نمیشود، بنابراین چشماندازی برای پایان اختلال در جریان نفت از تنگه هرمز وجود ندارد.»
جمهوری اسلامی ایران در میانه حملات آمریکا و اسرائیل تهدید کرده است که زیرساختهای انرژی در خاورمیانه را هدف قرار خواهد داد؛ اقدامی که خطر اختلال در عرضه را افزایش داده و قیمتها را در سطح بالا نگه داشته است.
روز جمعه ایالات متحده بیش از ۹۰ هدف نظامی ایران را در جزیره خارگ هدف قرار داد، اما زیرساختهای نفت و انرژی را مورد حمله قرار نداد. این جزیره مهمترین دارایی اقتصادی ایران و جمهوری اسلامی به شمار میرود و حدود ۹۰ درصد صادرات نفت کشور از آنجا انجام میشود.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، روز شنبه هشدار داد اگر ایالات متحده یا اسرائیل زیرساختهای نفتی و انرژی ایران را هدف قرار دهند، این کشور اقدام تلافیجویانه انجام خواهد داد. او گفت این اقدام میتواند شامل حمله به تأسیسات شرکتهای آمریکایی در منطقه باشد.
اندکی پس از حملات به خارگ، پهپادهای ایرانی یک پایانه مهم نفتی در فجیره در امارات متحده عربی را هدف قرار دادند. چهار منبع اعلام کردند عملیات بارگیری نفت در فجیره از سر گرفته شده است، اما مشخص نیست این فعالیتها کاملاً به حالت عادی بازگشته باشد.
فجیره که در خارج از تنگه هرمز قرار دارد، محل صادرات حدود یک میلیون بشکه در روز از نفت خام «مربان» امارات متحده عربی است؛ حجمی که تقریباً معادل یک درصد تقاضای جهانی نفت به شمار میرود.
اریک مایرسون، تحلیلگر گروه خدمات مالی اسایبی، در یادداشتی نوشت: «ایالات متحده در حال بررسی گزینههای پرخطر زمینی است؛ از جمله حمله به تأسیسات هستهای برای دستیابی به اورانیوم غنیشده ایران، تصرف مرکز نفتی جزیره خارگ و اشغال جنوب ایران برای حفاظت از تنگه هرمز.»
او افزود: «همه این گزینهها به معنای تشدید قابل توجه تنش هستند و نیازمند پذیرش سطح بسیار بالاتری از ریسکاند.»
در ۱۱ مارس (۲۰ اسفند)، چندین نهاد دولتی منطقهای در کشورهای حاشیه خلیج فارس و مراکز امنیت دریایی گزارش دادند که چندین کشتی تجاری در خلیج فارس و تنگه هرمز هدف حمله قرار گرفتهاند.
آزادسازی نفت توسط آژانس بینالمللی انرژی
علاوه بر نگرانیها درباره عرضه نفت از منطقه خاورمیانه، این نگرانی نیز وجود دارد که آزادسازی هماهنگ ۴۰۰ میلیون بشکه نفت از سوی آژانس بینالمللی انرژی برای جبران کاهش عرضه ناشی از جنگ کافی نباشد.
بانک آیانجی در بیانیه خود اعلام کرد: «نگرانیهایی درباره سرعت رسیدن این نفت به بازار وجود دارد و اینکه آیا این میزان برای متعادل نگه داشتن بازار تا زمانی که جریان نفت از تنگه هرمز دوباره برقرار شود کافی خواهد بود یا نه.»
در ادامه آمده است: «به عنوان بخشی از اقدام هماهنگ، ایالات متحده از هفته آینده آزادسازی ۱۷۲ میلیون بشکه از ذخایر راهبردی نفت خود را آغاز خواهد کرد. تکمیل این روند حدود ۱۲۰ روز طول خواهد کشید. این معادل آزادسازی حدود ۱٫۴ میلیون بشکه در روز از سوی آمریکا است.»
این بیانیه میافزاید: «اگر فرض کنیم سایر کشورها نیز جدول زمانی مشابهی داشته باشند، مجموع آزادسازی به حدود ۳٫۳ میلیون بشکه در روز میرسد؛ رقمی که بسیار کمتر از میزان کاهش عرضهای است که اکنون از منطقه خلیج فارس مشاهده میکنیم.»
به گفته این بانک، تنها راه کاهش پایدار قیمت نفت این است که جریان نفت از تنگه هرمز بهطور آزادانه ادامه یابد. در غیر این صورت، احتمال ثبت قیمتهای بالاتر همچنان وجود خواهد داشت.
در ایالات متحده، میانگین قیمت بنزین معمولی در سطح کشور روز یکشنبه به ۳٫۶۹ دلار برای هر گالن رسید؛ رقمی که نسبت به ۳٫۴۵ دلار یک هفته پیش حدود ۷ درصد افزایش نشان میدهد. این آمار بر اساس دادههای انجمن خودروی آمریکا منتشر شده است.
در ایالت کالیفرنیا قیمتها از ۵٫۵ دلار برای هر گالن فراتر رفت. در ایالتهای آلاسکا، آریزونا، اورگن، نوادا، واشینگتن و هاوایی نیز قیمتها بالاتر از ۴ دلار در هر گالن بود.
در ۱۳ مارس (۲۲ اسفند)، کریس رایت، وزیر انرژی ایالات متحده، به شرکت نفتی سیبل آفشور مستقر در ایالت تگزاس دستور داد عملیات خود را در آبهای جنوب کالیفرنیا از سر بگیرد و برای این کار از «قانون تولید دفاعی» استفاده کرد.
وزارت انرژی آمریکا در بیانیهای اعلام کرد این تصمیم برای مقابله با خطر اختلال در عرضه اتخاذ شده است؛ اختلالی که «منطقه و نیروهای نظامی آمریکا را به نفت خارجی وابسته کرده است.»
رایت گفت دولت دونالد ترامپ «همچنان متعهد است که منافع همه آمریکاییها و امنیت انرژی آنان را در اولویت قرار دهد.»
او همچنین روز پنجشنبه اعلام کرد نیروی دریایی ایالات متحده تلاش خواهد کرد نفتکشها را در عبور از تنگه هرمز اسکورت کند؛ اقدامی که احتمال دارد تا پایان این ماه آغاز شود.
