مکمل محبوب نیکوتینآمید آدنین دینوکلئوتید باعث شد که سلولهای سرطان لوزالمعده در مدلهای آزمایشگاهی و حیوانی نسبت به شیمیدرمانی مقاومتر شوند.
بسیاری از افراد روزانه مکمل نیاسین یا همان ویتامین ب۳ مصرف میکنند تا سطح انرژیشان را افزایش دهند، روند پیری را آهستهتر کرده و سلامت عمومیشان را تقویت کنند.
با اینحال، یک مطالعه جدید نشان داده که سلولهای سرطانی میتوانند از ویتامین ب۳ سوءاستفاده کنند و به کمک آنها نسبت به شیمیدرمانی مقاومتر شوند.
این مطالعه که در نشریه «کنسر لترز» انتشار یافته است، نشان داد که نیکوتینآمید مونونوکلئوتید، که با ویتامین ب۳ ارتباط دارد، باعث میشود که سلولهای سرطان لوزالمعده در ارزیابیهای آزمایشگاهی ۳ تا ۷ برابر نسبت به داروهای رایج شیمیدرمانی مقاومتر شوند و رشد تومور را در موشها سریعتر کنند.
این مطالعه ممکن است پیامدهای قابلتوجهی داشته باشد. درحالحاضر ۱۳ درصد از بیماران مبتلا به سرطان لوزالمعده تا ۵ سال زنده میمانند. این ترکیب در مدلهای حیوانی اثر معمول شیمیدرمانی در کوچککردن تومور را که معمولاً بین ۶۰ تا ۷۰ درصد است، به حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد میرساند.
دکتر جردن وینتر، استاد دانشکده پزشکی دانشگاه کیس وسترن رزرو و نویسنده اصلی مطالعه، به اپک تایمز گفت: «آنتیاکسیدانهایی مانند نیکوتینآمید مونونوکلئوتید و ترکیبات مرتبط به رشد سلولهای سرطان لوزالمعده کمک کرده و از آنها در برابر اثرات شیمیدرمانی محافظت میکنند.»
نقش نیکوتینآمید مونونوکلئوتید در کاهش اثرات درمانی
مکملهایی مانند نیکوتینآمید مونونوکلئوتید و دیگر اشکال ویتامین ب۳ مانند نیکوتینآمید ریبوزید و نیکوتینآمید برای افزایش سطح نیکوتینآمید آدنین دینوکلئوتید به کار میروند؛ مکملی است که سلولها برای تولید انرژی، ترمیم دیانای و مقابله با استرس به آن نیاز دارند.
نیکوتینآمید آدنین دینوکلئوتید معمولاً برای سلولهای پیر و سالخورده مفید است، اما ممکن است در بیماران سرطانی نتیجه عکس بدهد.
سلولهای سرطانی برای دریافت مواد مغذی با بدن رقابت میکنند. از اینرو، مکملهایی که برای کمک به بدن مصرف میشوند، ممکن است تومور را تغذیه کنند.
پژوهشگران دریافتند که نیکوتینآمید مونونوکلئوتید با افزایش سطح نیکوتینآمید آدنین دینوکلئوتید در سلولهای سرطانی به آنها کمک میکند که از تأثیر شیمیدرمانی بر دیانای جلوگیری کنند و از درمان جان سالم به در ببرند.
براساس ارزیابیهای آزمایشگاهی، افزایش نیکوتینآمید آدنین دینوکلئوتید باعث میشود که سلولهای سرطان لوزالمعده به شکل قابلتوجهی- ۳ تا ۷ برابر- نسبت به داروهای رایج شیمیدرمانی مانند جمسیتابین، اکسالیپلاتین و ۵-فلوئورواوراسیل، که معمولاً برای سرطان پیشرفته لوزالمعده و مجاری صفراوی تجویز میشوند، مقاوم شوند. نیکوتینآمید مونونوکلئوتید بیشترین تأثیر را دارد، نیکوتینآمید ریبوزید در حد متوسط اثرگذار ظاهر میشود و نیکوتینآمید تأثیر ناچیزی دارد.
پژوهشگران دریافتند که نیکوتینآمید مونونوکلئوتید به شیوههای مختلف به زندهماندن سلولهای سرطانی کمک میکند: افزایش تولید انرژی در سلولها، حفظ عملکرد میتوکندری در طول درمان و ترمیم دیانای در طول شیمیدرمانی.
شیمیدرمانی با آسیبزدن به دیانای سلولهای سرطانی و ایجاد تنش اکسایشی مخرب اثر میگذارد؛ فرایندهایی که هردو به نیکوتینآمید آدنین دینوکلئوتید نیاز دارند.
یافتهها به مطالعات سلولی محدود نمیشوند. بررسی موشهای مبتلا به سرطان لوزالمعده با موشهای گروه کنترل نشان داد حیواناتی که نیکوتینآمید مونونوکلئوتید و نیکوتینآمید دریافت کردند، تومورهایی داشتند که بهسرعت رشد میکردند و مقاومت بیشتری نسبت به شیمیدرمانی داشتند؛ حتی در مواردی که دوز دریافتی این ترکیبات مشابه دوز مرسوم در مکملها بود.
چرا از بین بردن تومورهای لوزالمعده دشوار است
درمان سرطان لوزالمعده بسیار دشوار است. تومورها در محیطی با اکسیژن اندک و مواد مغذی محدود رشد میکنند؛ شرایطی که بسیاری از سلولهای طبیعی در آن از بین میروند. سلولهای سرطان لوزالمعده برای بقا به سامانههای پشتیبان داخلی از جمله مسیرهای وابسته به نیکوتینآمید آدنین دینوکلئوتید متکی هستند.
این مسئله باعث میشود که تومورهای لوزالمعده حساسیت بیشتری به مکملهای نیکوتینآمید آدنین دینوکلئوتید پیدا کنند. ترکیبی که در مقابله با استرس ناشی از پیری به سلولهای سالم کمک میکند، ممکن است به سلولهای سرطانی قدرت بیشتری بدهد.
با اینحال، تأثیر مکملهای نیکوتینآمید آدنین دینوکلئوتید در مواجهه با انواع سرطان یکسان نیست. مکملهای نیکوتینآمید در سرطان دهانه رحم، پستان، کبد و ریه باعث افزایش تأثیر شیمیدرمانی میشوند. پژوهشگران میگویند این تفاوت احتمالاً به نوع سرطان، دوز مکمل و انرژی مصرفی تومور بستگی دارد.
این مسئله در مورد آنتیاکسیدانهایی مانند ویتامینهای ث و ویتامین ئی هم صدق میکند. برخی از مطالعات نشان دادهاند که این ترکیبات بهرغم کاهش عوارض درمان به شکل غیرمنتظرهای به رشد تومورها کمک میکنند.
کاری که بیماران میتوانند بکنند
دکتر وینتر تأکید دارد که این یافتهها در مرحله پیشبالینی بوده و براساس مطالعات سلولی و حیوانی به دست آمدهاند. با اینحال، دادهها بهقدری مهم هستند که باید مورد توجه قرار بگیرند.
دکتر وینتر گفت: «شیمیدرمانی و پرتودرمانی با این هدف انجام میشوند که تنش اکسایشی به سلولهای سرطانی آسیب وارد کند. هرچیزی که به سلولهای سرطانی کمک کند این آسیبدیدگی را برطرف کنند یا جلوی تنش اکسایشی را بگیرند، ضد درمان عمل خواهد کرد.»
این مطالعه نمیگوید که مکملها برای افراد سالم مضر هستند. با اینحال، سطح خطر برای بیماران مبتلا به سرطان لوزالمعده، که تحت شیمیدرمانی قرار دارند، جدی است؛ بهویژه با توجه به اینکه برخی از بیماران این مکملها را دقیقاً برای کاهش عوارض شیمیدرمانی مصرف میکنند و ممکن است به نتیجه ناخوشایندی دست یابند.
پژوهشگران توصیه میکنند که تأثیر مکملها در بیماران سرطانی بهطور منظم بررسی شود و مطالعات بالینی بیشتری درباره مکملهای نیکوتینآمید آدنین دینوکلئوتید و روشهای درمان سرطان انجام بگیرد. دکتر وینتر به بیمارانی که قرار است بهدلیل سرطان لوزالمعده تحت درمان قرار بگیرند توصیه میکند که در اولین فرصت با پزشک متخصص سرطان درباره این خطرات صحبت کنند.
