برخی از مقامات حکومت سابق افغانستان در واکنش به تصمیم روسیه برای به رسمیت شناختن طالبان از سایر گروههای مخالف طالبان خواستهاند که متحد شوند.
روسیه نخستین دولتی است که حکومت طالبان در افغانستان را بهصورت رسمی بهرسمیت شناخته است. حکومت کمونیستی چین از اقدام روسیه در بهرسمیت شناختن رسمی حکومت طالبان در افغانستان استقبال کرده است.
از زمان به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان، پکن روابط بسیار نزدیکی با امارت اسلامی طالبان برقرار کردهاند و همصدا با روسیه از امارت طالبان در مجامع بینالمللی حمایت کردهاند.
مسکو طی ماههای گذشته اقدامات مقدماتی را برای به رسمیت شناختن حکومت طالبان آغاز کرد. در آوریل (فروردین) گذشته دادگاه عالی روسیه بعد از دو دهه تروریستی خواندن طالبان، این گروه را از فهرست سازمانهای تروریستی حذف کرد.
«مایه شگفتی نیست، مایه تاسف است»
رنگین دادفر اسپنتا، مشاور امنیت ملی و وزیر خارجه دولت وقت افغانستان معتقد است که در نبود مقاومت گسترده از سوی گروههای مخالف طالبان، دولتهای دیگر جهان نیز از روسیه در به رسمیت شناختن طالبان حمایت خواهند کرد.
او در صفحه ایکس خود نگاشته است: «به رسمیتشناختن رژیم طالبان از جانب روسیه مایهٔ شگفتی نیست؛ مایهٔ تاسف است. روسیه نخستین کشوری است که نظام سیاه طالبان را به رسمیت میشناسد. این اول کار است.»
رحمتالله نبیل، رئیس و مشاور امنیت ملی دولت سابق افغانستان به آسیبشناسی جبهه ضدطالبان پرداخته و افزوده است: «ما هنوز نتوانستهایم برای خود تصمیم بگیریم و حالا، چهار سال پس از سلطهی طالبان، چهار پرسش ساده اما سرنوشتساز همچنان بیپاسخ ماندهاند: اول روایت ما چیست؟ طالبان با وجود خشونت، افراط و عدم مشروعیت دارای روایتی مشخص هستند که بر اساس آن رفتار میکنند، اما ما هنوز نتوانستهایم روایتی روشن، مشترک و قابل پذیرش ارائه کنیم که دل و ذهن مردم را با خود همراه سازد. بدون روایت مشترک، هیچ صفبندی و بسیجی ممکن نیست. دوم ما چه میخواهیم؟…ما هنوز پاسخی واضح و مشترک نداریم. وقتی خود ندانیم که چه میخواهیم، لاجرم دیگران برای ما تصمیم خواهند گرفت. سوم افغانستان آینده را چگونه میبینیم؟ کدام تصویر؟ کدام نظام؟ کدام ارزشها؟ آیا توانستهایم چشماندازی روشن، ممکن و قابلباور از آینده ترسیم کنیم تا مردم به آن دل ببندند؟ بدون تصویر واضح از آینده، امیدی ایجاد نمیشود. چهارم چرا تجربههای پیشین به ثبات نرسید؟ در پنج دههی گذشته، هیچ نظامی در افغانستان ماندگار نشد. مسأله این نیست که کدام فرد یا گروه مقصر بود، بلکه این است که چه اشتباهات ساختاری، ذهنی و سیاسی بارها و بارها تکرار شدهاند.»
«توافق کنیم، دنیا منتظر ما نمیماند»
نبیل با انتقاد از عدم توافق گروههای ضدطالبان خاطرنشان کرد: «اگر با شجاعت و صداقت این ریشههای ناکامی را بررسی نکنیم، آینده نیز چیزی جز تکرار گذشته نخواهد بود. دنیا منتظر ما نمیماند. اگر هنوز نتوانستهایم بر سر روایت، خواسته، چشمانداز و تحلیل گذشته به توافق برسیم، بهزودی حتی کوچکترین و منزویترین کشورها نیز طالبان را به رسمیت خواهند شناخت و ما، همچنان سرگرم مناظره در شبکههای اجتماعی و جلسات بیثمر باقی خواهیم ماند. اکنون نه زمان تکرار اختلافات که لحظهی بازنگری، بازتعریف و بازاندیشی است؛ پیش از آنکه فرصتها برای همیشه از دست بروند.»
نصیر احمد فایق، نماینده افغانستان در سازمان ملل با اشاره تلویحی به حمایت پکن و مسکو از طالبان در دهههای گذشته گفته است: «بهرسمیتشناختن طالبان از سوی کشورهایی که در بیست سال گذشته حامی آنان بودند، تعجبآور نیست.»
«جبهه مقاومت ملی» افغانستان به رهبری احمدمسعود نیز از گروههای ضدطالبان با انتشار بیانیهای خواستار اتحاد علیه طالبان شده و افزوده است: «جبهه مقاومت ملی از جریانهای سیاسی، شخصیتهای تأثیرگذار، فعالان مدنی و مدافعان حقوق زنان خواسته است تا «امید خود را به خداوند و قدرت مردم استوار ساخته و برای همکاری، اتحاد و تلاش مشترک در مسیر رهایی از بحران کنونی» اقدام کنند.»
امارت طالبان مانند حکومتهای کمونیستی پشتوانه مردمی ندارد
حزب جمعیت اسلامی افغانستان به رهبری عطامحمد نور نیز در بیانیهای با اشاره به شباهت امارت اسلامی با تجربه حکومتهای کمونیستی در افغانستان خاطرنشان کرده است که تجربههای تاریخی حکومتهای کمونیستی ترهکی، کارمل و نجیب نشان دادهاند که حمایت بیرونی هر چند به طور گسترده باشد، اما بدون پشتوانه ملی دوام نخواهد یافت.»
«جبهه آزادی افغانستان» نیز اقدام روسیه برای به رسمیت شناختن امارت اسلامی طالبان را مشوق افراطگرایی و تروریزم خوانده و به روسیه درباره تبعات آن در حوزه نفوذ مسکو در آسیای میانه هشدار داده است. در بخشی از این بیانیه آمده است: «نهتنها هیچگونه تغییری در رفتار، دیدگاهها و ماهیت این گروه تروریستی به وجود نیامده، بلکه افغانستان تحت سلطه طالبان به پایگاه و قرارگاه گروههای تروریستی جهانی تبدیل شده و دیر یا زود این آتش شعلهور از خاک افغانستان زبانه خواهد کشید و امنیت و ثبات آسیای میانه و حوزه نفوذ روسیه را با تهدیدهای جدی و راهبردی روبهرو خواهد کرد.»
