بهگفته چند منبع مطلع که ارتباط نزدیکی با ارتش آزادیبخش خلق چین دارند، پس از آغاز تحقیقات درباره ژنرالهای ارشد، در بالاترین نهاد نظامی چین نشانههای غیرمعمولی از فشار و تنش دیده میشود.
این منابع بهدلیل نگرانی از اقدامات تلافیجویانه، بهصورت ناشناس یا تنها با ذکر نام خانوادگی خود با اپک تایمز گفتوگو کردهاند.
چند منبع نظامی فاش کردهاند که روند عملیات روزمره در کمیسیون مرکزی نظامی از روال معمول فاصله گرفته است. وظایفی که بهطور سنتی تحت نظارت یا هماهنگی نایبرئیسان این کمیسیون انجام میشد، اکنون به شیوهای متفاوت پیش میرود و اغلب بدون همان سطح از کنترل متمرکز صورت میگیرد.
بهگفته این منابع، افسران ردهپایین احساس کردهاند که رهبری ارشد در تلاش است خود را با شرایط جدید تطبیق دهد و خلأهای ایجادشده در هماهنگی و اجرا را کاهش دهد.
آنها از بیان علت دقیق این تغییرات خودداری کردند؛ اما تأکید داشتند که وضعیت عادی نیست. بهگفته آنها، این شرایط یک تغییر تدریجی است که پس از آغاز تحقیقات درباره ژانگ یوشیا، نایبرئیس کمیسیون مرکزی نظامی، و لیو ژنلی، عضو این کمیسیون، آغاز شده است.
چرا نایبرئیسان اهمیت دارند
بر اساس رویه دیرینه ارتش آزادیبخش خلق، نایبرئیسان کمیسیون مرکزی نظامی نقش پل حیاتی میان رهبری عالی ارتش و بدنه گسترده اجرایی زیرمجموعه آن را ایفا میکنند. آنها در تصمیمگیریهای سطح بالا مشارکت دارند و اطمینان حاصل میکنند که دستورها در سراسر نیروها، فرماندهیهای منطقهای و نهادهای اداری اجرا شود.
در چارچوب حزب کمونیست چین، ارتش وفادار به حزب است و کمیسیون مرکزی نظامی بهعنوان عالیترین نهاد تصمیمگیری حزب در امور نظامی عمل میکند.
برای سالها، نایبرئیسان در نشستهای مهم نظامی، بازدیدهای بازرسی و رویدادهای بسیج داخلی حضوری پررنگ و آشکار داشتهاند. این حضورهای علنی بهعنوان نشانههای غیررسمی از عملکرد روان زنجیره فرماندهی عمل میکرده است.
لیانگ، پژوهشگر نظامی ساکن چین که ساختار فرماندهی ارتش آزادیبخش خلق را بررسی میکند، به اپک تایمز گفت که نشانههای کنونی کنار گذاشتهشدن نایبرئیسان از اهمیت بالایی برخوردار است؛ زیرا ارتش چین بهشدت متمرکز است.
او گفت: «قدرت در ارتش چین صرفاً به این دلیل که متمرکز شده، کارآمدتر نمیشود. برعکس، هرچه تمرکز بیشتر باشد، وابستگی آن به لایههای میانی برای جذب فشار هماهنگی و اجرا بیشتر میشود.»
لیانگ تأکید کرد که نایبرئیسان نقش تشریفاتی ندارند.
او گفت: «آنها وجود دارند چون رهبر عالی نمیتواند مستقیماً کل ارتش را مدیریت کند. بهویژه در دورههای بیثباتی یا بازآرایی ساختاری، این لایه اهمیت بیشتری پیدا میکند.»
اطلاعات در دسترس عمومی نشان میدهد که با وجود تمرکز فزاینده اختیارات در کمیسیون مرکزی نظامی در سالهای اخیر، نایبرئیسان به حاشیه رانده نشدهاند. در جریان چندین دور اصلاحات نظامی، چهرههایی مانند ژانگ نقشی کلیدی در تبدیل دستورها به عمل و تثبیت ساختار فرماندهی ایفا کردهاند.
چرخش در تبلیغات
با سقوط ژانگ، پیامرسانی عمومی ارتش آزادیبخش خلق نیز بهطور نامحسوسی تغییر کرده است. رسانههای تبلیغاتی این ارتش، از جمله روزنامه ارتش آزادیبخش خلق، اکنون تقریباً بهطور انحصاری بر دیدارهای شی جینپینگ، رهبر چین و رئیس کمیسیون مرکزی نظامی، با مقامهای خارجی تمرکز دارند. دیگر اعضای ارشد کمیسیون مرکزی نظامی تا حد زیادی از صحنه عمومی ناپدید شدهاند.
حضورهای جمعی که پیشتر امری معمول بود، اکنون کاهش یافته است؛ بهویژه در سطح نایبرئیسان و اعضای کمیسیون مرکزی نظامی.
لیو، یکی دیگر از پژوهشگران نظامی مستقر در چین، گفت این میزان دیدهشدن یا دیدهنشدن در نظامی مانند چین اهمیتی اساسی دارد.
او گفت: «در یک ساختار فرماندهی بهشدت متمرکز، خودِ حضورهای علنی نوعی سیگنال سازمانی محسوب میشود. اینکه چه کسی ظاهر میشود و چه کسی نه، به کل سیستم نشان میدهد قدرت واقعی کجا متمرکز شده است.»
بهگفته لیو، وقتی نایبرئیسان برای دورههای طولانی از انظار عمومی دور میمانند، یگانهای ردهپایین نظامی در تشخیص اولویتها و حدود اختیارات دچار سردرگمی میشوند.
او گفت: «نتیجه این وضعیت اغلب تردید و کندشدن اجراست.»
یک تحلیلگر سیاسی چینی به اپک تایمز گفت که هرچند نایبرئیسان کمیسیون مرکزی نظامی از نظر رسمی غیرقابلجایگزین نیستند، اما غیبت عملی آنها بر کارایی کل سیستم تأثیر میگذارد.
او گفت: «این بهمعنای ایجاد خلأ در اقتدار نظامی نیست. اما به این معناست که فشاری که پیشتر میان چند گره توزیع میشد، اکنون به بالا منتقل شده است؛ بر دوش خود شی جینپینگ و ژانگ شِنگمین، نایبرئیس تازه ارتقایافته.»
بهگفته این تحلیلگر، در عمل بسیاری از مقامهای ردهپایین سالها روال کاری خود را بر اساس نقش ژانگ یوشیا بهعنوان نقطه اصلی هماهنگی تنظیم کرده بودند. با حذف ناگهانی این گره، زنجیره فرماندهی کند شده و چرخههای بازخورد طولانیتر شده است.
حزب کمونیست چین تاکنون هیچ توضیح عمومی درباره نحوه اداره فعلی کمیسیون مرکزی نظامی ارائه نکرده و هیچ تغییر نهادی رسمی را نیز اعلام نکرده است. ارتش آزادیبخش خلق همچنین درباره اینکه آیا ترتیبات موقتی در نظر گرفته شده یا نه، سکوت کرده است.
