حزب لیبرال دموکرات ژاپن، سانائه تاکایچی، را بهعنوان رهبر جدید خود انتخاب کرد و بدین ترتیب او احتمالا نخستوزیر بعدی ژاپن در رأیگیری پارلمان که انتظار میرود نیمه اکتبر برگزار شود، خواهد بود.
سانه تاکائیچی ۶۴ ساله، محافظهکار سرسخت و منتقد شدید چین، در دور نهایی انتخابات در مقر حزب لیبرال دموکرات در توکیو، رقیب میانهروی خود شینجیرو کوئیزومی را با ۱۸۵ رأی در مقابل ۱۵۶ رأی شکست داد.
این پیروزی او را به نخستین رئیس زن حزب در ژاپن و تقریباً با اطمینان نخستین نخستوزیر زن این کشور تبدیل میکند، زیرا حزب لیبرال دموکرات بزرگترین جناح در پارلمان باقی مانده و احزاب مخالف بیش از حد پراکنده هستند تا چالشی متحد ایجاد کنند.
لحظاتی پس از اعلام نتیجه، تاکایچی خواستار وحدت و تجدید قوا در حزبی شد که با رسواییها و شکستهای انتخاباتی تضعیف شده است. او گفت: «بهجای احساس شادی در این لحظه، میدانم که چالشهای واقعی در پیش است. همه نسلها باید متحد شوند و بهعنوان یک مجموعه برای بازسازی حزب لیبرال دموکرات تلاش کنند. همه باید مثل اسب سخت کار کنند.»
این انتخابات پس از استعفای شیگهرو ایشیبا، نخستوزیر ژاپن، در اوایل سپتامبر و پس از یک سال تصدی و دو شکست انتخاباتی برگزار شد. این انتقال قدرت در شرایطی رخ میدهد که منطقه آسیا و اقیانوسیه با عدمقطعیت اقتصادی، تحولات اجتماعی و تنشهای ژئوپلیتیکی فزاینده مواجه است.
تاکایچی که طرفدار مارگارت تاچر، نخستوزیر پیشین بریتانیا و شاگرد شینزو آبه است، از برنامههای محافظهکارانه آبه حمایت کرده و بارها به معبد یاسوکونی، نقطهای حساس در روابط ژاپن با همسایگان آسیاییاش، رفته است.
انتظار میرود پیروزی او پایه ملیگرای حزب لیبرال دموکرات را دلگرم کند، اما ممکن است دیپلماسی با چین و کرهجنوبی را پیچیدهتر سازد.
ساشا هانیگ، تحلیلگر بینالمللی، در ستون اخیر خود برای روزنامه اپک تایمز نوشت که رهبر بعدی ژاپن منطقهای پر از ریسک را تحویل میگیرد، جایی که تهاجمیگری چین و بیثباتی پیرامون تایوان، روسیه و کره شمالی، مفروضات امنیتی را بازتعریف میکنند.
هانیگ خاطرنشان کرد که دو برابر شدن بودجه دفاعی ژاپن به ۲ درصد تولید ناخالص داخلی و استراتژی امنیت ملی این کشور در سال ۲۰۲۲ نشانهای از گرایش پساجنگطلبانه است که رهبر بعدی را ملزم میکند تا میان بازدارندگی و دیپلماسی تعادل برقرار کند.
هانیگ نوشت: «انتخابهای نخستوزیر جدید نقش تعیینکنندهای در تعریف جایگاه ژاپن در شکلدهی به آینده منطقه خواهد داشت و مستلزم ترکیبی از دوراندیشی راهبردی، چابکی دیپلماتیک و اصلاحات داخلی برای عبور از صحنه جهانی هرچه پرآشوبتر است.»
در صورت تأیید، تاکایچی بهزودی با اولین آزمون دیپلماتیک خود مواجه خواهد شد و دیداری احتمالی با دونالد ترامپ، در پایان اکتبر و پیش از نشست همکاری اقتصادی آسیا-اقیانوسیه در کرهجنوبی خواهد داشت. او متعهد شده است که اتحاد ژاپن و آمریکا را محور اصلی سیاست خارجی خود قرار دهد.
او گفت: «تقویت اتحاد ژاپن و آمریکا امری حیاتی است» و افزود که توکیو باید همکاری با شرکایی مانند کره جنوبی، استرالیا و فیلیپین را گسترش بخشد تا از یک منطقه آزاد و باز در اقیانوس هند و آرام اطمینان حاصل شود.
انتخاب تاکایچی همچنین با واکنشهای سریع بینالمللی همراه شد.
جورج گلس، سفیر آمریکا در ژاپن، در بیانیهای انتخاب او بهعنوان بیستونهمین رئیس حزب لیبرال دموکرات و نخستین رهبر زن آن را تبریک گفت و افزود: «منتظر همکاری با او برای تقویت و گسترش شراکتمان در همه زمینهها هستم.»
رئیسجمهور تایوان نیز در پیامی صمیمانه، تبریک خود را به تاکایچی در شبکه اجتماعی ایکس ابراز کرد و او را «دوستی ثابتقدم برای تایوان» خواند و ابراز امیدواری کرد که رهبری او فصل جدیدی از همکاریها در زمینههای تجارت، امنیت و فناوری را رقم بزند.
در همین راستا، وزارت خارجه چین با احتیاط واکنش نشان داد و نتیجه انتخابات را «موضوع داخلی ژاپن» خواند. دفتر سخنگوی این وزارتخانه در بیانیهای اعلام کرد که پکن امیدوار است که توکیو «روابط راهبردی و بهطور متقابل سودمند را تقویت کند.»
انتخاب تاکایچی توسط حزب لیبرال دموکرات، چهره محافظهکارانه این حزب در داخل کشور را تقویت میکند، اما بخش عمده تمرکز اولیه او احتمالاً در صحنه بینالمللی خواهد بود، جایی که ژاپن با تنشهای فزاینده میان آمریکا و چین و تحولات در اتحادهای منطقهای روبهرو است.
