در حالی که جنگ ایران ادامه دارد، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، اعلام کرد سفر مورد انتظار خود به پکن را که قرار بود در پایان این ماه انجام شود، به تعویق میاندازد.
ترامپ در ۱۶ مارس (۲۵ اسفند) به خبرنگاران گفت: «فکر میکنم باید اینجا باشم. بنابراین درخواست کردهایم که این سفر حدود یک ماه به تعویق بیفتد.»
سفر ترامپ به چین برای دیدار با شی جینپینگ، رهبر چین، در ابتدا برای ۳۱ مارس تا ۲ آوریل برنامهریزی شده بود.
او پیشتر نیز احتمال تعویق این سفر را مطرح کرده بود. ترامپ همچنین از چین خواسته است از تلاشهای آمریکا برای بازگشایی تنگه هرمز، یکی از مسیرهای کلیدی انتقال نفت که اکنون توسط رژیم ایران بسته شده، حمایت کند؛ اما پکن تاکنون واکنشی نشان نداده است.
پس از حملات آمریکا و اسرائیل، تهران این تنگه را به روی بیشتر ترددهای دریایی بست که نگرانیها درباره شوک قیمتی جهانی نفت را افزایش داده است. در ۱۶ مارس (۲۵ اسفند)، قیمت نفت برنت حدود ۱۰۰ دلار در هر بشکه تثبیت شد که تقریباً ۴۰ درصد بیشتر از ۲۷ فوریه (۸ اسفند)، پیش از آغاز جنگ، بود.
در همان روز، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، گفت هرگونه تأخیر در این سفر «بهدلیل مسائل لجستیکی» خواهد بود نه درخواست رئیسجمهور برای کمک به بازگشایی تنگه.
او به شبکه سیانبیسی گفت: «این تصمیمی است که رئیسجمهور بهعنوان فرمانده کل قوا میگیرد تا در کاخ سفید یا در ایالات متحده بماند در حالی که این جنگ در حال پیگیری است.»
این اظهارات پس از آن مطرح شد که بسنت و جیمیسون گریر، نماینده تجاری آمریکا، در پاریس دور جدیدی از مذاکرات تجاری با همتایان چینی خود برگزار کردند.
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، نیز سخنان بسنت را تأیید کرد و در ۱۶ مارس (۲۵ اسفند) گفت: «تاریخها ممکن است تغییر کند. بهعنوان فرمانده کل قوا، اولویت شماره یک او در حال حاضر تضمین ادامه موفقیت عملیات «خشم حماسی» است.»
گوردون چنگ، تحلیلگر سیاسی و کارشناس چین، گفت رئیسجمهور آمریکا دلیل موجهی برای به تعویق انداختن این سفر دارد.
او به اپک تایمز گفت: «چین یک طرف درگیر دشمن محسوب میشود و مناسب نیست که رئیسجمهور ترامپ در زمان جنگ به پایتخت آن سفر کند؛ بنابراین تعجبی ندارد.»
ترامپ در جریان ناهار با اعضای هیئت امنای مرکز کندی در کاخ سفید گفت که چین ۹۰ درصد نفت خود را از این منطقه تأمین میکند و بار دیگر از کشورها خواست برای بازگشایی تنگه حمایت کنند.
او گفت: «کشورهای زیادی به من گفتهاند در راه هستند. برخی بسیار مشتاق هستند.» اشاره او به کشورهایی بود که موافقت کردهاند برای اسکورت کشتیهای تجاری در این تنگه، ناوهای جنگی اعزام کنند.
ترامپ افزود: «فکر میکنم کمک خوبی خواهیم داشت. و فکر میکنم از برخی کشورها هم ناامید خواهیم شد. به شما خواهم گفت کدام کشورها هستند.»
او در پیامی در شبکه تروث سوشال در ۱۵ مارس (۲۴ اسفند)، از چین، فرانسه، ژاپن، کره جنوبی و بریتانیا بهعنوان کشورهایی نام برد که امیدوار است برای کمک به نیروهای آمریکا در منطقه، کشتی اعزام کنند.
با این حال، به گفته چنگ، بعید است چین به درخواست ترامپ پاسخ دهد.
او گفت: «تا زمانی که ترامپ هزینه واقعی بر چین تحمیل نکند، آنها در موضوع ایران به آمریکا کمک نخواهند کرد.»
چین در قبال درخواست ترامپ سکوت کرده است
لین جیان، سخنگوی وزارت خارجه چین، بهطور مستقیم به درخواست ترامپ برای کمک پاسخ نداد.
او ضمن اشاره به وضعیت تنگه هرمز، از «تمام طرفها» خواست فوراً عملیات نظامی را متوقف کنند؛ اما اشارهای به اعزام ناوهای جنگی نکرد.
زمانی که از او پرسیده شد آیا چین درخواستی از ترامپ برای اعزام کشتیها دریافت کرده است، بار دیگر از پاسخ مستقیم خودداری کرد و گفت پکن با «تمام طرفها» درباره وضعیت ایران در حال ارتباط است.
یه یائو-یوان، استاد علوم سیاسی و مطالعات بینالملل در دانشگاه سنت توماس در هیوستون، گفت: «چین مطمئن نیست که ایران پس از پایان جنگ تا چه حد تغییر خواهد کرد.»
به همین دلیل، چین همچنان امیدوار است جمهوری اسلامی ایران در اردوگاه پکن باقی بماند و به سمت ایالات متحده متمایل نشود.
در پاسخ به پرسشی درباره احتمال تعویق دیدار با شی جینپینگ، لین گفت پکن در این زمینه با واشینگتن «در حال حفظ ارتباط» است.
چنگ گفت: «اگر آنها فکر کنند ترامپ در حال پیروزی در جنگ است، احتمالاً نمیخواهند او در پایتختشان مانور قدرت بدهد؛ بنابراین نوعی تردید وجود دارد.»
در این ماه گمانهزنیهایی مطرح شد که این نشست ممکن است بهدلیل حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی ایران مختل شود؛ حملاتی که به کشته شدن رهبر جمهوری اسلامی، علی خامنهای، منجر شد.
این دومین بار در کمتر از دو ماه بود که یک حکومت همسو با پکن هدف قرار میگرفت؛ پس از آنکه آمریکا در ژانویه ۲۰۲۶ نیکلاس مادورو، رهبر ونزوئلا، را بازداشت کرد.
وانگ یی، دیپلمات ارشد چین، در یک نشست خبری سالانه در ۱ مارس (۱۰ اسفند) اشاره کرد که جنگ ایران نباید رخ میداد؛ اما در عین حال تأکید کرد که تعاملات سطح بالا میان پکن و واشینگتن باید ادامه یابد.
او بدون نام بردن از آمریکا، موضعی محتاطانه اتخاذ کرد؛ رویکردی که تحلیلگران آن را تلاش پکن برای جلوگیری از تشدید تنش در روابط چین و آمریکا میدانند.
به گفته منابع آگاه چینی که پیشتر با اپک تایمز گفتوگو کردهاند، حکومت چین احتمال حمله نظامی آمریکا به ایران را دستکم گرفته بود.
چنگ در پایان گفت: «چین در حال حاضر توسط ترامپ از خاورمیانه کنار زده میشود و این برای آنها نشانه خوبی نیست. ایران مهمترین نیروی نیابتی آنها بود و ترامپ در حال حذف این نیروی نیابتی است.»
