در تاریخ ۱۷ نوامبر (۲۶ آبان)، شورای امنیت سازمان ملل متحد قطعنامهای را که توسط ایالات متحده تهیه شده بود و طرح دونالد ترامپ برای آتشبس غزه را تأیید میکند، تصویب کرد. این طرح هسته اصلی تلاش واشنگتن برای پایاندادن به درگیری دوساله میان اسرائیل و گروه تروریستی حماس به شمار میرود.
ترامپ در پیامی در شبکه تروثسوشال به سازمان ملل بابت این رأی تبریک گفت. او نوشت: «به جهان بابت رأی شگفتانگیز شورای امنیت سازمان ملل، که لحظاتی پیش “هیئت صلح” را به رسمیت شناخت و تأیید کرد تبریک میگویم؛ هیئتی که ریاست آن با من خواهد بود و شامل قدرتمندترین و محترمترین رهبران جهان خواهد شد.»
او افزود: «این رأی بهعنوان یکی از بزرگترین تأییدها در تاریخ سازمان ملل ثبت خواهد شد و به صلح بیشتر در سراسر جهان منجر میشود؛ و لحظهای واقعاً تاریخی است!»
مایک والتز، سفیر ایالات متحده در سازمان ملل و مشاور پیشین امنیت ملی ترامپ، این قطعنامه را «تاریخی و سازنده» توصیف کرد.
او گفت: «این قطعنامه ۱۷ نوامبر (۲۶ آبان) گامی مهم دیگر بهسوی غزهای باثبات و قابل شکوفایی است. گامی بهسوی ایجاد شرایطی که به اسرائیل امکان میدهد در امنیت زندگی کند.»
والتز گفت تصویب این قطعنامه «فقط آغاز کار» است، زیرا ایالات متحده در تلاش است طرح ترامپ برای پایاندادن به درگیری میان اسرائیل و حماس را اجرا کند.
روسیه و چین، دو عضو دارای حق وتو در شورای امنیت سازمان ملل، در نهایت در رأیگیری شامگاه ۱۷ نوامبر (۲۶ آبان) رأی ممتنع دادند. پیش از رأیگیری نگرانیهایی وجود داشت که ممکن است یکی از این دو کشور قطعنامه را وتو کند.
روسیه پیشتر پیشنویس جایگزینی ارائه کرده بود و میگفت طرح ایالات متحده اصول حقوقی دیرینه بینالمللی، از جمله چارچوب دو دولت، را بهطور کافی بازتاب نمیدهد.
پیشنهاد مسکو شرایط روشنتری را برای استقرار یک نیروی حافظ صلح و اداره نوار غزه تشریح میکرد.
طرح پیشنهادی ایالات متحده که در ۱۷ نوامبر (۲۶ آبان) تصویب شد و نخستینبار در ۲۹ سپتامبر (۷ مهر) اعلام و سپس در نوامبر منتشر شد، از طرح صلح ۲۰ مادهای ترامپ با عنوان «طرح جامع برای پایاندادن به درگیری غزه» حمایت میکند.
این طرح رویکردی مرحلهای را ترسیم میکند که با آزادی گروگانهای اسرائیلی و بازداشتشدگان فلسطینی و همچنین افزایش کمکهای بشردوستانه به نوار غزه آغاز شد.
در مرحله دوم، از حماس خواسته میشود خلع سلاح شود. نیروهای دفاعی اسرائیل نیز با انتقال مسئولیتهای امنیتی به «نیروی بینالمللی تثبیت» تازهتأسیس، عقبنشینی بیشتری از این منطقه انجام خواهند داد.
این طرح همچنین خواستار ایجاد یک دولت موقت تکنوکرات متشکل از کارشناسان فلسطینی و بینالمللی است که زیر نظر «هیئت صلح» به ریاست ترامپ اداره خواهد شد.
مخالفت حماس
حماس تاکنون مخالفت خود را با این توافق اعلام کرده است. پیش از رأیگیری، حماس که به مرحله نخست توافق آتشبس متعهد شده اما تاکنون از خلع سلاح خودداری کرده، گفت اصلاحات و عناصر اصلی متن آمریکا «به ثبات اوضاع در غزه کمک نمیکند». این اظهارات را شبکه الاقصی، رسانه وابسته به حماس، منتشر کرد.
حازم قاسم، سخنگوی حماس، در ۱۷ نوامبر (۲۶ آبان) گفت این گروه خواهان قطعنامهای است که آنچه را «تجاوز اسرائیل علیه غزه، کرانه باختری و قدس» توصیف کرد متوقف کند؛ و مدعی شد ایالات متحده «میکوشد با واژگانی غیرالزامآور برخی طرفها را راضی نگه دارد.»
گروه تروریستی «کمیتههای مقاومت مردمی» نیز طبق گزارش الاقصی اعلام کرد پیشنویس آمریکا «سلطه آمریکا و اسرائیل را تقویت میکند» و بهمعنای «شکل جدیدی از اشغال اسرائیلی» است.
این گروه با استقرار هرگونه نیروی بینالمللی یا خارجی در داخل نوار غزه مخالفت کرد و آن را «نظارت آمریکا بر اداره غزه» دانست.
ماهر الطاهر، از مقامهای ارشد گروه تروریستی «جبهه مردمی برای آزادی فلسطین»، نیز طبق گزارش الاقصی گفت خطر تشکیل نیروی بینالمللی در نوار غزه این است که میتواند این منطقه را «به حوزهای خارج از حاکمیت فلسطینیها» تبدیل کند. او افزود: «مرحله انتقالی ممکن است سالها طول بکشد و خطری جدی ایجاد کند و غزه را زیر نوع جدیدی از اشغال نگه دارد.»
موضع اسرائیل
اسرائیل میگوید حماس تلاش میکند مانع پیشرفت طرح صلح ترامپ شود؛ زیرا این طرح از این گروه میخواهد خلع سلاح شود.
اورن مارمورشتاین، سخنگوی وزارت خارجه اسرائیل، در ۲۹ اکتبر (۷ آبان) گفت: «حماس تلاش میکند به هر شکل ممکن از این موضوع فرار کند.»
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در نشست کابینه در ۲۶ اکتبر (۴ آبان) گفت تصمیمگیری درباره اینکه کدام نیروهای بینالمللی اجازه فعالیت در نوار غزه را خواهند داشت با اسرائیل خواهد بود. یک روز بعد، گیدئون ساعر، وزیر خارجه اسرائیل، اعلام کرد اسرائیل استقرار نیروهای مسلح ترکیه در غزه را نخواهد پذیرفت.
به گفته مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، هر نیروی امنیتی بینالمللی که در چارچوب آتشبس به نوار غزه اعزام شود باید از کشورهایی تشکیل شود که اسرائیل با حضور آنها «احساس راحتی» داشته باشد.
