یونسکو بهتازگی دژ الموت در قزوین را به عنوان میراث جهانی ثبت کرده است. براساس گزارشها، الموت سیامین اثر ثبتشده ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو به شمار میرود.
ثبت دژ الموت، روز یکشنبه چهارم تیر، در چهل و هشتمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در بوسان کره جنوبی به طور رسمی اعلام شد.
به گفته حمیده چوبک، مدیر پایگاه میراث فرهنگی قلعه الموت این اثر به عنوان پرونده «دژ الموت و استحکامات وابسته» ثبت جهانی شده است.
او افزود پرونده دژ الموت شامل هفت قلعه تاریخی است که اصلیترین آنها قلعه الموت بوده است. قلعه اصلی دیگر «لمسر» است که بزرگترین قلعه این مجموعه محسوب میشود. قلعه «نویذر شاه» نیز در این پرونده قرار دارد و همچنین قلعه شمسکلایه در معلمکلایه، قلعه شیرکوه، قلعه ایلان و قلعه قسطینلار نیز از دیگر اجزای این پرونده هستند، که مجموعه مدیریتی و دفاعی سرزمین یکپارچه الموت را شکل میدهند.
بنیاد میراث پاسارگاد درباره اهمیت تاریخی این اثر گزارش داد: «این قلعه که از نظر معماری و سازگاری با اقلیم کوهستانی، منظر فرهنگی و تاریخی، و شیوه های مدیریت منابع آب مورد توجه قرار گرفته، در اصل از آثار ساسانیان است که پس از اشغال ایران به دست اعراب افتاد و سپس جایگاهی شد برای روسای گروههای مختلف نظامی.»
این گزارش افزود: «قلعه الموت از سال ۴۸۳ قمری –(۱۰۹۰ میلادی) رسما به تصرف حسن صباح و فرقه حشاشیون زیر نظر او در آمد و نام آنها را به خود گرفت.»
معصومه مصلی، رئیس پژوهشکده باستانشناسی ارزش جهانی الموت را نمونهای کم نظیر از تداوم سنت قلعهسازی در ایران از دوران ساسانی تا سدههایِ میانه اسلامی و پیوند عمیق این استحکامات با جوامعِ محلی و فعالیتهای علمی و فرهنگی دانست.
ایسنا گزارش داد علاوه بر قلعه الموت، آثار تاریخی و طبیعی ایران شامل چغازنبیل، تخت جمشید، میدان نقش جهان اصفهان، تخت سلیمان، چشمانداز فرهنگی ارگ بم، پاسارگاد، گنبد سلطانیه، سنگنبشته بیستون، مجموعه آثار رهبانی ارامنه، سازههای آبی شوشتر، بازار تاریخی تبریز، آرامگاه شیخ صفیالدین اردبیلی، باغ ایرانی، مسجد جامع اصفهان، برج گنبد قابوس، کاخ گلستان، شهر سوخته، چشمانداز فرهنگی میمند، شوش، قنات ایرانی، دشت لوت، شهر تاریخی یزد، چشمانداز باستانشناسی ساسانی منطقه فارس، جنگلهای هیرکانی، راهآهن سراسری ایران، چشمانداز فرهنگی اورامانات، کاروانسراهای تاریخی ایران هگمتانه و دره خرم آباد در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است.
