ایالات متحده روز چهارشنبه متن رسمی «یادداشت تفاهم» با جمهوری اسلامی در پایان هفته گذشته را منتشر کرد.
یک مقام ارشد دولت آمریکا متن این سند ۱۴ بندی را قرائت کرد؛ سندی که مفاد بازگشایی تنگه هرمز، کاهش برخی محدودیتهای مالی علیه جمهوری اسلامی و انتظارات مربوط به رسیدگی به برنامه هستهای ایران در مذاکرات فنی آینده را تشریح میکند.
این سند با عنوان «یادداشت تفاهم اسلامآباد میان ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران» پس از اعتراضها به عدم انتشار عمومی متن آن منتشر شد.
این مقام ارشد آمریکایی گفت: «این اساساً توافقی است که به ما اجازه میدهد فوراً تنگه هرمز را باز کنیم، ایرانیها را متعهد به از بین بردن مواد هستهای کنند و سپس سازوکاری در اختیار ما قرار میدهد که اگر ایرانیها رفتار مثبت خود را افزایش دهند، ما نیز به همان نسبت سطح کاهش تحریمها و کمکهای اقتصادی را افزایش دهیم؛ اقدامی که میتواند این کشور را به کشوری مرفهتر تبدیل کند.»
قرار است این یادداشت تفاهم روز جمعه بهطور رسمی امضا شود و در پی آن یک بازه ۶۰ روزه برای مذاکره درباره شرایط نهایی توافق آغاز خواهد شد.
متن کامل سند رسمی
ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران با حسن نیت در تاریخ بر موارد زیر توافق کردند:
۱. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران و متحدان آنها در جنگ جاری، این یادداشت تفاهم را برای اعلام پایان فوری و دائمی عملیات نظامی در تمامی جبههها، از جمله لبنان، امضا میکنند و متعهد میشوند از این پس هیچ جنگ یا عملیات نظامی علیه یکدیگر آغاز نکنند، از تهدید یا استفاده از زور علیه یکدیگر خودداری کنند و تمامیت ارضی و حاکمیت لبنان را تضمین نمایند. توافق نهایی پایان دائمی جنگ در همه جبههها از جمله لبنان و سایر مفاد این بند را تأیید خواهد کرد.
۲. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران متعهد میشوند به حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر احترام بگذارند و از مداخله در امور داخلی یکدیگر خودداری کنند.
۳. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران متعهد میشوند حداکثر ظرف ۶۰ روز، که با رضایت متقابل قابل تمدید است، درباره توافق نهایی مذاکره کرده و به آن دست یابند.
۴. بلافاصله پس از امضای این یادداشت تفاهم، ایالات متحده آمریکا روند رفع محاصره دریایی و هرگونه اختلال یا مانع علیه جمهوری اسلامی ایران را آغاز خواهد کرد و ظرف ۳۰ روز بهطور کامل به محاصره دریایی پایان خواهد داد. در این مدت، تردد کشتیها متناسب با سطح تردد پیش از جنگ که توسط جمهوری اسلامی ایران احیا میشود، انجام خواهد شد. همچنین ایالات متحده آمریکا متعهد میشود ظرف ۳۰ روز پس از توافق نهایی، نیروهای خود را از مجاورت جمهوری اسلامی ایران خارج کند.
۵. پس از امضای این یادداشت تفاهم، جمهوری اسلامی ایران با بهکارگیری تمام تلاش خود ترتیبات لازم را برای عبور ایمن کشتیهای تجاری، بدون دریافت هیچگونه هزینه و فقط برای مدت ۶۰ روز، از خلیج فارس به دریای عمان و بالعکس فراهم خواهد کرد. تردد کشتیهای تجاری بلافاصله آغاز خواهد شد و با توجه به ضرورت رفع موانع فنی و نظامی و همچنین مینروبی توسط جمهوری اسلامی ایران، این روند ظرف ۳۰ روز برقرار خواهد شد. جمهوری اسلامی ایران با سلطنت عمان گفتوگو خواهد کرد تا در هماهنگی با سایر کشورهای ساحلی خلیج فارس و مطابق حقوق بینالملل و حقوق حاکمیتی کشورهای ساحلی تنگه هرمز، چارچوب اداره و خدمات دریایی آینده در تنگه هرمز را تعیین کند.
۶. ایالات متحده آمریکا متعهد میشود با همکاری شرکای منطقهای، یک برنامه قطعی و مورد توافق متقابل با حداقل ۳۰۰ میلیارد دلار برای بازسازی و توسعه اقتصادی جمهوری اسلامی ایران تدوین کند. سازوکار اجرای این برنامه بهعنوان بخشی از توافق نهایی ظرف ۶۰ روز نهایی خواهد شد. تمامی مجوزها، معافیتها و اجازههای لازم برای انجام تراکنشهای مالی مرتبط از سوی ایالات متحده آمریکا صادر خواهد شد.
۷. ایالات متحده آمریکا متعهد میشود همه انواع تحریمها علیه جمهوری اسلامی ایران، از جمله قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل متحد، قطعنامههای شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی و تمامی تحریمهای یکجانبه آمریکا، اعم از اولیه و ثانویه، را طبق جدول زمانی مورد توافق در چارچوب توافق نهایی لغو کند. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا اهمیت حیاتی موضوع رفع تحریمها را به رسمیت شناخته و قصد خود را برای رسیدگی فوری به این موضوعات در مذاکرات به منظور دستیابی به توافق متقابل اعلام میکنند.
۸. جمهوری اسلامی ایران بار دیگر تأکید میکند که به دنبال دستیابی یا توسعه سلاح هستهای نخواهد بود. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران توافق کردهاند که درباره نحوه تعیین تکلیف مواد غنیشده ذخیرهشده بر اساس سازوکاری که بهطور متقابل و مطابق جدول زمانی ذکرشده در بند هفتم تعیین خواهد شد، تصمیمگیری کنند. حداقل روش مورد نظر، رقیقسازی این مواد در محل و تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی خواهد بود. دو طرف همچنین توافق کردهاند درباره موضوع غنیسازی و سایر مسائل مورد توافق مرتبط با نیازهای هستهای جمهوری اسلامی ایران، بر پایه چارچوبی رضایتبخش که در توافق نهایی مورد توافق قرار گیرد، گفتوگو کنند. توافق نهایی مفاد این بند را تأیید خواهد کرد. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران اهمیت حیاتی مسائل هستهای یادشده را به رسمیت شناخته و قصد خود را برای رسیدگی فوری به آنها در مذاکرات به منظور دستیابی به توافق متقابل اعلام میکنند.
۹. تا زمان دستیابی به توافق نهایی، ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران توافق میکنند وضعیت موجود حفظ شود. جمهوری اسلامی ایران وضعیت فعلی برنامه هستهای خود را حفظ خواهد کرد و ایالات متحده آمریکا هیچ تحریم جدیدی اعمال نخواهد کرد و نیروهای اضافی در منطقه مستقر نخواهد ساخت.
۱۰. ایالات متحده آمریکا متعهد میشود بلافاصله پس از امضای این یادداشت تفاهم و تا زمان پایان تحریمها، وزارت خزانهداری آمریکا معافیتهایی برای صادرات نفت خام ایران، فرآوردههای نفتی و مشتقات آن و تمامی خدمات مرتبط از جمله تراکنشهای بانکی، بیمه، حملونقل و موارد مشابه صادر کند.
۱۱. ایالات متحده آمریکا متعهد میشود پس از اجرای این یادداشت تفاهم، وجوه و داراییهای مسدودشده یا محدودشده جمهوری اسلامی ایران را بهطور کامل در دسترس استفاده قرار دهد. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران در جریان مذاکرات درباره سازوکارهای مربوط به آزادسازی این منابع به توافق خواهند رسید. این وجوه، چه در حساب اصلی باقی بمانند و چه منتقل شوند، باید بهطور کامل برای پرداخت به هر ذینفع نهایی که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین میشود، قابل استفاده باشند. ایالات متحده آمریکا متعهد میشود تمامی مجوزها و اجازههای لازم را در این زمینه صادر کند.
۱۲. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران توافق میکنند سازوکاری اجرایی برای نظارت بر اجرای موفق این یادداشت تفاهم و پایبندی آتی به توافق نهایی ایجاد شود.
۱۳. پس از امضای این یادداشت تفاهم و مشروط به آغاز اجرای بندهای ۱، ۴، ۵، ۱۰ و ۱۱ این یادداشت تفاهم و تداوم اجرای این اقدامات، ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران مذاکرات مربوط به توافق نهایی را صرفاً درباره سایر بندها آغاز خواهند کرد.
۱۴. توافق نهایی از طریق یک قطعنامه الزامآور شورای امنیت سازمان ملل متحد تأیید خواهد شد.
