نیروهای ایالات متحده روز جمعه ۲۶ ژوئن (۵ تیر) در واکنش به حمله پهپادی به یک کشتی باری در تنگه هرمز، مواضعی در جمهوری اسلامی را هدف حمله قرار دادند. این خبر را فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) اعلام کرد.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز در ادامه همان روز اعلام کرد که در پاسخ به حمله آمریکا، مواضع آمریکا در منطقه را هدف قرار داده است، اما مشخص نکرد که این مواضع کجا قرار داشتهاند. ایالات متحده تاکنون درباره اقدام اخیر جمهوری اسلامی بیانیهای منتشر نکرده است.
سنتکام پیشتر ارزیابی کرده بود که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی یک پهپاد انتحاری را بهسوی کشتی باری اموی اور لاولی (M/V Ever Lovely) با پرچم سنگاپور شلیک کرده که روز ۲۵ ژوئن به پل فرماندهی این کشتی اصابت کرده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، روز جمعه حمله جمهوری اسلامی را نقض آتشبسی دانست که میان دو کشور برقرار شده بود.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، نیز در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «خشونت با خشونت پاسخ داده خواهد شد.»
ونس همچنین نوشت: «ایران توافق آتشبس را امضا کرده است. ما به آن پایبند بودهایم. اگر آنها درباره نحوه اجرای تفاهمنامه اختلافنظر دارند، میتوانند تلفن را بردارند و تماس بگیرند.»
سنتکام اعلام کرد که هواپیماهای آمریکایی در جریان این عملیات تلافیجویانه، انبارهای موشک و پهپاد و همچنین سایتهای راداری ساحلی در داخل جمهوری اسلامی را هدف قرار دادند.
سنتکام در بیانیه خود افزود: «رفتار خطرناک ایران، آزادی کشتیرانی را در حالی که جریان تجارت از این گذرگاه حیاتی بینالمللی رو به افزایش است، تضعیف کرده است.»
مقامهای جمهوری اسلامی مسئولیت حمله ۲۵ ژوئن به کشتی اموی اور لاولی (M/V Ever Lovely) را بر عهده نگرفتهاند.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در بیانیههایی که روز ۲۵ ژوئن از رسانههای دولتی منتشر شد، اعلام کرد که کشتیهای عبوری از تنگه هرمز باید فقط از مسیرهایی استفاده کنند که بهطور رسمی از سوی ایران تعیین شدهاند.
این نهاد نظامی اعلام کرد که صدور این هشدار در پی انتشار گزارشهایی درباره ایجاد یک مسیر جدید کشتیرانی بدون مشورت قبلی با تهران صورت گرفته است.
بر اساس تفاهمنامهای که ۱۷ ژوئن میان واشینگتن و تهران به اجرا درآمد، ایران متعهد شده است که «تنها برای مدت ۶۰ روز، عبور ایمن کشتیهای تجاری را بدون دریافت هیچگونه هزینه، از خلیج فارس به دریای عمان و بالعکس تسهیل کند.»
مطابق این توافق، رهبران جمهوری اسلامی همچنین متعهد شدهاند که ظرف ۳۰ روز از آغاز اجرای تفاهمنامه، مینها و دیگر موانع نظامی را از تنگه هرمز جمعآوری کنند.
نحوه مدیریت عبور و مرور از این تنگه در بلندمدت، موضوع مذاکرات بعدی خواهد بود.
در تفاهمنامه آمده است که ایران باید با عمان ــ که در سوی دیگر این گذرگاه راهبردی دریایی قرار دارد ــ برای «تعیین سازوکار آینده اداره و ارائه خدمات دریایی در تنگه هرمز، با گفتوگو با دیگر کشورهای ساحلی خلیج فارس و در چارچوب حقوق بینالملل قابل اجرا و حقوق حاکمیتی کشورهای ساحلی تنگه هرمز» رایزنی کند.
