سازمان جهانی بهداشت در ۱۴ اوت شیوع بیماری امپاکس- که بهعنوان آبله میمون هم شناخته میشود- در آفریقا را به دلیل افزایش مرگومیر در ماههای اخیر بهعنوان یک وضعیت اضطراری برای بهداشت جهانی با نگرانی بینالمللی اعلام کرد.
اطلاعیه تدروس آدهانوم قبریسوس، مدیرکل سازمان جهانی بهداشت، در ژنو سوئیس ضمن پذیرش توصیه کمیته اضطراری سازمان صادر شده است.
تدروس گفت بیش از ۱۴ هزار مورد ابتلا و ۵۲۴ مورد مرگومیر در سال جاری در آفریقا گزارش شده که نسبت به سال گذشته افزایش قابلتوجهی داشته است. او همچنین به ظهور سویه جدید امپاکس، یا کلاد، اشاره کرد و آن را نگرانکننده دانست.
تدروس در یک جلسه توجیهی گفت: «با توجه به شیوع دیگر سویههای امپاکس در سایر نقاط آفریقا، بدیهی است که برای توقف شیوع بیماری و نجات جان انسانها به یک واکنش هماهنگ در سطح بینالمللی نیاز داریم.»
امپاکس ویروسی است که در حیوانات و انسانها وجود دارد. این ویروس میتواند بین انسانها منتقل شده و باعث بیماری شود که معمولاً با لکههای پوستی نمایان شده و طی چند هفته برطرف میشود، اما برخی از موارد باعث مرگ میشوند.
امپاکس بهطور کلی مردانی را که با مردان دیگر رابطه جنسی دارند تحت تأثیر قرار میدهد.
وضعیت اضطراری بهداشت عمومی با نگرانی بینالمللی، یا وضعیت اضطراری برای بهداشت جهانی، بالاترین سطح هشداری است که سازمان جهانی بهداشت اعلام میکند. این هشدار درخصوص رویدادهای ناهنجاری اعلام میشود که احتمال میرود دیگر کشورها را از طریق شیوع بینالمللی با خطرات بهداشتی مواجه کنند.
کووید-۱۹ در سال ۲۰۲۰ بهعنوان یک وضعیت اضطراری بهداشت عمومی با نگرانی بینالمللی اعلام شد. این اطلاعیه به دنبال کاهش قابلتوجه تعداد مبتلایان در سال ۲۰۲۳ منقضی شد.
سازمان جهانی بهداشت در سال ۲۰۲۲ امپاکس را بهعنوان یک وضعیت اضطراری بهداشت عمومی با نگرانی بینالمللی اعلام کرد اما این اطلاعیه در ۱۱ مه ۲۰۲۳ منقضی شد. تدروس در آن مقطع گفت که کشورها شیوع امپاکس از طریق سویه کلاد ۲ب را مهار کردهاند.
مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آفریقا در اوایل هفته جاری به دلیل شیوع بیماری امپاکس اعلام وضعیت اضطراری عمومی کرد.
ژان کاسیا، رئیس این مرکز، در یک جلسه توجیهی گفت: «امروز به شما قول میدهم که شهروندان آفریقایی مبارزه با این ویروس را با تمام ظرفیتی که در بیمارستانهای خود داریم به پیش میبرند.»
او افزود که آفریقا روی تأمین واکسنهای بیشتر کار میکند، زیرا در حال حاضر تنها حدود ۲۰۰ هزار دوز واکسن دارد. براساس برآورد کاسیا، آفریقا به بیش از ۱۰ میلیون دوز واکسن نیاز دارد.
شیوع سویه جدید امپاکس، کلاد ۱ب، در جمهوری دموکراتیک کنگو به افزایش نگرانیها دامن زده است.
کلاد ۱، که بهعنوان کلاد حوضه کنگو هم شناخته میشود، از منظر تاریخی بیماریزایی شدیدتری نسبت به کلاد ۲- که کلاد غرب آفریقا هم نامیده میشود- داشته است.
موارد ابتلا به کلاد ۱ب در دیگر کشورهای آفریقایی، از جمله کنیا و اوگاندا شناسایی شده است. این امر تدروس را بر آن داشت تا کمیتهای اضطراری تشکیل دهد و توصیه اعضای کمیته را جهت اعلام وضعیت اضطراری برای بهداشت جهانی بررسی کند. برخی از آن کشورها هرگز سابقه ابتلا به امپاکس نداشتند.
تدروس گفت: «ما معتقدیم که با خطر شیوع بینالمللی مواجه هستیم. و البته این احتمال هم وجود دارد که ویروس از آفریقا فراتر رفته و به دیگر نقاط جهان برسد.»
به گزارش مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا، تمام موارد کلاد ۱ در آفریقا شناسایی شدهاند و این نشان میدهد که سطح خطر در آمریکا پایین است. مقامات اروپایی نیز این خطر را ناچیز ارزیابی کردهاند اما مقامات به پزشکان هشدار دادهاند تا درخصوص افرادی که اخیراً به کنگو یا کشورهای همسایه سفر کردهاند مراقب باشند.
براساس گزارشها، سازمان جهانی بهداشت با کشورهای آسیبدیده آفریقا همکاری میکند و تجهیزاتی را برای آزمایش نمونههای خون و آموزش کارکنان بخش مراقبتهای بهداشتی فراهم کرده است. سازمان جهانی بهداشت اعلام کرد که این عملیات ۱۵ میلیون دلار هزینه دارد و برای پوشش بخشی از هزینهها درخواست کمک مالی کرده است.
تدروس گفت: «سازمان جهانی بهداشت در روزها و هفتههای آتی روی هماهنگی واکنش جهانی کار میکند، با کشورهای آسیبدیده از نزدیک همکاری کرده و از حضور میدانی خود برای جلوگیری از انتقال ویرویس، درمان مبتلایان و نجات جان انسانها استفاده خواهد کرد.»
