سخنرانی امسال شی جین‌پینگ در مقایسه با سخنرانی‌های پیشین او به‌طور قابل‌توجهی کوتاه‌تر بود و برخلاف روال گذشته، به‌صورت زنده پخش نشد؛ موضوعی که به گمانه‌زنی‌ها درباره کشمکش‌های قدرت در رهبری چین دامن زده است.
شی جین‌پینگ، رهبر حزب کمونیست چین، به‌تازگی در مراسم نودمین سالگرد «راهپیمایی طولانی» نیروهای کمونیست سخنرانی کرد. به باور برخی تحلیلگران، او در شرایطی که اختلافات و رقابت‌های شدید درون حزب ادامه دارد، تلاش می‌کند پیش از برگزاری نشست مهم سیاسی آینده، موقعیت خود را در ساختار قدرت چین تحکیم کند.
شی در سخنرانی روز ۲۲ اکتبر در تالار بزرگ خلق پکن، با اشاره به گذشته حزب کمونیست گفت این حزب زمانی در «مقطعی سرنوشت‌ساز میان مرگ و زندگی» قرار گرفته بود و مائو تسه‌تونگ توانست حزب و ارتش سرخ، شاخه نظامی آن، را از نابودی نجات دهد.
او همچنین بر ضرورت حفظ «رهبری متمرکز و یکپارچه حزب»، تداوم کنترل مطلق حزب کمونیست بر ارتش و آمادگی دائمی برای رویارویی با بحران‌های بزرگ تأکید کرد.
شی گفت حزب باید همواره آماده عبور از آزمون‌های دشوار باشد؛ از «بادهای سهمگین و دریاهای متلاطم» گرفته تا «طوفانی‌ترین و خطرناک‌ترین شرایط.»
راهپیمایی طولانی؛ رویدادی تاریخی در مسیر قدرت‌گیری مائو
ارتش سرخ حزب کمونیست چین در دوران جمهوری چین، نیرویی چریکی و شورشی بود که علیه دولت وقت فعالیت می‌کرد.
این نیروها در فاصله سال‌های ۱۹۳۴ تا ۱۹۳۶، در جریان پنجمین عملیات نظامی دولت ملی‌گرا برای سرکوب کمونیست‌ها، ناچار شدند پایگاه خود را در استان جیانگشی در جنوب شرقی چین ترک کنند و پس از پیمودن مسیری طولانی، به استان شانشی در شمال غرب کشور عقب‌نشینی کنند.
حزب کمونیست چین این عقب‌نشینی دشوار را با عنوان «راهپیمایی طولانی» معرفی می‌کند و آن را پیروزی تاریخی و تصمیمی راهبردی برای حرکت به شمال و مقابله با تهاجم ژاپن می‌داند.
با این حال، میدان‌های اصلی نبرد علیه ژاپن عمدتاً در مناطق شرقی و جنوبی چین قرار داشتند و نیروهای ملی‌گرا بخش عمده جنگ طولانی و سخت با ژاپن را بر عهده داشتند.
در آغاز راهپیمایی طولانی، ارتش سرخ بیش از ۸۰ هزار نیرو داشت، اما هنگام رسیدن به شمال استان شانشی، تنها حدود هفت تا هشت هزار نفر از آنان باقی مانده بودند.
این دوره همچنین نقطه عطفی در زندگی سیاسی مائو تسه‌تونگ بود؛ زیرا او در جریان همین تحولات توانست به جایگاه رهبری عالی حزب کمونیست دست یابد.
سخنرانی کوتاه‌تر شی جین‌پینگ؛ نشانه‌ای از تغییر شرایط سیاسی؟
سخنرانی امسال شی جین‌پینگ در مقایسه با سخنرانی او در هشتادمین سالگرد راهپیمایی طولانی، که ده سال پیش برگزار شد، تقریباً یک‌سوم حجم آن را داشت. با این حال، سهم مطالب مربوط به «تقویت ارتش» تقریباً مشابه گذشته بود.
ده سال پیش، شی به‌تازگی اصلاحات گسترده ساختار نظامی چین را به پایان رسانده و فرماندهان جدیدی را در سمت‌های کلیدی منصوب کرده بود.
اما در سال‌های اخیر، بسیاری از مقام‌های ارشد نظامی، از جمله افرادی که خود شی منصوب کرده بود، در جریان تصفیه‌های سیاسی و کشمکش‌های درون حزب از مقام‌هایشان برکنار شده‌اند. برخی از این برکناری‌ها نیز مستقیماً به دستور شی انجام شده است.
فنگ چونگ‌یی، استاد مطالعات چین در دانشگاه فناوری سیدنی، در گفت‌وگو با اپک تایمز گفت تأکید دوباره شی بر ضرورت کنترل مطلق حزب کمونیست بر ارتش، در واقع تلاشی برای توجیه ادامه پاکسازی فرماندهان ارشد نظامی و تحکیم حکومت فردی و اقتدارگرایانه اوست.
فنگ گفت: «شی جین‌پینگ افراد بسیار زیادی را از خود دور کرده است. مقام‌های حکومتی از او بیزارند و می‌خواهند از قدرت کنار گذاشته شود.»
او افزود: «در حال حاضر، فوری‌ترین مسئله‌ای که شی جین‌پینگ با آن روبه‌روست، کشمکش‌های قدرت در درون حزب و ارتش است.»
به گفته فنگ، شی به‌طور ویژه تلاش دارد بر این روایت تاریخی تأکید کند که مائو تسه‌تونگ در یکی از بحرانی‌ترین مقاطع، حزب کمونیست و ارتش سرخ را نجات داد.
این تحلیلگر معتقد است شی می‌کوشد میان شرایط آن دوره و وضعیت کنونی خود شباهت ایجاد کند و چنین القا کند که او نیز در میانه بحران‌ها و آنچه «بادهای سهمگین و امواج خروشان» می‌نامد، در حال نجات حزب کمونیست است.
فنگ افزود که شی با برگزاری چنین مراسمی در پی ارتقای جایگاه سیاسی و تاریخی خود است.
بحران‌های داخلی و خارجی؛ آیا شی خود را در موقعیت مائو می‌بیند؟
تانگ جینگ‌یوان، تحلیلگر مسائل چین و مفسر سیاسی ساکن آمریکا، نیز در گفت‌وگو با اپک تایمز گفت وضعیت کنونی حکومت چین در داخل و خارج از کشور، که شی در سخنرانی خود از آن با عنوان «تحولی عظیم و بی‌سابقه در یک قرن گذشته» یاد کرده، به شرایط دوران راهپیمایی طولانی تشبیه شده است.
به باور تانگ، همین مقایسه را می‌توان نشانه‌ای دانست که شی جین‌پینگ با بحرانی سیاسی و جدی روبه‌روست.
این سخنرانی تنها چند روز پیش از برگزاری پنجمین نشست عمومی کمیته مرکزی حزب کمونیست چین ایراد شد؛ نشستی که قرار است از ۲۶ تا ۲۹ اکتبر برگزار شود.
تانگ درباره اهمیت این نشست گفت: «پنجمین نشست عمومی عملاً تعیین خواهد کرد که آیا شی جین‌پینگ می‌تواند در بیست‌ویکمین کنگره ملی حزب کمونیست در سال آینده، زمینه ادامه حضور خود در قدرت برای یک دوره دیگر را فراهم کند یا خیر.»
پخش نشدن زنده سخنرانی و غیبت برخی فرماندهان نظامی
یکی دیگر از نکات قابل‌توجه مراسم نودمین سالگرد راهپیمایی طولانی، پخش نشدن زنده سخنرانی شی جین‌پینگ بود؛ اقدامی که با رویه معمول چنین مراسم‌هایی تفاوت داشت.
همچنین شماری از مقام‌های بلندپایه نظامی در این مراسم حضور نداشتند.
لی لینی، تحلیلگر مسائل چین و ساکن آمریکا، در گفت‌وگو با اپک تایمز گفت اگر این اتفاقات را در کنار برخی رویدادهای غیرمعمول سفرهای خارجی اخیر شی قرار دهیم، پرسش‌هایی درباره وضعیت او مطرح می‌شود.
به گفته لی، کوتاه‌تر شدن چشمگیر سخنرانی امسال نسبت به ده سال پیش و پخش نشدن کامل و زنده آن، می‌تواند این گمانه را ایجاد کند که شی با مشکلات جسمی روبه‌رو شده و مقام‌های چینی عمداً از برنامه‌ریزی برای سخنرانی‌های طولانی او خودداری می‌کنند.
البته این موضوع در حد گمانه‌زنی تحلیلگر مطرح شده و گزارش مدرک پزشکی یا تأیید رسمی برای آن ارائه نکرده است.
گمانه‌زنی‌ها درباره وضعیت جسمی شی جین‌پینگ
در جریان سفر شی جین‌پینگ به ایالات متحده در ماه سپتامبر نیز پرسش‌هایی درباره وضعیت جسمی او مطرح شده بود.
براساس گزارش مقاله، چند رسانه آمریکایی نوشته بودند که شی درخواست کرده بود کاخ سفید اتاق استراحت خصوصی در اختیار او قرار دهد.
همچنین به نظر می‌رسید که هنگام بالا و پایین رفتن از پله‌ها به کمک همسرش، پنگ لی‌یوان، نیاز دارد.
شی علاوه بر این، در ضیافت ناهاری که رئیس‌جمهور آمریکا میزبان آن بود شرکت نکرد.
به نوشته اپک تایمز، او چند هفته پیش از آن نیز در جریان سفرش به هند، به‌شکلی قابل‌توجه در ضیافت رسمی دولتی حضور نیافته بود.
این موارد از سوی برخی تحلیلگران به‌عنوان نشانه‌های احتمالی مطرح شده‌اند، اما به‌تنهایی نمی‌توانند دلیلی قطعی برای وجود مشکل جسمی یا تغییر در جایگاه سیاسی شی جین‌پینگ باشند.
