درحالی که انتصاب «جاستین ترودو»، در مقام نخست وزیر در انتخابات کانادا ممکن است بخش آسان کار به نظر برسد؛ حالا باید انتظارات بالای مطرح شده در کمپین انتخاباتیاش از جمله تعهد به شفافیت دولت، چیزی که در خلاف جهت میراث پدرش است را به انجام برساند.
برای ترودو جوانتر، نخست وزیری آزمون بزرگی برای سنجش شخصیت و سرسختی او است. بدین معنی که وی چگونه میتواند منافع شخصی خود در مقام نخست وزیر، از جمله قدرت تصمیم گیری را که نخست وزیر قبلی همه را در دفتر نخست وزیر متمرکز کرده بود، رها کند.
«پیر ترودو»، پدرش و نخست وزیر سابق سهم قابل توجهی از این روند را با تمرکز تصمیم گیری در دفتر خود و در سازمانهای مرکزی دیگر داشته است.
نخست وزیرهای بعدی نیز در تقویت این روند موثر بودهاند. رای دادن «ژان کرتین»، نخست وزیر به پروتکل کیوتو در سال ۲۰۰۲ نیز نقطه عطفی دیگری بود؛ چراکه وی در تصمیم گیری برای مشارکت دادن کانادا در توافق بین المللی با کابینه خود مشورت نکرد.
تغییرات ایجاد شده زیر نظر هارپر تا حد زیادی با پیام نظارت و کنترل و ارتباط با پرس گالری در پارلمان هیل، که مسئولیت نظارت بر قوانین روزنامه نگاری در کانادا را بر عهده دارد، انجام شد.
تمرکز قدرت در دفتر مرکزی دولت میتواند دولت کارآمدتری بسازد و به نخست وزیران توانایی انجام ماموریتشان را میدهد؛ اما از نظر کسانی که با این روند مخالفند، این امر کنترل بیش از حدی را به دست تنها یک نفر، شخص رییس جمهور، میسپارد. این مسئله باعث شد که هارپر هدف منتقدان قرار گیرد.
ترودو وعده داده که برای این مسئله راه حلی ارائه دهد.
وی در طول مبارزات انتخاباتی و پیش از آن، شفافیت و باز بودن دولتش را تضمین کرد. وی همچنین متعهد شد محدودیت دانشمندان دولتی را که از گفتگو با رسانهها ممنوع شده بودند، لغو کند.
همچنین در کمال تعجب و با وجود تلخی روابط در پارلمان های قبلی، ترودو گفت که از این پس نمیخواهد فقط با ۱۸۴ نماینده مجلس از حزب خودش کار کند، بلکه با ۱۵۴ نماینده مخالف مجلس نیز همکاری خواهد کرد.
ترودو روز۲۰ اکتبر در اتاوا به خبرنگاران پارلمان گفت: «من متعهد هستم طوری دولت را هدایت کنم که تمام کاناداییها را کنار هم جمع کنم و به نظرات همه ۳۳۷ نفر مجلس که روز گذشته توسط کاناداییها انتخاب شدند با احترام گوش کنم.»
هارپر در دوران نخست وزیری اش روابط خوبی با پرس گالری در پارلمان هیل برقرار نکرد. معدود دفعاتی پیش آمد که هارپر زمانی را برای مصاحبه با خبرنگاران ساکن پرس گالری تعیین کند.
در حالی که ترودو تعهد کرده است که روابطش را با پرس گالری ادامه خواهد داد.
هزینهای که باید پرداخت شود
اما از بین بردن سیستم دولت های قبلی و ساختن دولت جدید برای ترودو هزینه خواهد داشت. دولتی با اکثریت آرا در کانادا دارای تاثیرات و توابع خاص خودش همانند نوعی دیکتاتوری خوش خیم است. هر چند که این دولت توسط مطبوعات آزاد و ناظران متعدد انتقاد میشده است.
«دن گاردنر»، ویرایشگر مسائل سیاسی به مخاطبی از یک میزگرد انجمن سیاست عمومی در اتاوا روز چهارشنبه ۲۱ اکتبر گفت: «تنها به صورت اغراق آمیز میتوانیم دولت پیشین را دولتی با قدرت محوری یک نفر بنامیم. این جایی است که ما پس از ۴۰ سال تمرکز قدرت در آن ایستادهایم.»
گاردنر، به نقل از استفان هارپر در سال ۱۹۹۷ گفت: «قدم برداشتن بسوی این نوع از قدرت میتواند اغوا کننده باشد.»
هارپر در آن زمان نوشت: «در سیاست ما قدرت را به جناحی که در هر زمان بوسیله مخالفان تحت فشار قرارمیگیرند، واگذار میکنیم. حتی ساختار تیم رهبری را همانند یک هنگ نظامی تحت نظارت یک فرمانده با قدرت انتصاب، نظم و انضباط و اخراج زیردستان میسازیم.»
واقعیت این است که هارپر سعی میکند چالش پیش روی ترودو را در دولت جدید توضیح دهد.
گاردنردر این باره گفت دلایل آشکاری وجود دارد که نشان میدهد ترودو مرکزیت تجمع قدرت در دولت را حل نخواهد کرد.
البته چنین کاری هزینهبر است. تجمع قدرت در یک مکان این معنی را میدهد که گرفتن تصمیم گیریهای بد آسانتر است. مشاوره و گوش دادن به دیگران همواره باعث کسب اطلاعات بیشتر است.
چالشها
لیبرالها تاکنون وعده تغییرات را با حروف درشت، روشن و بدون ابهام در همه جا تبلیغ کردهاند. ترودو نیز آزاد بودن و قابل دسترس بودن سناتورهایش را در سراسر مبارزات انتخاباتی خود تعهد داده و به انجام رسانده بود.
این در حالی است که هارپر در دوره نخست وزیری کابینهای نسبتا بی تجربه داشت که بسیاری از آنها تازه به عرصههای سیاسی وارد شده بودند. البته شخصیت فرد در چنین مسئولیتی نیز یک عامل کلیدی محسوب میشود. هارپر درونگراتر از ترودو به نظر میرسد و ترودو به آنچه که دیگران فکر می کنند علاقه بیشتری نشان میدهد.
بر همین اساس، پیترلاندری، مشاورتحلیلگر سیاسی وروابط دولت گفت که ترودو با چالشی دقیقا متضاد هارپر مواجه است.
لاندری در یک مصاحبه تلفنی گفت: «برای ترودو فرصت خوبی است که میتواند نامزدهای مختلفی از طیفهای متنوع از عالیرتبه ترین افراد گرفته تا افرادی در سطح متوسط را جذب کند.»
حزب ترودو همچنین شامل ۱۳ نماینده دیگر با پیشوند نماینده «افتخاری» است که این افراد پیش از این در مقام وزرای کابینه به دولت خدمت کردهاند.
چالش بزرگتر ترودو عمل به وعده انتخاباتی دیگر؛ کوچک کردن کابینهاش به حدود ۲۵ وزیر خواهد بود.
با این حال اگر ترودو بداند که در کجا قدرت را رها کند و در کجا آن را نگه دارد با کمک تیم با تجربه سیاست مدارانش قادر به ساختن دولتی تقریبا بی نقص خواهد بود.
در نهایت، ترودو چارهای به جز ایجاد تغییرات بزرگ نخواهد داشت.
لاندری گفت: «او انتخاب شده است که استفان هارپر نباشد.»
لیبرالها میدانند که اگر موفق به انجام تعهدشان تا حدی قبل از انتخابات بعدی نشوند؛ حتما دچار مشکل میشوند.
اگر ترودو موفق به تحقق تعهداتش نشود، افرادی را که برای کمک به برنامههایش کنار هم آورده است را نیز به خطر خواهد انداخت.
گفتن، آسانتر از انجام دادن است
با این حال، دلایلی برای موفق نشدن تعهدات ترودو دیده میشود. بزرگ ترین آن این است که ترودو بتواند تغییرات را فقط درک کند و نتواند به مرحله اجرا درآورد.
ترودو در مقایسه با هارپر در مقابل دوربین راحتتر است. ترودو میتواند از جاذبهاش در رسانهها استفاده کند. با این وجود حل کردن مسائل و مشکلاتی که سیستم قبلی برایش به ارث گذاشته همچنان سخت است.
لاندری گفت: «بنا گذاشتن برخی روندها در دولت آسان است، اما از بین بردنشان دوباره مشکل میشود؛ بنابراین فکر میکنم که گفتن آسانتر از انجام دادن است.»
اما همچنان این پرسش از ترودو باقی میماند که چگونه میخواهد دولت را باز و شفاف کند.
پدر او همیشه «مائو زدانگ»، بنیانگذار حزب کمونیست چین را ستایش میکرد. کسی که رهبر یکی از سرکوبگرترین رژیمها در تاریخ بشر بوده و مسئول مرگ دهها میلیون نفر در چین است.
ترودو نیز فکر میکند که چین امروز از سیستم پیشین بهره برده است. وی رویداد نوامبر ۲۰۱۳ و دیکتاتوری چین را برای توانایی گرداندن اقتصاد کشور تحسین میکند. اما هنوز این احتمال وجود دارد که ترودو تصویر کاملتری از مشکلات عمیق ساختاری اقتصاد چین و سرکوبهای وحشیانهای که اغلب مردم چین با آن مواجه میشوند را به دست آورد.
در صورتی که ترودو بتواند انتظارات بالای مطرح شده را برآورده کند، نیاز دارد در این راستا تصمیمهای خوب بسیاری را اتخاذ کند.
اپکتایمز در ۳۵ کشور و به ۲۱ زبان منتشر میشود.
