Search
Asset 2

جشن سوری؛ جشن سرخ پایان سال

CORRECTING DATE OF PICTURE IN CAPTION
(FILES) -- File picture dated March 18, 2008 shows an Iranian couple jumping over a bonfire during the "Charshanbe Soori" or (Festival of Fire) in Darakeh mountain north of Tehran. Iran's supreme leader Ayatollah Ali Khamenei said on March 14, 2010 that Iranians should shun next week's Persian fire festival as it is un-Islamic and creates "a lot of harm." The ancient Pagan festival, is held on the eve of the last Wednesday of the Persian calendar year. This year the ritual falls on the night of March 16. AFP PHOTO/BEHROUZ MEHRI (Photo credit should read BEHROUZ MEHRI/AFP/Getty Images)
CORRECTING DATE OF PICTURE IN CAPTION (FILES) -- File picture dated March 18, 2008 shows an Iranian couple jumping over a bonfire during the "Charshanbe Soori" or (Festival of Fire) in Darakeh mountain north of Tehran. Iran's supreme leader Ayatollah Ali Khamenei said on March 14, 2010 that Iranians should shun next week's Persian fire festival as it is un-Islamic and creates "a lot of harm." The ancient Pagan festival, is held on the eve of the last Wednesday of the Persian calendar year. This year the ritual falls on the night of March 16. AFP PHOTO/BEHROUZ MEHRI (Photo credit should read BEHROUZ MEHRI/AFP/Getty Images)
CORRECTING DATE OF PICTURE IN CAPTION (FILES) -- File picture dated March 18, 2008 shows an Iranian couple jumping over a bonfire during the "Charshanbe Soori" or (Festival of Fire) in Darakeh mountain north of Tehran. Iran's supreme leader Ayatollah Ali Khamenei said on March 14, 2010 that Iranians should shun next week's Persian fire festival as it is un-Islamic and creates "a lot of harm." The ancient Pagan festival, is held on the eve of the last Wednesday of the Persian calendar year. This year the ritual falls on the night of March 16. AFP PHOTO/BEHROUZ MEHRI (Photo credit should read BEHROUZ MEHRI/AFP/Getty Images)
(BEHROUZ MEHRI/AFP/Getty Images)

 

«سوری»، واژه­ای فارسی است که ریشه آن در زبان پهلوی سوریک (surik) است، به معنی سرخ رنگ. سور معنی سرخ می­دهد و پسوند «ایک» صفت می­باشد. به معنی سرخ رنگ. به این جشن از آن جهت سوری گفته­اند که عنصر اصلی مراسم آن، افروختن آتش سرخ بوده است.

هاشم رضی در کتاب جشن­های ایران باستان (بهمن ۱۳۵۸) معتقد است یک رشته از جشن­های آریایی، جشن­های آتش است. منظور از جشن­های آتش، جشن­هایی است که با افروختن آتش جهت سرور و شادمانی آغاز و اعلام می­شد. میان یونانیان، رومیان و بعضی ملل دیگر اروپایی، نظایرش با جشن­های آتش ایرانی هنوز باقی است که در ضمن شرح جشن سده، به آنها اشاره شد. در ایران از جمله جشن­های آتش که باقی مانده است، جشن سوری در پایان سال یا همان «چهارشنبه سوری» فعلی است که در قرن­های پس از ورود اعراب به ایران، همچنان برگزار می­شده است. در کتاب «تاریخ بخارا» تالیف ابوجعفر نرشحی، به برگزاری جشنی به نام سوری و آتش افروختن در اواخر سال، توسط یکی از شاهان سامانی در میانه سده چهارم هجری اشاره شده است که البته در این میان اشاره­ای به روز یا شب چهارشنبه نشده است.

اما هنگام اجرای جشن سوری در پایان سال، چه وقت بوده است. آنچه مسلم است چهارشنبه نبوده است. چراکه در تقویم و روزشماری ایرانیان، شنبه و چهارشنبه و آدینه (جمعه) وجود نداشته و چنانکه گذشت هر سال به دوازده ماه بخش می­شد، هر ماه درست بی کم و کاست سی روز داشت و هر روزی نامی داشت. پنج روز اضافه را که در انتهای سال قرار می­گرفت به پنج نام از سروده­های زرتشت نامیده می­شدند که در مجموع پنجه نامیده می­شدند.

روزشماری کنونی بر اثر ورود اعراب به ایران باب شد. سالی که این جشن به شکلی گسترده برپا بوده، مصادف با شب چهارشنبه شده و چون در روزشماری تازیان،‌چهارشنبه روزی نحس و نامبارک محسوب می­شده، از آن زمان به بعد چهارشنبه آخر سال را با جشن سوری به شادمانی پرداخته و بدین وسیله می­کوشیدند نحوست چنین شب و روزی را منتفی کنند.

منوچهری دامغانی در اشعار خود آورده است که :

چهارشنبه که روز بلا است باده بخور / بسا تکین می خور تا به عافیت بگذرد

از سوی دیگر این پرسش پیش می آید که جشن سوری ایرانیان چگونه می­توانسته زداینده و برطرف کننده بدبختی و نحوست شود. آتش در نظر ایرانیان، مظهر روشنی، پاکی، طراوت، سازندگی، زندگی، سلامت و تندرستی و در نهایت مظهر خداوند است. به همین جهت است که اهریمن مظهر تاریکی و ظلمت و یا تیرگی یا تاریکی مظهر و جلوه گاه اهریمن است. به باور آنان افروختن آتش کنایه از راه یافتن روشنی معرفت در دل است تا آثار اهریمنی و نامبارکی را از میان بردارد. به همین جهت جشن سوری پایان سال را به شب آخرین چهارشنبه سال منتقل کردند تا با طلیعه سال نوع خوش و خرم و شادکام گردند.

از آنجا که به باور پیشینیان آتش مقدس بود، رسومی همچون پریدن از روی آتش، یا گفتن «سرخی تو از من، زردی من از تو» مربوط به روزگارانی است که دیگر ایرانیان مانند نیاکان خود آتش را نماینده فروغ ایزدی نمی­دانستند. در کتاب آناهیتا، پنجاه گفتار پورداوود (تهران ۱۳۴۳)، چنین رسومی همچون ناسزاگویی به آتش و توهین آمیز قلمداد شده است.

اخبار مرتبط

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

عضویت در خبرنامه اپک تایمز فارسی